týsdagur 1. mars 2016síða 13

13 Mikudagur 12. februar 2014 · Nr. 18 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 2. mars 2016 · Nr. 26 MELDURIN Árni Gregersen Sólin skínur oman og nið­ an hendan fyrsta dagin í mars. Sjálvt um mars van­liga er partur av vetr­ inum, so er ikki sørt, at fólk kenna hetta sum ein sann­an várdag. Við Hoyvíksvegin í Havn situr landsstýris­ kvinnan, Rigmor Dam á skrivstovu síni við allar­ besta útsýninum yvir Nólsoyar­fjørð. – Lat hini bert savnast í Tinganesi. Eg havi tað fínt her, er tað fyrsta hon sigur, tá ið við trína inn á ráðfrúuskrivstovuna. Um tað er góða veðr­ ið sum ger tað, skal vera ósagt, men lands­stýris­ kvinnan tykist hava tað gott í nýggja um­hvørv­ inum, sum hon hevur verið í seinastu fimm mán­aðir­nar. – Hetta er mítt dreyma­starv. Eg kundi ikki hugsa mær nakað betri enn at umsita ment­ an, undirvísing og miðl­ar, sigur Rigmor Dam, Javn­ aðar­flokkurin. 44-ára gamla lands­ stýris­kvinnan er út­ búgvin lærari, men hon hev­ur eisini í fleiri ár ar­ beitt sum journalistur og kunn­ingarráðgevi. Í 2011 var hon vald á ting – og eftir valið 1. september, tá ið sam­ gong­an varð skipað, fekk hon sessin í menta­mála­ ráð­num. – Hetta er ein møgu­ leiki, sum ein ikki kann siga nei til. Tá ið høvi býðst, so skal ein taka av í slík­um førum, haldi eg, sigur Rigmor Dam. Broyttur gerandisdagur Frá at hava virka sum lær­ari, journalistur og kunn­ingar­ráðgevi var tað sjálv­andi ein broyting at fáa pláss í Løgtinginum. Men broytingin er upp­aftur størri nú. Rigmor Dam er ovasti umsitingarleiðarin fyri øllum tí føroyska út­búgv­ ingar- og granskingar­ verk­inum. Hon er ovasti leið­ari fyri mentan og hon skal eisiini taka sær av øllum ti, sum hevur við miðlar at gera – herundir eis­ini Kringvarpi Føroya. – Eg kann staðfesta at mentamálaráðið er eitt stað, har hugsjónir viga ómetaliga tungt. Her skal allatíðina takast støða til um alt skal mát­ast í profitti ella at vit held­ur meta tað góða lívið hægri. Vit skul taka støðu til tøl og vit skulu royna at skapa heil fólk í undir­vís­ ing­ini, sigur lands­stýris­ kvinnan. Hon viðgongur eisini, at hugburðsbroytignar taka tíð og tí er ofta neyð­ ugt at arbeiða langt fram móti málinum. Úrslitini vísa seg ikki dagin eftir at arbeiðið er gjørt. – Vit skulu syrgja fyri, at fólk sum starvast á okk­ ara økjum eru meings­full og hava eitt meiningsfult starv. Vit mugu ikki blíva »sansaleys«, men skulu hin­vegin menna sansir­ nar, sigur hon. Rigmor Dam sigur, at innan mentan og gransk­ ing skal eisini vera gal­ skapur. – Tað er ofta gal­skap­ ur, sum setir ferð á. Ør hugskot kunnu ger­ast nakað av tí mest spenn­ andi um vit duga og tora at stuðla, sigur Rigmor Dam. arnig@sosialurin.fo Hon sat í Løgtinginum í seinasta valskeiðið – nú er Rigmor Dam landsstýriskvinna við mentamálum Hetta er mítt dreyma­starv kampus, har lestrar­um­ hvørvið er gott, men har ung eisini læra sosialar førleikar, sum ein bert lærir saman við øðrum. – Nýggja tøknin er ein fan­tastiskur vinur, men ger hon, at vit hvør sær sita fyri okk­um sjálvi, so kann hon lættliga eisini gerast ein fíggindi, sigur Rigmor Dam. Miðlarnir Landsstýriskvinnan við menta­málum hevur eisini miðlarnar undir sær, her­ undir Kringvarp Føroya. Hennara politiska sveina­ stykkið var at fáa Kring­varp­ inum eina størri inntøku enn higartil og at umleggja kring­varpsgjaldið, so tað nú er meira rættvíst. – Fyrst og fremst er tað rættvísari, men tað gevur eisini Kringvarpinum eina meira javna og stabila inn­ tøkui. Ætlanin var, at lýs­ ingar skuldu heilt bujrtur, men tí var ikki meirluti fyri. Nú eru inntøkurnar frá lýs­ ing­unum burtur og KvF slepp­ur ikki at kappast við privatu miðlarnar um lýs­ ingar­nar, sigur hon. Spurningurin um kring­ varps­gjald hevur verið á borðinum í politisku skipan­ ini í mong ár, men tað er ongantíð eydnast at fáa eina semju um málið fyrr enn nú. Á miðlaøkinum liggja tvey uppskot í tinginum um pengar til førleikamenning av journalistum og út­ber­ ingar­stuðul til tíðindabløð – Eg rokni heilt vist við, at hetta kemur ígjøgnum, so tá ið summarið kemur, so eru miðlarnir avgreiddir, sigur lands­stýriskvinnan. Hon ger vart við, at bæði á skúlaøkinum og á miðla­øki­ num er endamálið at styrkja fólkaræði í Føroyum. – Tað nyttar onki at hava eitt fólkaræði um talan ikki er um eitt upplýst fólkaræði. Annars er tað ómøguligt hjá velj­ar­unum at taka støðu, sigur landsstýriskvinnan. Sjónleikur og tónleikur Rigmor Dam heldur, at størsta sólskinssøgan á mentunnarøkinum í veru­ leik­anum er musikk­skúlin. – Tað vísir, at seta vit inn á einum ávísum øki, so ber væl til at røkka høgum málum. Tað er mussikskúlin besta dømi um, sigur hon. Tjóðleikhús liggur framma­laga í raðfestingini, tí landsstýriskvinna heldur, at sjónleikur er grundarlagið undir nógvum øðrum krea­ tivum arbeiðið. – Leikrit skulu skrivast, búnar skapast, pallur gerast og so framvegis. Tí haldi eg, at tað er avgerandi at vit fáa eitt tjóðleikhús, sigur hon. Hon hevur eisini tankar um, at peningur eigur at verða settur av til yrkis­lista­ fólk. Í løtuni er tað so, at yrkislsitafólk og áhugalista­ fólk kappast um at fáa part av teimum pengum, sum eru tøkir á økinum. – Eg haldi vit skulu seta pening av til yrkislistafólk, so tildømis onkur kanna skriva musikk í fimm ár og onk­ur annar skriva bøkur í 10 ár. Hví ikki tað, tá ið tað ber til at hava einar 700 lærarar í starvi, spyr hon. Rigmor Dam sigur, at hendan samgongan hevur sett sær fyri at býta virðini eitt sindur øðrvísi. Somu upp­fatan hevur hon av støð­ uni í heiminum. – Vit noyðast at síggja, at vit ikki í allar ævir sleppa at sita og skúma róman. Tað má ein grundleggjandi um­ for­deiling av virðunum í heim­inum til, skulu vit seks milljardir liva á klótuni, eisini í fram­tíðini, sigurt hon. arnig@sosialurin.fo Rigmor Dam, landsstýris­kvinna Myndir: Álvur Haraldsen