hósdagur 14. apríl 2016síða 14

FRÍGGJADAGUR 15. APRÍL 2016 SOSIALURIN 43 14 TEMA Skattamálið hjá Eik Gjøgnumgongd av brævinum Lat okkum hyggja nærri eftir bræv­inum, sum leiðslan í Eik sendi Taks, eftir at henni varð álagt hetta frá nevndini. Í hesum brævinum verður spurt um, hvussu Eik kann avskriva has­ ar 514 milliónirnar – ikki um av­ skriv­ast kann. Samstundis nevnir leiðslan í Eik 1. oktober 2010 sum byrjunar­dag fyri virksemi hjá nýggja bankanum – hóast tað ikki er fyrr enn 14. oktober – tá stats­ garantiið hjá tí gamla bank­anum út­gongur, og nýggja banka­fyri­ tøkan skal byggja seg upp. Tað verður heldur ikki nevnt, at Fíggjarligt Støðufesti – sum stóð til svars fyri tapinum í gamla Eik Banka – átók sær hasar 514 milliónir­nar, sum álagt teimum við lóg. Tað verður her ført fram, at tað var nýggja partafelagið – Eik Banki Føroyar P/F, sum átti tapið. Og avgerandi týdningt tykist tað hava, at kunngerðin, sum fylgdi við keypinum av Eik Banka Føroyar P/F, sum ásetti, hvussu skattliga kann farast fram, tá ið banki verður keyptur frá Fíggjar­ ligum Støðufesti, ikki var hjáløgd ella nevnd við ein­um orði í skriv­ inum til Taks. Fíggjarligt Støðufesti ávaraði áðrenn Sosialurin hevur eisini fingið inn­ lit í eitt skriv, sum umboð fyri Fíggjar­ligt Støðufesti í nevndini – Jørn Astrup Hansen – í 2014 sendi nevndar­formanninum í Eik, áðr­enn svarið frá Taks varð latið nevnd­ini. Og vert at hava í huga her, at nevnd­in í Eik og harvið eis­ ini Fíggjar­ligt Støðufesti – sum tá átti 30 prosent í bankanum – ikki kendi til innihaldið í skrivinum frá bank­anum til Taks. Í skrivinum til nevndar­for­ mann­in ger Fíggjarligt Støðufesti greitt, at í Føroyum er ikki skatta­ praksis – líknandi dømi at saman­ bera við – í samband við endur­ reising av bankum eftir lógin um Fíggjar­ligt Støðufesti. Gamaní hava vit havt kollsilgdar bank­ar áður, men støðan hjá Eik Banka var nýggj í tann mun, at vit ongan­ tíð áður hava havt ein garant (Fíggjar­ligt Støðufesti), sum yvir­ tók konkurs­búgvi og seldi bankan víðari. (Sí skrivið á myndini) Tilvitað villeiðandi upplýsingar? Hóast skattafrádrátturin hevði av­ gerandi týdning fyri rakst­ur hjá Eik Banka Føroyar framyvir, so valdi leiðslan og nevndarformaðurin ikki at seta málið á skrá fyri nevnd­ ini í Eik. Tá nevndarlimir fáa frænir av skattafrádráttinum og upp til fleiri ferðir vísa á, at tað ikki kann vera lógligt at draga hasar 514 milliónirnar frá í sjálvuppgávuni hjá Eik, tí 1 – Fíggjarligt Støðufesti – ikki bankin – tók tapið fyri gamla bank­ an, og tí 2 – tað ikki sambært avtalu – áður­nevndu kunngerð – fylgdu nakr­ir skattafrádráttarmøguleikar við í yvirtøkuni av Eik Banka Føroy­ar. So valdi leiðslan í Eik kortini ikki at nevna hesi bæði viðurskifti, tá ið tey vendu sær til Taks í juni 2013 – also eitt ár eftir, at skatta­ frá­drátt­urin varð førdur í sjálv­upp­ gáv­una. Og hóast Fíggjarligt Støðufesti eisini ávaraði nevndarformannin um, at tað var av avgerandi týdningi, Í framhaldi av húsaganginum hjá Eik Banka (gamla Eik Banka) í oktober 2010, stovnaði Finansiel Stabilitet eitt nýtt parta­felag (nýggi Eik Banki), sum yvirtók aktiv og passiv hjá gamla Eik Banka. Nýggja partafelagið varð stovnað við einum kontantum inn­skoti á 2 mia.kr. Yvirtøkan av gamla Eik Banka tók støði í einum yvirtøku­ javna, sum var gjørdur upp pr. 30. september 2010. Í tíðarskeiðnum frá 1. Oktober 2010 og fram til februar 2011 framdi nýggi Eik Banki fleiri broytingar, sum við til­vísing til IFRS (roknskaparreglur) vóru framdar umvegis egin­ognina. Broytingarnar komu í høvuðsheitunum av, at ognir vóru fráseldar við tapi samstundis sum eitt nú útlán vóru mett verri enn upprunaliga virði. Talan var um samanlagt 514 mió.kr., harav bankin dróg tær 477 mió.kr frá á skattauppgerðini fyri 2011. (sí eisini fylgiskjal til sjálvuppgávu fyri 2011) Aftaná februar 2011, tá ikki fleiri reguleringar vóru gjørdar yvir eginognina, kom bankin eisini til, at nøkur av út­lánunum sum vóru mett verri enn upprunaliga virðið og tískil niðurskrivaðar nú vóru betur enn mett, og bankin inn­tøku­førdi roknskaparliga og skattliga hesar upphæddir í 2011. Hetta hevur eisini gjørt seg galdandi í 2012. Í samband við uppsetanina av sjálvuppgávuni fyri 2012 hava vit umhugsað, hvørt tær skattligu útreiðslurnar á 477 mió. kr skulu dragast frá í skattauppgerðini ella um hesar eiga at verða viðgjørdar sum eitt skattligt goodwill og verið av­skriva við 10% um árið. Tað sum talar fyri at viðgera útreiðslurnar sum skattligt goodwill er, • at nýggi Eik Banki rindaði 477 mió kr. meira fyri yvirtiknar ognir tá hædd verður tikið fyri nýggjum metingum fram til februar 2011. Hetta kann soleiðsi metast sum goodwill, sum skattliga skal avskrivast yvir 10 ár. Tað sum talar fyri at viðgerða útreiðslurnar sum rakstrarútreiðslur, sum skattliga kunnu dragast frá í skattauppgerðini er, • at talan er um eftirfylgjandi tap uppá nakrar av yvirtiknu ognunum, sum vóru staðfest aftaná, at raksturin í nýggja Eik Banka varð byrjaður. • at nýggi Eik Banki aftaná februar 2011 skattliga hevur inntøkuført fleiri av teimum broytingum, sum fram til februar 2011 vóru mettar verri enn upprunaliga virði og • at Fíggjareftirlitið/Vinnukærunevndin í avgerð frá 2000 tekur støðu til, at broytingar sum ein peningastovnur fremur í yvirtiknum virksemi aftaná yvirtøkuna ikki mega førast yvir eginognina. Hetta merkir, at broytingar aftaná eina yvirtøku hoyra til peningastovnin sum hevur yvirtikið virksemi og skal ikki førast umvegis eginognina til yvirtikna virksemi. At Eik Banki valdi at føra broytingarnar yvir eginognina skal síggjast í ljósinum av, at Eik nýtti IFRS sum roknskaparreglur og ikki vanligu bankaroknskaparreglurnar sum nýttar verða av peningastovnum. Okkara áskoðan er, at sjálvuppgávan hjá Eik fyri 2011 er rætti hátturin at seta sjálvuppgávuna upp. Í hesi hava vit drigi frá nettobroytingarnar frá byrjanini av nýggja virk­seminum fram til februar 2011 á sama hátt sum aðrar broyt­ingar fram til enda av 2011. Hinvegin duga vit at síggja, at tað kunnu verða viðurskifti, sum tala fyri, at við­ gera útreiðslurnar, sum skattligt goodwill. Fyri at tað ikki skal verða nakar ivi um, at Eik Banki nýtur rætta framferðarhátt til uppseting av sjálvuppgávu vilja vit heita á TAKS um at siga okkum, um TAKS er okkum í nýtta fram­ferðar­háttinum frá 2011 ella um rætti fram­ferðar­ hátturin hevði verið at útreiðslurnar skulu metast sum skattligt goodwill við eftirfylgjandi avskriving yvir tíðar­ skeiðið 2011-2020. Við tað at skattalógin §35a vísur á, at goodwill skal av­skrivast yvir 10 ár og at rætturin til at avskriva fellur burtur um felagið ikki avskrivar í 1 av teimum 10 árnum, fara vit at heita á TAKS um at svara okkum aftur so skjótt sum møguligt, soleiðis at sjálvuppgávurnar kunnu rættast sam­svar­andi. Um so er, at TAKS metir at rætti hátturin hevði verið at avskrivað reguleringina yvir 10 ár, so heita vit á TAKS um at Eik Banki fær høvi at fremja broytingarnar sam­ svar­andi virkandi frá 2011. Um vit ikki fáa svar áðrenn 30 juni 2013 fara vit at seta sjálv­uppgávuna fyri 2012 upp á sama hátt sum undarfarið ár. Viðvíkjandi sjálvuppgávu hjá Eik Banka fyri 2011 Vinarliga Súni Schwartz Jacobsen Forstjóri Ole Guldborg Nielsen Fíggjarleiðari Skrivið frá Eik til Taks ■ Fer Taks at taka í egnan barm? Tað kann hugsast, at leiðslan í Taks situr við reyðum oyrum, nú málið um 90 millióna skattafrádráttin hjá Eik er vorðið almenn vitan. Hetta tí, at spurnartekin kann setast við, um Taks ikki átti at vita, at tað var Fíggjar­ligt Støðufesti og ikki Eik Banki Føroya P/F, sum hefti fyri undirskotið hjá kollsilgda Eik Banka. Spurnar­ tekin kann eisini setast við, hvussu Taks kann loyva »goodwill« í hesum føri, tá ið TF Holding – sera alment – í apríl 2011 keypti Eik Banka Føroya P/F fyri munandi minni enn bókførda virði á bankanum. Tað var í apríl 2011 ikki goodwill í bankanum – men júst tað øvugta. ■ Fíggjarligt Støðufesti vendi sær til Fíggjarmálaráðið Tá ið Jørn Astrup Hansen, fyrrverandi nevndarlimur í Eik Banka Føroya P/F, trekti seg úr nevndini fyrr í ár, var tað orsaka av, at hann ikki kundi góðkenna rokni­skapin, tí hann metti tað ikki vera rætt og lógligt, at Eik Banki Føroyar P/F skuldi sleppa at draga eitt goodwill á eina hálva milliard – sum Fíggjarligt Støðu­festi tók tapið av – frá í skattaskyldugu inntøkuni. Í sama viðfangi sendi Fíggjarligt Støðufesti eitt skriv til Fíggjar­mála­ráðið. Brævið frá Fíggjarligum Støðufesti er sent víðari til Taks, sum hevur valt at taka málið uppaftur av nýggjum. Sum skilst fyriliggur eingin niður­støða fyrr enn í summar. Vert at viðmerkja her er, at tað ikki er vanligt av Taks tekur mál upp av nýggjum, eftir at málið er avgreitt. Vanliga er tað so, at skulu myndugleikar taka mál upp av nýggjum, so skulu avgerandi nýggir upplýsingar vera komnir fram. Og við skjølunum, sum Sosialurin avdúkar í dag má sigast, at Eik ikki hevur sent allar upplýsingar til Taks í fyrstu atløgu. SAVNSMYND