hósdagur 2. juni 2016síða 15

FRÍGGJADAGUR 3. JUNI 2016 SOSIALURIN 63 15 Íløga í orku Landskassin og partafeløg, sum eru almenn, standa fyri einum s órum parti av íløgunum, men eisini kommunurnar og interkommunali felagsskapurin SEV fer at gera stórar íløgur. SEV ætlar komandi trý árini at gera íløgur fyri 1,14 milljard krónur. Talan er í stóran mun um at leggja um til grønari orku, men eis­ini útbygging og útskkifting á støðini á Sundi vigar nógv í løgu­ part­inum. Samfelagnum tørvar meira orku og í 2015 framleiddi SEV meira orku enn nakrantíð áður. Ongantíð áður er heldur so nógv orka framleidedi við vatni og vindi Krøvini eru eisini vaksandi, tí tað vísir seg, at fleiri av privatu íløg­unum, sum verða gjørdar í verk­smiðj­ur av ymiskum slag, krevja nógva orku. Bústaðir Gamli Húsalánsgrunnurin er lagd­ ur um til Bústaðir, sum hevur fing­ið sum uppgávu at byggja leigu­íbúðir í Føroyum. Nokk so nógvar eru longu gjørdar, men felagið ætlat at gera íløgur fyri 100 milljónir um árið kom­andi fýra árini. Í løtuni er ferðin sett eitt sindur niðuir, tí torført er at fáa fyritøkur at átaka sær stór arbeiðir fyri felag­ ið. Harafturat vísir tað seg, at tað er mun­andi dýrari at byggja nú enn fyri bert fáum árum síðani. Stjórin í Bústøðum, Andras Róin, segði í Kringvarpi Føroya fyrr í vikuni, at hvør fermetur í dag er munandi dýrari enn bert fyri tveimum árum síðani. Ein onnur orsøk er sjálvandi, at Bústaðir hevur bygt ella sett peng­ar­nar av, sum felagið hevur at arbeiða við. Skulu nýggjar verk­ ætlan­ir gerast, so er neyðugt, at felagið sleppur at læna pening. Tað ber ikki til í løtuni, emn stjórin segði eisini í KvF, at hetta helst fer at bera til, tá ið komið er út á heystið. Samráðingar eru millum fíggjar­málaráðið og Bústaðir um, hvussu hetta møguliga kann gerast. Kommunurnar Almennir pengar – tað vil siga skatt­ ur – verður umsitin og brúktur av lands­fyristingini, men ein stórur part­ur verður eisini umsitin og brúkt­ur í kommununum. Tað eru serliga tær stóru komm­ unur­nar, sum gera tungar og dýrar íløgur og fremst er Tórshavnar kommuna, sum hevur fleiri dýrar verk­ætlanir á veg. Skúlin á Fløtum er farin í gongd. Hann er mettur at kosta millum 350 og 400 milljónir krónur. Ein risaverkætlan er eisini á tekni­borðinum, har Tórshavnar havn skal úbyggjast fyri fleiri 100 milljónir krónur. Kommunan er eisini saman við Bústøðum farin undir at gera part av gamla kommunuskúlanum um til lestraríbúðir. Kommunan hevur eisini ætlanir um at gera íløgur í samband við Føroya Banka-bygningin í Steina­ túni. Kommunan hevur gjørt stórar íløgur seinsstu árini. Hon hevur keypt tveir bygningar frá Bank Nordik fyri 90 milljónir krón­ ur og hon hevur gjørt Sjó­vinnu­ húsið á Vestaru Bryggju. Stóran brúgvin yvir Sandá, sum bindur Havnina og Argir saman á øðrums tað, er júst tikin í nýtslu. Sjálvt um Havnin stendur fyri einum stórum parti av beinleiðs kommunalu íløgunum, so gera aðrar kommunur eisini íløgur. Komandi trý árini ger Klaks­ víkar kommuna íløgur fyri 120 milljón­ir, har ein partur er skúla­ bygging. Komandi fimm árini ger Runa­víkar kommuna íløgur fyri 195 milljón­ir krónur og Fuglafjørður fyri 150 milljónir krónur, har eisini skúl­in er ein partur. Eysturkommuna ger íløgur fyri 60 milljónir krónur komandi trý árini, har ráðhúsið á Oyruni í Norða­gøttu er ein partur. Í vikuni boðaði borgarstjórin í Vági, Dennis Holm, frá, at har verð­ur bygd ein multi­høll til fótbólt og annan ítrótt fyri einar 20 milljónir krónur. Hinar kommunurnar – serliga tær størru – gera eisini íløgur og boða frá íløgum. Kommunuval er í heyst. Privatar íløgur Føroyskar privatar fyritøkur ger eisini íløgur. Á odda er Bakkafrost, sum ger eina risastóra miðstøð á Glyvrum og sum fer at byggja eina nýggja smolt­støð í Ánunum, sum er mett at kosta einar 650 milljónir krónur. Í alingini er tað soleiðis, at nú skal fiskurin vera á landi longri enn hann hevur verið higartil og tað krevur stórar íløgur hjá ali­fyri­ tøk­unum. Eisini í uppsjóvarvinnuni verða íløgur gjørdar á landi. Varðin Pelagic er í ferð við at byggja eitt virki til surimiframleiðslu á Tvøroyri. Bank Nordik hevur júst bygt nýtt høvuðssætið í Havn. Hin bankin – Eik – ætlar at byggja uppí við Strond. Hetta skal gerast, so bankin kann selja bygningin í mið­býnum til Føroya Løgting. Nógvar aðrar smærri íløgur verða gjørdar, so samlað verða íløgur­nar komandi fimm árini á leið 11 milljardir krónur. ARNIG@SOSIALURIN.FO »Tað eru serliga tær stóru kommunurnar, sum gera tungar og dýrar íløgur og fremst er Tórshavnar kommuna, sum hevur fleiri dýrar verkætlanir á veg« MYNDIR: ÁLVUR HARALDSEN