mánadagur 6. juni 2016síða 13

13 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 6. juni 2016 · Nr. 64 Óli Jacobsen Menakhem og konan Hanna, sum eis­ini hevur verið í Føroyum, eru bæði sloppin undan holocaust við lívinum. Teirra kensluborna søga hev­ur verið bæði í FF-blaðnum og Sosialinum. Menakhem er polsk­ ur jødi. Hann misti foreldur og systur. Men tað eydnaðist honum í síðstu løtu at sleppa úr ghettoini í Warszawa, áðrenn hon varð løgd í oyði av týskarum og allir íbúgv­ ararnir vóru fyribeindir. Seinni fór hann í polsku mótstøðurørsluna móti týskarum. Hanna er týskur jødi úr Berlin, har hon upplivdi nasismuna, bæði foreldrini og systirin vóru fyri­ beind av nasistunum. Hon var í leg­u­ni Theresiestadt, tá ið hon fekk ferðaboð við toki til Auschwitz. Men ein lækni segði, at hon var ov sjúk at fara! Hetta bjargaði henn­ ara lívi, tí hetta var seinasta tokið til tann vissa deyðan. Eftir kríggið fóru tey bæði til Ísrael, har tey hittust. Tá var Menak­ hem eisini við í teimum kríggjum, sum vóru fyri at verja nýggja statin. Hann var eisini við til at flyta teir seinastu jødarnar úr Egyptalandi undir Suez kreppuni í 1956. Hugtikin av Betaskjølunum Ein av vinunum hjá Menakhem í Føroyum er Olaf Olsen, kend­ur skipari og reiðari. Í hesum sam­ bandi er Menakhem kunnaður um »Beta files«. Hetta eru skjøl­ini hjá teimum sokallaðu Cuba­trol­ arunum. Skjølini eru frá 1977-2006, og her er skrásett at kalla alt, sum er hent hjá hesum skipum. Serliga áhugaverd eru veiðtølini, bæði nøgd, veiðusamanseting og veiðuøkir. Her hevur verið møgu- ligt fyri sama slag av skipum at sammeta veiðuna ár fyri ár. Her er talan um ikki færri enn 400.000 skjøl, sum nú eru í varðveitslu hjá Runavíkar kommunu. Hetta er framúr tilfar granskarum á mong­ um økjum, ikki minst hjá fiski­ frøðingum. Menakhem er ein av teimum sum er hugtikin av hesum tilfari. Hann hevur beint skrivað eina grein í altjóða fiskivinnublaðnum World Fishing um »Beta files«, sum er almenna navnið á hesum skjala­ savnið. Hann heldur, at hetta framúr skjalasavnið hevur verið ov lítið kent í altjóða fiskivinnuhøpi. Hann vónar at henda greinin fer at bøta um tað og geva íblástur til annað kanningararbeiði av sama slag. Niðurstøðan hjá Menakhem er, at Beta files hava stórt virði til altjóða fiskivinnugransking i lond­ um kring heimin. Henda greinin kann annars lesast í síni heild á heimasíðuni: http://www.worldfishing.net/ news101/Comment/ben-yami Menakhem kemur aftur til Føroya Menakhem er nú 89 ára gamal. Hetta merkist kortini ikki á hon­ um. Í summar hevur hann ætlan um at koma enn eina ferð til Før­oya. Ætlandi kemur hann 4. juli og steðgar út móti eina viku. Hann kemur saman við soninum Roy. Hann hevur verið flogskipari í flogvápnum, men er nú týðandi vinnulívsmaður í Ísrael. Roy vil fegin geva pápa sínum kanska sein­ asta høvið at vísa sær okkara land, sum hann hevur hoyrt so nógv um. Av øllum teimum mongu lond­ um, Menakhem hevur vitjað, er tað júst Føroyar, sum sonurin vil hava pápan at vísa sær. Tað man hava gingist Roy væl, tí teir koma til Føroya í flogfari hjá fyritøkuni hjá honum. Tískil er hetta ein sera forkunnung vitjan. Menakhem er sera vitandi eisini um tað, sum gongur fyri seg í Ísrael og Miðeystri og vil fegin greiða frá. Tað fer hann at gera á fundi hjá Ís­ raelsfelagnum tann 5. juli. Nærri verður lýst við hesum tiltaki. Beta skjølini stóran týdning fyri altjóða fiskivinnugransking Henda myndin av Honnu og Menakhem, dóttrini, Tsofit, soninum, Roy, og teimum fýra barnabørnunum er í 2002 tikin í gøtuni í Warsawa, har Menakhem er føddur. Menakhem hevur sett sum yvirskrift yvir myndini: »Prógvið fyri, at nasisman miseydnaðist...« Tað gjørdi hon nevniliga í teirra føri! Olaf Olsen í World Fishing FØROYAVINUR Teir smærru dreingirnir á hinari myndini við ommuni millum sín, Itay h.m. og Yotam, eru blivnir grannvaksnir menn og eru munandi størri enn abbin. Teir hava verið trý ár í herinum og eru nú lesandi Menakhem Ben Yami er ein kendur altjóða fiskivinnufrøðingur. Hann hevur m.a. arbeitt fyri FAO, matvørustovnin hjá ST í fleiri londum. Umframt hetta er hann ein føroyavinur um ein háls. Hann hevur eisini verið í Føroyum fleiri ferðir, her hann hevur verið hollur ráðgevi hjá okkara veiðufeløgum í samband við ásetan av fiskidøgum