mánadagur 4. apríl 2016síða 12

Mánadagur 4. apríl 2016 · Nr. 38 12 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 UPPBOÐSSØLA 3. viðgerð av uppskotinum um uppboðssølu kann hava broytingar við sær Árni Gregersen Undan 2. Viðgerð av upp­ skotinum hjá lands­stýris­ manninum við fiski­vinnu­ málum, Høgna Hoydal, Tjóð­veldi, um eina roydnar upp­boðssølu í ár, var ivasamt upp tað fór at fáa meirluta, tá ið atkvøtt var. Tá ið atkvøtt var, so vísti tað seg kortini, at tað fekk meirluta og var atkvøtt víð­ ari. Ivin komst fyrst og fremst av, at Kristin Michelsen, Javn­aðarflokkurin, hevði lat­ið tingfólk vita, at hann ivaðist stórliga í um hann fór at atkvøða fyri uppskotinum, men tað gjørdi hann. Eisini Bill Justinussen, Mið­flokkurin,a tkvøddi fyri uppskotinum. Undir viðgerðini var orða­ skifti um hetta var ein góð loysn ella ikki. Landsstýrismaðurin hev­ur skotið upp, at eini 10 pro­sent av uppsjóvarfiski og kvotuni av botnfiski í Barents­havinum, verða seld á upp­boð­s­sølu í ár. Hann hevur fleiri ferðir sagt, at hetta eigur at verða roynt í ár, so royndirnar kunnu brúkast, tá ið fiski­ vinn­an sum heild verður ný­ skipað frá 1.januar 2018. Serliga Fólkaflokkurin var harðliga ímóti uppskotinum hjá landstýrismanninum. Fólkaflokkurin hevur ferð eftir ferð sagt, at tann skip­ anin sum er galdandi gevur vinnuni tryggar karmar og harvið eisini er best fyri saml­aða samfelagið. Broytingar fyri framman Uppskotið, sum Løgtingið við­gerð í hesum døgum og sum fær 3. viðgerð mikudag­ in, er ein roynd, sum ætlanin er at gera, áðrenn uppskot verður lagt fram um eina fiski­vinnunýskipan. Síðani 2007 hevur tað verið greitt, at okkurt skal ger­ast áðrenn 1.januar 2018, men ongin samgonga hevur megnað at gera nakað við spurningin. Undanfarna samgongan royndi at koma til onkra nið­ur­støðu, men ósemjan mill­um stóru flokkarnar í tí sam­gonguni, Fólkaflokkin og Sambandsflokkin, var alla tíðina so stór, at onki upp­ skot var lagt fram. Núsitandi samgongan fór til val uppá, at broytingar skulu gerast og at skipanin skal umleggjast soleiðis, at onnur sleppa framat til­ feing­inum enn tey, sum hava rætt­ind­ini í dag. Bæði Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi søgdu í valstríð­ num, at flokkarnir vilja bíða virðini í føroyska sam­fe­ lag­num á ein annan hátt og Framsókn, sum eisini er partur av samgonguni, hev­ur sagt, at neyðugt er at selja í hvussu so er part­ar av rættindunum til fiska­til­ feingið á upp­boðs­sølu. Til at gera eitt uppskot um, hvussu hetta skal gerast, so er ein nevnd sett at koma við einum uppskoti um ný­ skip­an av fiskivinnuni. Johnny í Grótinum, bú­ skaparfrøðingur og stjóri á Landssjúkrahúsinum er formaður í nevndini, sum hévur fi ngið ein arbeiðs­ setn­ing, sum sigur: – At øll føroyska fiski­ vinnan verður skipað undir trygg­um og haldførum lógar­kørmum, fyrisiting og skip­anum. – At livandi tilfeingið í føroyskum sjógvi og tey rætt­indi Føroyar eiga í al­ tjóða sjógvi og hava sam­ rátt seg til við onnur lond, eru ogn Føroya fólks og eru varandi grundarlag undir før­oyska búskapinum og væl­ferðini hjá tjóðini. – At Føroyar skulu ger­ast undangonguland at um­sita allar fiskastovnar burð­ar­ dygt – bæði í egnum sjógvi og í altjóða samstarvi – og at hava fremstu vitan og gransking um fiskastovnar og vistfrøðiligu skipanirnar í havinum. – At tilfeingið er tryggjað sum ogn hjá fólkinum, og at rættindini at troyta tað eru á føroyskum hondum. – At til ber at skapa mest møgu­ligan virðisvøkstur og avkast í Føroyum av fiska­ tilfeinginum til reiðarí, mann­ingar, virkir, fyritøkur, starvs­fólk, tænastuveitarar og samfelagið alt, og at vit støðugt menna nýskapan og føroyskar førleikar í øllum pørtum av virðisskapanini. – At tilfeingisrentan gerst so optimal sum gjørligt, og at størst møguligur partur av tilfeingisrentuni fellur til landið. – At til ber at virka í eini marknaðargrundaðari fiski­ vinnu við vinnuligum frælsi undir jøvnum kappingar­ treytum. – At vinnumøguleikar ikki savnast á fáum hondum, men at somu rættindi eru at bjóða seg fram at reka vinnu, og grundarlag er fyri fjølbroyttum virksemi, nýskapan og menning kring landið. – At Føroyar støðugt menna sín leiklut og sína ábyrgd í altjóða samstarvi og avtalum um fiskiskap og fiskivinnu – og tryggja sín rættvísa part av rætt­ind­ unum til felags og ferðandi fiskastovnar, umframt at samráða seg til skilagóðar avtalur við onnur lond um møguleikar og atgongd at fiska hvør hjá øðrum. Við øðrum orðum er polit­ isk støða tikin til nógvar av spurningunum, men nevnd­ in skal so koma við uppskoti til, hvussu hetta verður skip­ að. Umframt sjálva nevndina, sum skal gera uppskotið, so eru eisini tveir fylgibólkar – annar við umboðum fyri vinnuna og hin fyri politisku skipanina. Nevndins kal koma við einum uppskoti 1. august og so fara politisku samráð­ing­ arnar í gongd um, hvussu endaliga uppskotið verður. Politiska skipanin er nak­ að í tíðarneyð, tí nú­verandi skipan gongur út. Tað er tí ivasamt um allar broytingar kunnu setast í gildi 1.janaur 2018. Landsstýrismaðurin við fiskivinnumálum og løg­ mað­u­r hava sagt, at tá ið ein nýggj skipan er samtykt, so fær vinnan eina skiftistíð til at tillaga seg nýggju skip­an­ ini. Uppskotið, sum fær 3. við­ gerð mikudagin er eitt slag av roynd og politskum styrki­ roynd, um hetta yvirhøvur fer at bera til. STRÍÐIÐ UM BROYTINGARNAR Í FISKI­VINNUNI IKKI LIÐUGT Tað er Høgni Hoydal, landsstýrisma´ður við fiskivinnumálum, sum hevur lagt uppskot fram um uppboðssølu longu í ár Johnny í Grótinum er formaður í bólkinum, sum skal evna uppsotið um nýggja fiskivinnuskipan, til