týsdagur 19. apríl 2016síða 9

9 Mikudagur 20. apríl 2016 · Nr. 45 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Áki Bertholdsen – Hetta er er heilt einfalt ikki rætt, og soleiðis kann tað held­ur ikki halda fram. Tað staðfesti Poul Michel­ sen, landsstýrismaður í út­ lendingamálum, á ráð­stevnu, sum teir báðir føroysku fólka­tings­menninir, Magni Arge og Sjúrður Skaale, skip­ aðu fyri seinnapartin fríggja­ dagin um at yvirtaka útlend­ ingamál á føroyskar hendur. – Tað er avgerandi fyri sjálvsavgerðarrættin hjá eini tjóð, at fólkið sjálvt kann avgera, hvør skal hava loyvi at uppihalda sær í landinum. Men tað sleppa føroy­ing­ ar ikki, soleiðis sum støðan er nú. – Nú eru tað danskir mynd­ug­leikar, sum avgera, um ein útlendingur, sum er giftur við einum føroyingi, kann sleppa at búgva í Før­ oy­um. Tað eru eisini dansk­ ir myndugleikar sum av­ gera um HB kann fáa ein útlendskan spælara, ella um Bakkafrost kann sleppa at seta ein útlending í starv. Føroyingar hava nevni­ liga ongan avgerðarrætt á økin­um, og tí skulu før­oy­ ingar yvirtaka út­lend­inga­ økið, staðfestir lands­stýris­ mað­urin. Hann vísir á, at lands­stýr­ ið hevur tikið samráðingar upp við ES og danskar mynd­ ug­leikar um at yvirtaka út­lend­ingaøkið, og Poul Michel­sen vónar, at næsta ár er klárt at leggja uppskot fyri Løgtingið um at yvirtaka málsøkið. Tað verður betri Men Poul Michelsen ásann­ ar eisini, at tað er neyð­ugt at hava eina greiða inte­gra­ tións­ætlan klára til teir út­ lend­ingar, sum koma higar. – Bara soleiðis verða tey ein ágóði, og eitt tilfeingi, sum ger okkara land meiri fjøl­broytt, meiri tolsamt og meiri litríkt, sigur lands­ stýris­maðurin. – Og vit eru í teirri hepnu støðu, at vit kunnu læra av teimum mistøkum, onnur hava gjørt, sigur hann. Hann sigur, at hetta er eitt arbeiðið, Útlendingastovan skal standa fyri, og 600.000 krónur eru settar av til enda­ málið. Hann sigur, at tað er eitt arbeiðið sum eigur at verða gjørt, sama um økið verð­ur yvirtikið, ella ikki. Poul Michelsen er eis­ini sannførdur um, at før­oy-ing­ ar fara at klára at umsita út­ lendingamálini á fullgóðan hátt. – Eg eri í øllum førum sann­førdur um, at tann skipan vit fáa, tá ið málsøkið verður føroyskt, verður betri enn skipanin í dag, tí hon er alt annað enn nøktandi, sigur Poul Michelsen. Hann vísir á, at í dag eru føroyskir myndugleikar bara hoyringspartur og hjálpa donskum myndugleikum at upplýsa málini, áðrenn av­ gerðir verða tiknar. – Men hetta er bara í summ­um førum og tað eru dømi um, at týðandi av­ gerðir verða tiknar um út­ lendingum í føroyskum sam­an­hangi, sum føroyskir myndug­leikar als ikki vita um, fyrr enn avgerðin er tikin. Tað eru eisini fleiri dømi um fólk frá Sea Shepherd, sum fáa loyvi frá donskum myndugleikum at koma til Føroya sum ferðafólk, hóast tað er greitt, at talan er um arbeiði, og hóast tað er greitt, at tey koma til Føroya við tí enda­máli at bróta landsins lógir. – Og so eru tað fleiri dømi um arbeiðspláss, ítrótt­ar­ feløg og fleiri, sum vilja gera sáttmálar við útlendsk starvsfólk ella ítróttarfólk, men sum ikki fáa hetta at bera til orsakað av tvørrandi reglum og mannagongdum. – Vit skylda okkum sjáv­ um og teimum borgarum sum koma til land okkara, at viðgera hesi mál við støði í okkara egna tørvi, okkara egnu skipanum og okkara egnu mentan, sigur Poul Michel­sen. Hann sigur, at tað verður eisini neyðugt at hava eina tilbúgving til reiðar í sam­ bandi við flóttafólk. Men tað er eisini ein spurn­ingur um politiska vilj­an til at taka flóttafólk til Føroyar, eins og Ísland hevur gjørt. – Hetta verður helst ein spurn­ingur, sum verður tik­ in uppaftur, tá málsøki er yvir­tikið og á føroyskum hond­um. – Vit mugu taka støðu til, hvussu vit vilja skipa okkum í sambandi við flóttafólk, sama um málsøkið verður yvirtikið ella ikki. Hetta ber heilt einfalt ikki til ÚTLENDINGAR Í FØROYUM Gongst sum ætlað, verður tað longu næsta ár, at føroyingar yvirtaka útlendingaøkið frá dønum, sigur Poul Michelsen TØRV Á TILFLYTARUM um­boði fyri hvørjum at end­ur­skoða lógarverkið á út­lendingaøkinum. Og í hesum sambandi legði hon dent á, at myndug­ leik­arnir noyðast at lurta eft­ ir øllum sjónarmiðjum, bæði frá teimum, sum vilja hava fleiri tilflytarar til Íslands og teimum, sum ræðast til­ flytarar. – Mínar royndir eru at tað er ómetaliga týdningarmikið at tey ivamál, fólk hava verða tikin í álvara og viðgjørd. Gera vit ikki tað, halda fólk bara fram at vera bangin. Hon heldur eisini, at tá ið flóttafólk og tilflytarar koma til landið, er tað sera týdningarmikið, at saman­ sjóða tey í samfelagið bein­ an­vegin, heldur enn at lata tey ganga arbeiðsleys í mán­ aðir. – At bjóða nøkrum til landið, uttan at viðkom­ andi fær høvi at geva sam­ fe­lagnum nakað aftur, er ómenn­iskjans­ligt og mann­ mink­andi, heldur ráð­gev­arin í íslendska inn­lendis­mála­ ráð­num. – Men fara vit hinvegin við flóttafólki sum vit fara við okkara systkinabørnum, fer samansjóðingin at eydn­ ast. Hon heldur, at fáa flótta­ fólk tak yvir høvdið og ar­ beiðið, so gongur tað. – Vit hava ongar trupul­ leikar, í hvussu so er ikki enn, tí hjá okkum hevur tað eydnast væl at fáa flóttafólk til landið, og somuleiðis hev­ ur samansjóðingin verið væl­ eydnað, sigur hon. – Vit hava søguliga prógv­ að, at tað ber væl til at taka ímóti flóttafólki, uttan at tað elvir til trupulleikar, sigur. Hundrað um árið Íris Björg Kristjánsdóttir sig­ ur, at íslendingar hava tikið ímóti flóttafólki í nógv ár, og eitt nú bjóðaðu tey í Ísafirði 30 flóttafólkum úr gamla Jugoslavia til bygdina. Annars hava íslendingar tikið ímóti 30–60 flótta­fólk­ um um árið øll hesi árini, uttan í ringastu kreppu­ árun­um, tá ið talið fall niður í næstan onki. – Eg haldi, at Ísland kann lættliga tak ímóti upp ímóti hundrað flóttafólkum um árið, uttan nakrar sum helst trupulleikar, sigur Íris Björg Kristjánsdóttir. Íslendingar hava lagt ser­ ligan dent á at taka ímóti, støkum kvinnum við børn­ um. Hon sigur, at tað hevur riggað væl og tær sosialu skipanirnar eru góðar, men hesa seinastu tíðina hava ís­lendingar heldur bjóðað heilum húskjum til landið. Hon setti eisini flótta­ fólka­spurningin inn í ein sam­hang. Bara í Íslandi tóku vit ímóti einari millión ferða- fólk­um í fjør, og tað er sama tal, sum alt Evropa hevur tikið ímóti av flóttafólkum til­samans sigur hon. Men hon vísir samstundis á, at bæði Ísland og Før­oy­ar eru fámentar tjóðir við av­ markaðari, umsitingar­ligari orku og tí vónar hon, at bæði londini kunnu samsstarva um flóttafólk. Hon sær fyri sær, at tað kundi borið til, at Føroyar og Ísland høvdu felags um­ boðan í flóttafólkamálum mót­vegis evropiskum mynd­ ug­leikum, eins og lond­ini bæði kundu samstarva um at viðgera umsóknir, um at undirvísa tulkum og londini kundu eisini samstarva um integratión. aki@sosialurin.fo