hósdagur 12. mai 2016síða 11

FRÍGGJADAGUR 13. MAI 2016 SOSIALURIN 55 11 inum, men hinveegin hava dúgvar royndir úr Løgtinginum. Tey átta, sum manna lands­stýr­ ið, skuldu øll hava eykafólk í tingið fyri seg. Tað vil siga, at tingbólkarnir hjá flokkunum skuldu mannast við fólkum, sum vóru ov stutt á løg­tings­valinum. Fleiri av teimum høvdu heldur ikki havt sæti á tingi fyrr. Javnaðarflokkurin fekk fýra fólk í landsstýrið og tí skulduj fýra nýggj finnast til Løgtingið. Har­ afturat skuldi ein finnst fyri Sjúrð Skaale,sum hevði komið inn, men hann er valdur í Fólkatingið. Tey fýra eru Helena Dam á Neystabø, Jónleif Johannesen, Kristianna Winther Poulsen og Djóni Nolsøe Joensen. Tjóðveldi skuldi hava trý nýggj inn fyri landsstýrisfólkini og ein fyri Magna Arge, sum fór í Fólatingið. Tey fýra eru Bjørt Samuelsen, Óluva Klettskarð, Pauli Trond Petersen og Ingolf S. Olsen. Hjá Framsókn fór Poul Michelsen í landsstýrið og í hans­ ara stað kom Ruth Vang á ting. Nógv óroynd Av teimum, sum komu á ting í sam­ bandi við, at landsstýrið var mann­ að, hevur Helena Dam á Neystabø parla­mentariskar roynd­ir og tað sama Bjørt Samuelsen. Onkur av hinum hevur eisini veirð á tingi, men bert í heilt stutt tíðarbil. Harumframt vóru nøk­ur vald á løgtingsvalinum, sum ikki framman­undan hava parla­mentar­ iskar royndir. Heilt klárt hevur hendan sam­ an­setingin gjørt, at samgongan hevði eina tunga byrjan, tí tað var eins og royndu landsstýrisfólkini høvdu nóg mikið við sjálvi at seta seg inn í málsøkir og tí ikki høvdu stund­ir at samskifta og læra nýggju tingfólkini. Hetta er ikki óvanligt, men sæst ofta, tá ið stórar útskifitngar eru í ting­manningini. Tað ganga nakrir mánaðir til tey nýggja hava lært mannagongirnar og kanska eitt sindur av politiska hand­verkinum. Vit hava gjørt eitt yvirlit yvir, hvat gekk væl og hvat haltar hjá sit­andi samgongu. ARNIG@SOSIALURIN.FO Politisku avrikini, útlitini og brølararnir hjá CEF samgonguni eru til viðgerðar í temasíðunum í dag Tá ið samgongan tók við og mannaði landsstýrissessirnar, vóru tað tingfólk við royndum, sum Aksel V. Johannesen, løg­maður, peikaði út. Talan var um tingfólk, sum í mong ár hava virkað í Løg­ting­ inum, men í langa tíð, um­ boð­andi andstøðuna MYNDIR: ÁLVUR HARALDSEN Fíggjarlógin var tann fyrsta royndin hjá samgonguni Smala politiska saamgongan stóð sína fyrstu roynd, tá ið fíggjar­lógin var samtykt millum jól og nýggjár – men nógv stóð á ÁRNI GREGERSEN S jálvandi er tað altíð ein tungur burður, tá ið ein samgonga fyrstu ferð skal fáa uppskotið um fíggjar­lóg fyri komandi árið sam­tykt. Soleiðis var eisini, tá ið sit­ andi samgonga tók við. Samgongan tóik við 15. sep­ tember og longu seianst í mán­ að­inum skujldi eitt uppskot um fíggjarlóg leggjast fyri tingið. Ofta hava samgongur, sum eru komnar seint til í árinum bara longt galdandi fíggjarlóg einar tveir mánaðir og so ar­ beitt við lógini til at koma at virka 1. februar ella 1.mars, men nývalda landsstýriskvinnan við fíggjarmálum, Kristina Háfoss, Tjóð­veldi, valdi at leggja eitt upp­skot fram til ásettu tíð. Hon segði beinanvegin, at hetta ikki fór at vera enda­liga fíggjarlógin, tí ein part­ur av upp­skotinum vóru fram­skriv­ ingar, sum ikki høvdu fingið nakra politiska viðgerð. Hendan viðgerðin fór so fram ímillum 1. og 2. viðgerð av fíggjarlógini í Løgtinginum. Politiska skipanin er sett so­ leiðis saman, at vanliga verða upp­skot viðgjørd í nevndum millum 1.og2.viðgerð. Tað vil siga, at tá fer Løgtingið og løg­ tings­fólk veruliga inn at viðgera upp­skotini, sum eru løgd fram. Í hesum føri – tá ið fíggjar­ lógin var løgd fram seinast í sep­ tember, so manglaði ein stórur partur av politisku viðgerðini í sam­gonguni. Við øðrum orðum, so skuldi sam­gongan innanhýsis fyrst viðgera fíggjarlógina, áðrenn hon av álvara fekk viðgerð í fíggjar­nevndini. Politikkurin ásettur Skal landsstýrið fáa sín politikk ígjøgnum og fara at virka í samfelagnum, so gerst hetta so at siga ikki, uttan­so at málið hevur verið gjøgn­um fíggjarnevndina og tann neyð­ ugi peningurin til broyt­ingar­ nar verður játtaður. Soleiðis var eisini í heyst, men við síðuna av sjálvari fíggjar­lóg­ ini, so er eisini neyðugt við øðr­ um lógarbroytingum fyri at fáa alt at at spæla saman. Hesi mál verða eisini við­ gjørd í nevndum millum 1.og 2. við­gerð og í serstøkum førum eis­ini millum 2. og 3. viðgerð. Hesar lógir eru ofta fyri at tryggja neyuðugu inntøkurnar til landskassan, men í ávísum førum er eisini talan um at lóg­ geva, so peningur eisini kann brúk­ast av fíggjarlógini. Eitt dømi er uppskotið um veiðugjald fyri hvørt kilo av svartkjafti, sum verður fiskað í føroyskum sjógvi ella av før­ oyskum kvotum. Hetta var eitt serstakt upp­ skot, sum fekk viðgerð í vinnu­ nevndini. Vinnunevndin kom við tveimum tilmælum í álit­ inum. Meirlutin – sum í vinnu­ nevnd­ini eru andstøðu­um­boð­ ini á tingi – mælti frá at taka undir við gjaldinum á 20 oyru fyri hvørt kilo, meðan minni­lut­ in tók undir við upp­skot­inum hjá lands­stýris­mann­inum. Hinvegin so mælti sami minnilutin til at lækka rentuna nakað, um skipini ikki gjalda til tíðina. Hetta lógarppskotið, sum bleiv samtykt 21.desember í fjør, er so samstundis ein partur av inn­tøkugrundarlagnum undir fíggjarlógini fyri 2016. Eitt annað uppskot, sum gev­ ur landskassanum inn­tøk­ur er av­gjaldið á aldan laks. Hetta upp­skotið var eisini sam­tykt beint undan jólum – 22. desemb­ er í fjør. Eitt annað dømi um, hvussu alt hongur saman er, at avgjaldið á bensin og diesel hækkaði, men fyri at tað ikki skuldi raka tey, sum hava langt tila rbeiðis so hart, so var frádrátturin fyri ferð­ing til arbeiðis hinvegin hækk­aður eitt sindur. Landsstýrissessirnir... Aksel V. Johannesen Henrik Old Eyðgunn Samuelsen Rigmor Dam Poul Michelsen Høgni Hoydal Sirið Stenberg Kristina Háfoss