mánadagur 7. mars 2016síða 15

15 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 7. mars 2016 · Nr. 28 Besti setanarháttur sum vit enn kenna Enn hava vit ikki funnið nakran nýggjan máta at seta aðalstjórarnar uppá, sum er betri tænastumenn, sigur Marjun Hanusardóttir, løgmansstjóri Ein gomul leivd at seta fólk í tænastumannastørv Jørgen Niclassen, fyrrverandi landsstýrismaður og formaður í Fólkaflokkinum, heldur, at tað er ein gomul leivd at seta aðalstjórar í tænastumannastørv Árni Gregersen – Eg haldi ikki tað gevur nakra meining í dag at seta aðalstjórar í tænastu­manna­ størv. Tað er ein farin tíð. Jørgen Niclassen, Fólka­ flokkurin, hevur hesa greiðu støðu, nú vinnumálaráðið søkir eftir nýggjum aðal­ stjóra fytri Bjørgfríð Ludvig, sum hevur sagt seg úr starvi. Í lýsingi eftir nýggjum aðal­stjóra stendur, at við­ kom­andi verður settur sum tænastumaður og at talan er um eina royndartíð uppá tvey ár. Freistin at søkja starvið er úti í dag. Aðalstjórin er hægsti em­ bætismaður í ráðunum og í øllum aðalráðum eru stjór­ ar­nir tænastumenn. – At seta fólk í tænastu­ mannastørv haldi eg er ein gomul leivd, sum als ikki hóskar seg í okkara samfelag, sigur Jørgen Niclassen. Hann hevur í fleiri um­ førum verið lands­stýris­ maður og fær tænastu­ manna­pensjón eftir gomlu regl­un­um. Nú er tað broytt og lands­ stýrisfólk fáa ikki tænastu­ mannapensjón, men spara upp eins og onnur í sam­ felagnum. – Eg havi arbeitt fyri at fáa hetta burtur hjá aðal­ stjór­unum, men tað er ikki eydnast. Í seinasta valskeiði royndi eg fleiri ferðir at fáa løgmann at gera eina broy­ ting, men tað vildi hann ikki. Heldur ikki umsitingin í løgmansskrivstovuni vildi hava, at tænastu­manna­ størv­ini verða niðurløgd, sig­ur hann. Ókendur prísur Høvuðsgrundgevingin fyri, at aðalstjórarnir uppruna­ liga vórðu settir sum tæn­ astu­menn var at verja tey móti politiska valdinum. Tað skuldi ikki vera so, at landsstýrisfólkini kundu hótta aðalstjórarnar til at gjøg­numføra ymiskt, sum aðal­stjórarnir annars ikki hildu vera rætt. – Hendan grundgevingin kann als ikki brúkast í dag. Ongin landsstýrismaður ella kvinna hevði sloppið væl frá at koyrt ein aðalstjóra, bert tí viðkomandi ikki vil gera, sum landsstýrismaðurin sigur og um hetta er okkurt, sum aðalstjórin heldur er skeivt, sigur Jørgen Niclassen. Eitt annað sum ger, at hann heldur ikki er serliga glaður fyri, at fólk verða sett í tænastumannastørv er, at tað almenna ikki viet, hvat ein slík setan kostar. Tænastumenn fáa eftir­ løn og hetta verður ikki avsett á fíggjarlógini. Hetta er ein løn, sum skal út­gjald­ ast so leingi viðkomandi liv­ ur. – Eg dugi ikki at síggja, hví summi skulu hava onn­ ur viðurskiftir eft­ir at tey eru farin av arbeiðs­markn­ að­inum enn restin av føroy­ ingum. Øll vit onnur – og altso eisini landsstýrisfólk – skulu sjálvi gjalda 15 pro­sent av lønini til egna pen­sjón, sigur fyrrverandi lands­ stýris­maðurin. Fyri nøkrum árum síðani var ein meting gjørd av, hvussu nógv landskassin kom­andi árini skal gjalda í tænastu­mannapensjónum. Hendan kanningin vísti at nú gjalda vit um 100 milljónir krónur um árið og at hetta tal fer at hækka uppí 200 milljónir krónur um árið, áðrenn gjaldið fer at minka aftur. Gjaldið minkar, tí at nógv færri fólk verða sett í tæn­ astumannastørv nú enn fyri nøkrum árum síðani. Í Føroyum eru aðalstjórar tænastumenn, men eisini prestar og yvirlæknar eru framvegis tænastumenn. Fyrr vóru tollarar,lærarar og pedagogar eisini tænastu­ menn, men hetta var steðgað fyri nøkrum árum síðani og ongir nýggir tænastumenn verða settir afturat nú – burt­ur­sæð frá prestum, aðal- stjór­um og yvirlæknar. – Og fyri at siga tað eina­ ferð afturat. Sam­felag­ið er so nógv broytt, at eg ikki dugi at síggja nakra meining við tænastumannastørvunum. Hatta við tryggleikanum og pensjónsviðurskiftunum eru grundgevingar, sum ikki halda í dag, sigur Jørgen Niclas­sen. Hann vísir á, at ongin aðalstjóri í dag kann verða kroystur hart av politiska valdinum. Umsitingin er so stór og sterk í dag, at tað ber als ikki til. – Hinvegin er tað sjálv­ andi soleiðis, at verða álvars­ ligar ósemjur millum lands­ stýris­fólk og aðalstjóra, so verður aðalstjórin fluttur kort­ini. Tað forðar ein tæn­ astu­mannasetan als ikki, legg­ur hann afturat. arnig@sosialurin.fo Árni Gregersen Vinnumálaráðið hevur í seinastuni havt eina lýs­ing, har søkt verður eftir aðal­ stjóra til vinnumálaráðið og uttanríkisráðið. Søkt verður eftir nýggj­ um aðalstjóra, tí Bjørgfríð Lud­vig, aðalstjóri, hevur sagt seg úr starvi og er byrjað sum kommunustjóri hjá Tórs­havnar kommunu. Fyrrverandi landsstýris­ maðurin, Jørgen Niclassen, Fólkaflokkurin, heldur ikki, at tað er rætt, at aðal­stjór­ ar­nir framvegis verða settir sum tænastumenn. – Nei, eg veit væl, at hetta fyrr hevur verið frammi og vit hava sam­an við lønar­ deild­ini í fíggjarmálaráðnum umrøtt spurningin, men enn haldi eg ikki lønarddeildin hevur funnið ein annan máta at seta aðalstjórarnar uppá, sum er líka góður. Tað sigur Marjun Hanus­ ar­dóttir, sum er ein av teim­ um, sum setir treytirnar fyri, hvussu aðalstjórarnir verða settir. Hon sigur, at ein av or­ søkunum til, at aðalstjór­ ar­nir verða sett settir sum tæn­astu­menn, at teir skulu tryggjast so væl, at teir standa ímóti politiskum trýsti. Teir vísa beinleiðis til ovastu politisku leiðsluna í landinum, Tá hevur tað týdning, at teir ikki hoykna undan polit­iskum trýsti samstundis sum teir skulu hava fullan loyalitet mótvegis politisku leiðsl­uni . – Tí mugu tey verjast so hetta ikki hendir. Aðal­stjór­ arnir skulu tryggja, at lógir og reglur verða hildnar, uttan mun til politisku ynskini og uttan at tey kenna seg hótt av politiska valdinum, sigur hon. Sáttmálasettir stjórar Løgmansstjórin sigur, at málið var til viðgerðar fyri trimum árum síðani, tá ið nýggjur aðalstjóri var settur í vinnumálaráðnum og í fíggj­armálaráðnum. Fleiri møguleikar vóru uppi at venda. Millum ann­að var tosað um at seta aðals­ tjórarnar í eitt ára­máls­skeið. Hon leggur tó afturat, at sjálvandi ber tað til at finna eitt annað modell at seta stjór­arnar eftir. Eitt modell, sum ger, at stjórarnir kenna seg tryggar mótvegis polit­ iskum trýsti. – Aðalstjórarnir skulu kenna seg tryggar og røkja arb­eiðið uttan at hugsa um persónligu setan­ar­við­ ur­skiftini, sigur løg­mans­ stjórin. – Tað ber sjálvandi til, men vandin er, at tá ið aðal­stjórarnir endiliga eru komnir inn í starvið, so er so stutt tíð eftir av skeið- num. Tá kann hugsast, at tey fara at fyrireika seg til okkurt annað starv og so­ statt kanska ikki virka í starvinum við fullari ferð, sigur løgmansstjórin. Ára­ máls­setanir kosta eisini upp til 25 prosent meira í løn Hon leggur tó afturat, at sjálvandi ber tað til at finna eitt annað modell at seta aðal­stjórarnar eftir. Eitt modell, sum ger, at stjórarnir kenna seg nóg tryggar í starv­inum. arnig@sosialurin.fo POLITIKKUR Jørgen Niclasen, formaður Fólkafloksins Marjun Hanusardóttir, løgmansstjóri