mánadagur 11. apríl 2016síða 33

VINNUBLAÐIÐ HJÁ MIÐLAHÚSINUM 9 Apríl 2016 3 Bakkafrost í árstølum Pensjónsuppsparing er uttanlands Partaeigarar í P/F Bakkafrost HER ER EIN SAMANDRÁTTUR AV HØVUÐSTÆTTUM OG VARÐUM FELAGSINS SÍÐAN STOVNAN 1968: Brøðurnir Hans og Róland Jacob­sen stovna fyri­tøk­una Bakka­frost. Fyrsta góðsk­ingar­virkið verð­ ur bygt sama ár. Triði bróðirin, Martin Jakob­ sen, kem­ur við í felagið í 1971. 1972: Næsta góðskingarvirkið verður bygt á Glyvrum. Vinnu­hugskotið er at fiska sild á føroysku firð­unum og at virka og selja kryddað og mari­ ner­að sildafløk. 1977: Farið verður undir at pakka flatfisk frá øðrum føroyskum virkjum til bretska marknaðin. Hetta verður gjørt fyri at tryggja fyritøkuna, tí sildarv­eiðan er í minking. 1979: Bakkafrost fer – sum ein av fyrstu føroysku fyritøkunum – undir ali­ vinnu. 1980-ini: Farið verður undir at virka fars og surimi úr svartkjafti í Føroy­um. Í 1990-unum minkaði svart­kjafta­ stovn­urin brádliga, og hetta førdi til, at felagið og restin av vinnuni fekk fíggjarligar trupulleikar. 1986: Jón Purkhús og Heini Gregersen stovna Sp/f Faroe Salmon, ið seinni verður P/F Bakkafrost Holding. Teir fara undir at ala laks og smolt. 1992: Regin Jacobsen, Hans Jacobsen og Martin Jakobsen umskipa fel­ agið. Fyritøkan setur um hetta mundið á stovn felagið P/F Ali­ støðin á Bakka, sum hevur loyvi at ala laks á tveimum firðum, ger um­ støður til kryvjing og pakk­ing av laksi á Glyvrum, um­framt virkingar­ umstøður til pelag­iskan fisk og framleiðslu av styroporeskjum til fiska­útflutning. 1995: Virkið á Glyvrum verður umbygt til góðskingarvirki til laks. Íløgan er avmarkað, og framleiðsluorkan lítil. Felagið fær loyvi at ala smolt/ yngul á Glyvrum/á Glyvradali. 1999–2001: Felagið økir dagligu framleiðslu­ ork­una á góðskingarvirkinum til umleið 22 tons av kruvdum fiski við tveimum ymiskum íløgum til tess at fáa í lag størri vøkstur. 2006: Felagið veksur við saman­legg­ ing­um og yvirtøkum, og alifram­ leiðsl­an økist við 15.000 tonsum í kruvd­ari vekt til eina samlaða fram­leiðslu á 18.000 tons í kruvd­ ari vekt av laksi. Samtakið fær at­ gongd til seks firðir afturat at ala á, umframt tvær smoltstøðir aftur­ at. Samtakið ger stórar íløgur í góðskingar­virkið á Glyvrum, so tað er ført fyri at taka ímóti øktu nøgd­ ini. Dagliga framleiðslan er nú 55 tons í kruvdari vekt um dagin. 2008: Partaeigararnir í Bakkafrost og Vestlax semjast um at leggja feløg­ini saman. Samanleggingin verð­ur sett at verða tann 1. januar 2010. Partaeigararnir hjá P/F Vestlax Holding fáa umskipað síni parta­brøv til P/F Bakkafrost parta­brøv. Vestlax samtakið hevur eina framleiðsluorku á 11.000 tons í kruvd­ari vekt av laksi og sílum og eitt kryvjivirki í Kollafirði. 2009: Hetta árið hevur felagið metstóra framleiðslu, og nettovinningur og úrslit eru tey bestu nakrantíð. Av­ gerð verður tikin at skráseta felagið á virðisbrævamarknaðinum í Oslo. 2010: Bakkafrost og Vestlax leggja saman. Samanlagda felagið er størsta alifyritøka í Føroyum við um­leið 55% av allari framleiðsluni av aldum laksi í Føroyum. Nú feløgini eru endaliga løgd saman, spennir virksemið frá smolt­fram­ leiðslu til aling av fiski og fram­ leiðslu av liðugt góðsk­að­um vørum. Samtakið tekur 21.626 tons í kruvdari vekt í 2010. Tann 26. mars 2010 verð­ur samtakið skrá­sett á virðis­bræva­marknað­ inum í Oslo og víðkar harvið um skaran av partaeigarum, so um­ framt føroysku íleggjararnar fær fyritøkan nú íleggjarar úr øllum Evropa og USA. 2011: Bakkafrost keypir P/F Havsbrún, ið er ný­mót­ ans og altjóða viður­ kend­ur framleiðari av fiska­mjøli, fiskalýsi og fiska­fóðri við heim­ staðið í Føroy­um. Megin­part­urin av fram­ leiðsl­uni av fiska­mjøli og -lýsi verð­ur nýtt­ ur til egna fram­leiðslu av fiskafóðri, og rest­in verður útflutt. Bakka­ frost var størsti kundi hjá Havs­brún. P/F Havs­brún átti 78,1% av ali­fyri­tøk­unum P/F Faroe Farm­ing og P/F Viking Seafood við til­sam­ans 5 loyvum. Eftir at Bakka­frost hevur ognað sær Havs­brún, keypir Bakka­frost eisini minniluta­partar­ nar í P/F Viking Seafood og hevur nú 100% av parta­brøvunum. 2012: Havsbrún samtakið, ið varð yvir­tikið í 2011, verður til­lag­að Bakkafrost sam­takið, og virkis­fyri­ munir við saman­legg­ingini verða stað­festir. Saman­legg­ingin inniber, at bygnaðurin í samtakinum verð­ ur umskipaður, og 51% av ali­felag­ num Faroe Farming verða seld í tráð við føroysku alilógina. Felagið Bakkafrost UK verður keypt í endanum á 2012 við virknaði frá 1. januar 2013. 2013: Bakkafrost fráboðar eina 5 ára íløguætlan við tí endamáli at gera virksemið á landi effektivari, at økja lívfrøðiliga vøksturin og minka um lívfrøðiliga váðan. Partur av ætlanini er bygging av nýggjum brunnbáti – »Hans á Bakka«. Til tess at minka um lívfrøðiliga váðan, býtir Bakkafrost økið í Vest­ manna um við økið á Gøtuvík, ið áður er rikið av P/F Luna. 2014: Bakkafrost samtakið nær besta fíggjarliga úrslitinum nakrantíð. Fyrsti partur av íløguætlanini verður liðugur, nú nýggja kassa­ virkið er bygt á Glyvrum og er farið undir framleiðslu. Ein nýggj smolt­støð, ið ger, at Bakkafrost nú er ført fyri at nøkta tørvin á smolti hjá felagnum, verður bygd á Norð­toftum og fer undir virksemi. Farið verður undir at byggja nýggja kryvji-/góðskingarvirkið á Glyvrum, og byggingin av nýggja brunn­bátinum í Yalova, Istanbul, gong­ur framá. Skipið verður hand­ að í juni 2015. 2016: Úrslitið hjá Bakkafrost fyri 2015 var 810 milliónir krónur eftir skatt. Tað er enn einaferð metstórt. Føroyska pensjónsuppsparingin fer at vaksa, tí løgtingið hevur sam­tykt, at øll skulu gjalda í minsta lagi 15% í pensjón. Hendan lógin er tó broytt, men við nýggju pensjóns­skip­an­ ini, sum koma skal, man pen­sjóns­ inngjaldið helst fara at liggja á sama støði. Hevði ein partur av hesi upp­ sparing verið í føroyskum parta­brøv­ um, so hevði føroyski ognarparturin í Bakkafrost kanska verið størri. FØROYSKA PENSJÓNSUPPSPARINGIN ER UPP Á UMLEIÐ 8 MILLIARDIR KRÓNUR, SUM ØLL ER PLASERAÐ Í ÚTLENDSKUM PARTA­BRØVUM 4.300 SKRÁSETTIR PARTAEIGARAR ÚR 22 YMISKUM LONDUM Føroyingar eru størsti bólkurin av partaeigarum í P/F Bakkafrost: Føroyar: 26% Bretland: 22% Noreg: 19% USA: 13% Eyðkenni fyri partaeigara í Bakkafrost er, at talan í størstan mun er um pensjónsstovnar og grunnar av ymsum slag. Felagið hevur sum mál at gjalda 30-50 % í vinningsbýti. Størsti einstaki móttakarin er, sam­ bært Regin Jacobsen, stjóri í Bakka­ frost, landskassin, sum fær í miðal 29%. Í miðal 46% av úrslitinum verður goldið í vinningsbýti. Regin Jacobsen og pápin, Hans Jacobsen, sáli, settu nýggjar pengar í Bakkarfrost í 1992. Tað er hesin ognarpartur, sum nú tilsamans er verdur góðar 2,2 milliardir krónur