hósdagur 2. juni 2016síða 20

FRÍGGJADAGUR 3. JUNI 2016 SOSIALURIN 63 20 BIRGITH LASSEN F øroyingar tíma betur og betur at keypa føroyskt. Tað vísa tøl frá eini kann­ ing, sum Keyp Føroyskt hevur gjørt. Samstundis er rákið í løtuni, at lokalur matur er góður matur; At eta lokalt er gott fyri umhvørvið, tí tú sparir eina rúgvu av CO2; At eta lokalt er gott fyri tína heilsu, tí rávørurnar eru so frískar sum gjørligt; Og ikki minst er tað gott fyri títt image. – Í 90’unum var tað móti at eta italskt, men nú er tað móti at eta lokalt. Tað sóu vit eisini herfyri, tá ein rúgva av fólki leitaðu sær til tiltakið Ein dagur á grynnuni, har vit bjóðaðu almenninginum at síggja, hvat føroyski sjógvurin bjóð­ar upp á, sigur Gutti Winther. Hóast vit hava føroyskan við­ skera, fisk og smør í handlunum, er størsti parturin av vørunum út­lendskar. Breyðið, vit eta, er bakað við útlendkum mjøli. Størsti­ parturin av okkara viðskera er inn­ fluttur. Bomm og kakur eru inn­ fluttar. Krúddarí er innflutt. Mjøl og egg eru innflutt, og ikki minst er alt grønmetið influtt. Og samstundis sum vit innflyta størsta partin av okkara mati, verður størsti parturin av okkara mat­framleiðslu útfluttur. Ein føroyskur hummari verður seldur fyri 1.200 krónur á amerikanskari mat­stovu, men føroysku hummara­ fangararnir royna heilt til­vitað at snúgva seg uttanum heima­ markn­aðin. Tað frættist í øllum før­um frá eini keldu í vinnuni, sum VikuskiftisSosialurin hevur tosað við. »Ringjur onkur úr Føroyum og biður um 2 kilo av hummara, siga vit nei. Tað eru nógv fleiri pengar í at útflyta 30 kilo til útlandið, har vit eisini kunnu taka dupultan prís fyri okkara vøru«, sigur keldan, ið ikki vil upplýsa sítt navn. Hvar er føroyski makrelurin? VikuskiftisSosialurin hevur tosað við Gutta Winther, sum má vera ein av mest sjónligu fortalarum fyri at eta lokalt. Hann sigur, at føroyskur makrelur er bæði sunnari og bíligari, enn nógv av tí útlendska við­sker­anum vit keypa. Men vilt tú sum føroyingur eta føroyskan makrel, mást tú sjálvur út við tráð­ uni ella mást tú kenna onkran, ið kann veita tær hann. Tí hann fæst ikki til keyps í handlunum. Og tað er spell, heldur Gutti Winther. – Makrelur stendur fyri ein­um øgiliga stórum parti av okk­ara eksporti. Tí haldi eg, at tað er marg­ háttiligt, at vit ikki sjálvi kunnu fáa fatur á makreli, sigur hann og leggur afturat, at føroyskar rá­vør­ ur nærum altíð eru nógv betri í góðsku og prísi, enn tær útlendsku. Men hví kunnu vit ikki keypa før­oyskan makrel í handlunum? Og hví tíma hummarafangarar so illa at selja á heimamarknaðinum? Vit hava spurt Poul Michelsen, Ein stórur partur av tí innflutta matinum er vána­ lig og dýr fram­ leiðsla – okkara egni matur er bæði sunnari og bíligari« Gutti Winther Føroysk matgerð hevur av álvara sett seg á verðinskortið. Sjálvasti Putin etur føroyskan hummara, og í Las Vegas kostar ein einkultur føroyskur hummari ikki minni enn 1.200 krónur. Men hjá føroya fólki ber illa til at fáa fatur á hesum vælsmakkandi skeljadjóri, sum er ein delikatessa í útheiminum. Bert ein handil í landinum selur føroyskan hummara, og tað sama geldur fyri makrelin: Hann er ikki til at fáa fatur á. VikuskiftisSosialurin varpar hesu ferð ljós á tað at eta lokalt – og vit spyrja, hví summir føroyskir framleiðarir ikki tíma at selja teirra vørur í Føroyum RINGT AT FÁA FATUR Á OKKARA EGNU DELIKATESSUM LOKALMATUR