týsdagur 8. mars 2016síða 14

Mikudagur 9. mars 2016 · Nr. 29 14 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Skal søgan skrivast um? Thorbjörn Brochs Seinasta sunnu­ dag, 28. februar 2016, hoyrdi eg eina prædiku, har prædikumaðurin vildi vera við, at »vit« hövdu farið so illa við katolikkunum. Sög­an sigur tað övugta. So nú má eg spyrja, um tað ikki passar, at kato­likkarnir brendu Huss (1414), sum tann eini, á báli, tí hann præ­dikaði út frá Bíbliuni? Skulu vit eisini nokta fyri at Jesus varð krossfestur? Skulu vit til at koppa tann söguliga veruleikan övugtan veg? Veit eingin um, at Martin Luther var við at fáa somu viðferð, hann sum skaffaðu okkum trúarfrælsi? Men hann varð bjargaður, gudsmaðurin. Nakað annað imponerandi, sum varð sagt, tað var at vit skuldu takka Katólsku Kirkjuna fyri at vit áttu Bíbliuna. Men hvör var tað, sum síðst á 1300-talið brendu allar Wicliffe-bíbliurnar, sum teir kundu fáa fatur á? Hvat hendi við allar tær Bíbliu­ um­setingarnar, sum vórðu gjördar tær fyrstu öldirnar eftir apostla­ tíðini? Ár 500 var ikki nógv annað enn Vulgata og Septuaginta at fáa fatur á. Hvussu tað hendi, vita teir lærdu. (Septuaginta er Gamla Testa­ menti umsett av Jödum til grikst umleið ár 250-130 f. Kr. Vulgata er Bíblian umsett til latín. Helst málsliga endurskoðað av Hierony­ mus 382-405) Eru allir vaktarmennirnir deyvir ella deyðir? KJAK Hugsjónarligar avbjóðingar – mistu vit pippið? Bergun Kass Mistu vit pippið ella tora vit at keypa partabrøv, so føroyingar gera seg galdandi mót­veg­is út­lend­ ing­um ella fer meg­in­parturin av krónunum til per­són­liga nýtslu? Í umtaluni av Bakkafrost verður funnist at nógva vinningsbýtinum, ið fer av landinum. Tað verður tosað um politisk átøk fyri, í størri mun, at halda út­ lendingum uttanfyri. Men hví ikki ístaðin spyrja, hvussu vit fáa størri føroyskan ognarpart í Bakkafrost og vinnu yvirhøvur? Í tilgongdini og menningini av Bakkafrost eru møguleikar fyri kapitali. Teir kunnu lána og afturfyri gjalda rentur, og/ella teir kunna bjóða tær og mær og øðrum at keypa part í felagnum og afturfyri gjalda okkum part av yvirskotinum sum vinningsbýti. Og her er tað at bólkurin, ‘tær og mær og øðrum’, hevur flest útlendingar, og at o.u. 70% av tí sum eg og tú og onnur fingu sum part av yvirskoti, í vinningsbýti – fer av landinum. Sjálvsagt hevur útlendski kapi­ talurin/partabrævagjøldini frá út­lendingum, gjørt sítt til góðan rakstur og stórt lønar- og parta­ felags­yvirskot, og tann vegin goldið landinum í skatti. Spurningur er meira, í viðgerðini av úrslitinum hjá Bakkafrost, hvussu eisini størri partur av parta­ peningi og yvirskoti kundi verið hjá føroyska fólkinum. Man tosar um at byggja land – man hetta samhaldsfesti, at eiga føroyskt vinnulív í felag, ikki vera ein týðandi partur, og skal ‘ind­ satsurin’ ikki verða í tjóð­skapar­ anda, virkisfýsni og í trúgv á vinn­ una, heldur enn at tosa um at halda útlendingum uttanfyri? Helli meira til tann partin – at fáa føroyingar við, heldur enn politisk inntriv, fyri at halda øðrum uttanfyri. Tá alt hetta er sagt, má eisini havast í huga vandan við at missa partabrævapengar, í fall fyritøkur ikki bera seg, og at føroyingar sjálv­ sagt eisini, við atliti til hetta, spjaða íløgurnar. Tað vil siga, hava parta­ brøv í fleiri feløgum og í fleiri lond­ um, sambært góðum íløgusiði. Ja, opin marknaður, har føroy­ ing­ar og útlendingar luttaka hvørt um annað við framgongd og vinn­ ingi fyri eyga. Politiska avbjóðingin, í síðsta enda, er at fáa framgongd og skatta­inn­tøkur, fyrst og fremst úr før­oyskum vinnulívi, og síðani, at peng­ar hjá føroyingum kasta av sær lands­búskaparliga. Ella vil fólkið heldur uppspar­ ingina til ferðavinnu og forræt­ nings­menn í Barcelona, til skí­ídnað í køldu fjøllum ella til hús, hús­ vognar, bátar og persónliga nýtslu yvirhøvur? Tað er so tað. Hugsjónarligar avbjóðingar! Jógvan Kallsoy Mørkøre Eiði Tá ið hann segði, Markus 10- 7: Tí skal mað­ urin fara frá faðir sínum og móðir síni og halda seg til konu sína. Sjálvt um hetta, av mær, er sett fram sum ein spurningur, so stendur eingin mær til svars. Svarið er longu móttikið har uppi, men eg haldi at teir løg­ tingslimirnir ið ætla sær at svara veljarans vegna skylda velj­ar­ anum at svara, alment, á hesum staðið eisini. Tók Jesus feil Hvítanes bygd yvirkoyrd! Zakarias Wang Nú er ætlanin at gera ein breiðan veg við 6000 bil­ um um dagin beint norðan fyri húsini á Hvíta­ nesi, har ætlanin ann­ars var at byggja. Hetta vil siga, at bygdin ikki kann vaksa meir. Tann stóra ferðsl­an fer at larma og órógva, og hug­urin at seta búgv fer at minka. Hetta fer at hava við sær, at prísurin á fastari ogn ikki fer at fylgja við prísunum aðrastaðni. Talan verður um stórt tap fyri tey, sum búgva í bygdini. Hvat er her á vási? Hetta kom fram á fundi í hundr­ að ára gamla skúlanum á Hvítanesi hóskvøldið 3. mars. Har var stjórin í tí felag, sum er farið undir at gera niðansjóvartunnilin millum Streymoynna og Eysturoynna. Hann greiddi frá, at ætlanin var, at tunnilsmunnin streymoyarmegin skuldi vera beint norðan fyri bygd­ ina, í tí einasta byggiøki, bygdin hev­ur eftir. Á fundinum varð víst á, at hes­ in munnin er óvanliga høgt uppi. Alla aðra staðni verður roynt at fáa tunnilsmunnarnar so nær sjóvar­ málanum sum yvir­høvur møguligt. Her verður farið 15 metrar hægri upp enn neyð­ugt. Beint norðanfyri, inni á Sand­víkum, er stórt láglendi. Við at fara so høgt upp verður tunn­ ilin 300 metrar longri enn neyðugt. Hvør metur kostar 0,1 millión, so íløgan verður 30 milliónir størri. Rakstrarútreiðslurnar verða somu­ leiðis størri í allari framtíð bæði fyri tunnilin og fyri tey sum skulu nýta hann. Frammanundan er tunnilin ein av teimum longstu í heiminum, og eingin orsøk er til at gera hann enn longri. Við at flyta munnan hetta stutta pettið burtur frá bygdini ber tí til at minka um kostnaðin av tunlinum og sleppa undan at Hvítanes bygd gerst eitt ferðsluoffur. Her er tí talan um eina broyting, sum hevði verið til fyrimun fyri allar partar. Men tað tykist, eins og allir mynd­ugleikarnir hava gjørt av at leggja eftir teimum, sum vara av Hvíta­nesi. Tann staðbundna nevndin fyri Hvítanes segði seg einki hava fing­ið at vita um ætlanirnar. Bý­ráðs­for­ maðurin, sum annars er raskur at møta upp, var ikki at síggja. Eingin av teimum 33 løg­tingsmonnunum var komin á fundin at síggja hvønn sviða teirra semja um Streymoyar- Eystur­oyar­tunnilin fer at bera við sær fyri tey fólk, sum verða rakt av hesi nýggju ferðsluæðr.