hósdagur 14. apríl 2016síða 15

FRÍGGJADAGUR 15. APRÍL 2016 SOSIALURIN 43 15 at Eik legði málið rætt fram og gav allar upplýsingar, tí Taks ongan­tíð hevur verið í líknandi støðu áður, so valdi leiðslan í Eik ikki at senda kunngerðina um skattligu viður­ skiftini ella upplýsa um, at Fíggjar­ ligt Støðufesti sum garantur hefti fyri tapinum og ikki Eik Banki Føroyar P/F. Var tað tí, at leiðslan ikki metti tað hava týdning fyri málið? Ella var tað ein tilvitað roynd at sleppa undan at rinda skatt? Spurningarnir, sum skríggja til himmals At tú ikki kanst fráskriva tær eitt tap, sum tú ikki hevur havt sjálvur – tað skal ein neyvan vera bú­skapar­frøðingur fyri at vita. At sama tap ikki kann fráskrivast tvær ferðir, tað skal ein heldur ikki verða búskaparfrøðingur fyri at vita. Men lat okkum siga, at leiðslan í Eik ikki visti hetta ella hugsaði um hetta. So er tað kortini púra óskiljandi, at Súni Schwarts Jacobsen og banka­leiðslan í nýggja bankanum tilskrivaðu nýggja felagnum tap frá gamla felagnum, tá ið tað varð gjørt teim­um púra greitt av fyrrverandi leiðsluni í Eik Banka Føroyar og á fleiri nevndarfundum, at tað ikki ber til sambært aðalreglunum fyri virk­semis­yvirtøku eftir lógini um fíggjar­ligt støðufesti. Samstundis er tað eins óskilj­ andi, at tað ikki var ført fram fyri Taks, at Fíggjarligt Støðufesti hefti fyri tapi – og ikki Eik Banki Føroyar P/F. Og tann síðsti spurningurin – tann, sum ivaleyst tørvar eitt svar meira enn aðrir er hesin: Um so er, at okkurt lógartekniskt smuthol kann finnast, sum loyvir Eik Banka Føroyar P/F at draga tap frá, sum tey ikki sjálvi hava havt – kann Tryggingarfelagið Føroyar – felagið, sum føroyskir tryggingar­ tak­arar eiga – liva við, at teirra dóttir­felag og tess bankaleiðsla aftur­halda upplýsingum, og í besta føri eru púra ókunnað um treytir­ nar av yvirtøkuni av bank­anum? Og tá tað kemur til stykkis – kann tað veruliga hugsast eftir fleiri fundir um omanfyrinevndar treyt­ir og fyrivarni, at banka­ leiðsl­an ikki metti nevndu skjøl hava týdn­ing í samskiftinum við Taks? Var tað púra tilvitað ella av grov­um ósketni, at leiðslan í Eik royndi at páføra føroysku skatta­ myndug­leikunum eitt tap á áleið 90 milliónir krónur, sum Fíggjar­ ligt Støðu­festi í veru­leikanum hefti fyri? BARBARA@SOSIALURIN.FO Tað kann tykjast undrunarvert, tí TF Holding keypti í apríl 2011 frá Fíggjarligum Støðufesti 70 prosent af Eik Banki Føroyar P/F fyri áleið 600 milliónir. Tað var munandi minni enn bókførda virði av bankanum og harvið eitt úttrykk fyri, at bankin ikki hevði nakað goodwill virði. Tað er tí óskiljandi, at bankin í juni 2013 argumenteraði fyri, at tað á heysti 2010 kundi góðskrivast Eik Banka eitt goodwill virði á ikki minni enn eina hálva milliard krónur. At TF Holding ikki rindaði fyri goodwill, váttar Gunnar í Liða eisini fyri KVF í samrøðu tann 25/2-2016. »Tit gjørdu eitt øgiliga gott keyp. Tit keyptu øgiliga bíliga«, sigur Jan Lamhauge við Gunnar í Liða sum váttar »Ja, tað má eg siga«. Men kortini loyvdi Taks Eik Banka Føroyar P/F, at draga hasar 514 milliónirnar frá sum »goodwill«, sum er vanligt at gera, tá ið eitt felag keypir eitt ann­að felag, og rinda meira enn bók­førda virði á felagnum. Men tað er ikki tilfeldi í hesum máli. Í Eik Banka Føroy­ ar var ikki talan um nak­að goodwill virði – tað er púra greitt í keypinum hjá TF Holdning av bankanum. Og sambært skjølunum ávíst í aðrari grein her í blaðnum kann setast spurnartekin við, um Taks ikki hevði komið til eina aðra niðurstøðu, um øll skjølini fylgdu við í samskiftinum. BARBARA@SOSIALURIN.FO 1 – Fíggjarligt Støðufesti hefti sum garantur fyri tap í koll­ silgda Eik Banka. Also rindaði Fíggjarligt Støðufesti fyri tapið – og ikki Eik Banki Føroyar P/F. 2 – Allir áhugaðir keyparar – eisini TF Holding – fingu kunngerð, sum ásetti skattligu viður­skifti sambært lógini um fíggjar­ligt støðufesti. Har stend­ur púra greitt, at ikki er lov at draga tap frá kollsilgda Eik Banka frá hjá nýggja bank­ anum, tí garanturin – Fíggjarligt Støðu­festi hevur rindað rokn­ ingina. 3 – Nevndarlimir í Eik ávaraðu fleiri ferðir um, at nevndi skatta­frádrátturin var ólógligur, tí Fíggjarligt Støðufesti hefti fyri tapið og ikki bankin. Og tí, at kunn­gerð í samband við keyp av bank­anum álegði, at ikki er loyvt at draga tap frá gamla bank­anum frá í nýggja bank­ anum. 4 – Nevndarlimir í Eik kravdu tí, at leiðslan skuldi ráðføra seg við Taks, og so var gjørt í 2013. 5 – Fíggjarligt Støðufesti ávaraði nevndina í Eik um týdningin av, at senda allar viðkomandi upp­ lýs­ingar í málinum til Taks, tí hetta var fyrstu ferð, at Taks skuldi við­gera eitt mál av slíkum slag. 6 – Kortini sendi leiðslan í Eik Banki ikki allar upplýsingar við til Taks. Tað faktum, at Fíggjar­ligt Støðufesti hefti sum garantur fyri tapið, var ikki nevnt í skrivinum til Taks. Og kunn­gerðin til allar áhugaðar keyparar, sum ásetti skatt­ligu aðal­reglurnar um, at tað ikki ber til at draga tap frá koll­silgda bank­anum frá í nýggja bank­ anum varð ikki send við. 7 – § 139. í føroysku skattalógini Tann persónur, sum við tí í hyggju at sleppa undan at gjalda skatt til tað almenna greið­ir rangt frá ella á ann­an hátt gevur villeiðandi upp­lýs­ ingar at fara eftir, tá ið avgerast skal, um ein persónur er undir skatt­skyldu ella at nýta, tá ið skatt­skyldug inntøka ella skatta­út­rokning verður ásett, verð­ur revsaður fyri skattasnýt við sekt, varðhaldi ella fongsli upp í 2 ár. 2. stk. Er misbrotið framt av stór­um gáloysni er revsingin sekt ella, tá ið talan er um skerp­ andi umstøður, varðhaldi. ■ Revsivert at afturhalda upplýsingar frá Taks Hevur tað nakran týdning, at leiðslan í Eik Banka ikki sendi allar upp­lýsingar til Taks, tá ið teimum var álagt at spyrja skatta­myndug­leikan eftir, tí nevndarlimir mettu tað vera ólógligt at draga tapið hjá gamla bankanum frá? Ja, um tú hyggur eftir føroysku skattalógini er eingin ivi. Um tú greiður rangt frá ella á annan hátt gevur villeiðandi upplýsingar, so er tað ólógligt og kann í ring­asta føri merkja 2 ára fongsulsrevsing. Málið í stuttum Taks segði gott fyri »goodwill« Svarið frá Taks til leiðsluna í Eik í hesum máli var, at tað ikki er loyvt at avskriva hesa hálvu milliardina í einum høggi, men at Taks vildi góðkenna, at bankin avskrivaði upp­ hæddina yvir 10 ár í tí tey kalla »goodwill« Sambært almenna rokniskapinum hjá Eik fyri 2011, er nýggi bankin stovnaður 12. oktober 2010 við einari eginogn 1,486 milliónir. Sambært keypstreytunum sum KPMG orðaði, byrjar skattagrundarlagið við byrjunarjavnanum 14. oktober 2010. Hetta hevur sum so ongan týdning, men vit nevna tað her fyri at vísa, at summa staðni stendur 12. oktober sum byrjunardagur, meðan aðrastaðni stendur 14. oktober. Í greinin brúka vit dagfestingina hjá KPMG - 14. oktober.