týsdagur 14. juni 2016síða 37

13 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 SOSIALURIN JUNI 2016 Tín havakalendari YMISKIR ERU MÁNAÐIRNIR, OG TAÐ KANN VERA RINGT AT HALDA STÝR Á, HVAT TÚ SKALT GERA NÆR, TÁ TAÐ KEMUR TIL HAVAARBEIÐA – SERLIGA UM TÍNIR GRØNIR FINGRAR IKKI HAVA SO NÓGVAR ROYNDIR Á BAKI. VIÐ HESUM KALENDARANUM, KANST TÚ HALDA SKIL Á, NÆR TÚ SKALT GERA HVAT. KLIPP ÚT OG HANG UPP:-) Hitin er komin til landið, og tú kanst so smátt byrja at fáa okkurt burturúr tínum hava. Jørðin er heit, so legg endiliga nógvar tímar í havan í juni • Kela fyri plantunum: Í juni mánaði ræður tað um at vera góð við sínar plantur. Nú skalt tú hyppa tíni epli, lúka, leggja insektnet, fjerna blaðlýs og kela fyri bløðunum á plantunum. • Grønmeti: Hitin er komin, og tú kanst endiliga sáa fræ til mais og bønir. Hetta grønmetið vaksur skjótt og væl, men minst til stativ! • Ber: Í juni kanst tú byrja at planta ber. Útplanta eitt stað í havanum, har tú hevur pláss fyri einum blómutunli. Við einum blómustunli heldur tú óbodnu gestirnir burtur! • Minst til tøð og vatn: Tá tað er heitt, skalt tú minnast til tøð og vatn til tínar plantur. Tá tað regnar, skalt tú tó syrgja fyri, at planturnar ikki fáa ov nógv vatn. Legg eitt glaslok ella ein fipurdúk yvir planturnar. JUNI August er hæddarpunktið á vakstarárinum, og títt strev ber endiliga frukt av álvara. • Víðka tín rabarbugarð: Um tú ynskir at útvíðka tín rabarbugarð, skalt tú bert deila rabarburótina. Brúka ein spaka til at skera rótina í tvey og set røtirnar niður aftur. Men ver ansin, tí rabarban er ikki so harðfør. • Sáa og halt við líka: August krevur ikki so nógv strev av tær, men tú skalt minnast til at halda við líka og vatna planturnar. Ynskir tú eitt triðja umfar av til dømis salat, so skalt tú sáa fleiri fræ nú. AUGUST Flestu fólkini halda seg innandura hesu ársins tíð, og havin passar mestsum seg sjálvan. • Heysta: Heysta tínar síðstu avgrøðir og títt síðsta grønmeti. • Verj tínar plantur fyri frost: Fyrsti náttarfrosturin kann koma longu í oktobur, so verð fyrireikað upp á at verja tínar plantur við t.d. grann. OKTOBER Veturin nærkast og eftir eru bert tær harðføru planturnar. • Røkta tínar plantur: Tínar vetrar­ plantur krevja røkt, og tú eigur at hyggja til tær javnan. Tað góða er, at tú ikki noyðist at hugsa um insektir ella sopp. • Skriva statusrapport: Skriva niður, hvussu vakstrarárið hevur verið, og hvørjar forðingar, tú hevur møtt. Skriva eisini niður, hvar tú hevur sett hvíleyk, spinatfræ og rabarburrót. Rapportin verður hent at hava til komandi vakstrarár! NOVEMBER Í desembur ert tú sjálvsagt ikki nógv í havanum. Slappa av og njót tínar avgrøðir! • Heysta: Tú kanst endiliga heysta títt vetrargrønmeti sum t.d. vetrargularøtur, kál, purrur og timian. DESEMBER Septembur er heysttíð! Nú kanst tú heysta stórsæð alt, tú hevur í havanum. • Heysta: Heyst allan tín lóður, áðrenn hann búnast ov nógv. Grønmetið, ið er búnað ov nógv, førir til rot og sopp, so tað er týdningarmikið, at tú heystar! Dyrka hvítleyk! Ynskir tú at heysta hvítleyk komandi ár, so er tað nú, at tú skalt leggja hvítleyksfet í jørðina. Brúka hondina til at gera hol sum eru 8 cm djúp og legg tvey hvítleyksfet saman. Dekka síðan holið við mold aftur. Hvítleykur hevur tørv á frost, og tí skalt tú seta niður nú. Aftaná níggju mánaðum, graver tú hvítleykin upp aftur, og tá eru hvítleyksfetini blivin til stórir heilir leykir. • Sáa spinat: Um tú vilt hava frískt spinat í havanum tíðliga næsta vár, kanst tú í septembur sáa fræ til spinat. Legg fræini eitt stað í havanum, har planturnar eru eitt sindur vardar. SEPTEMBER Juli plagar at vera tann heitasti mánaðurin – so minst til at vera um tínar plantur henda mánaðin. • Byrja annað umfar: Í juni mánaði hevur tú sikkurt longu notið fyrsta umfar av tínum lóðri. So henda mánaðin hevur tú møguleika fyri at náa annað umfar av lóðri.. • Sáa vetrargularøtur: Vetrargularøtur eru fantastiskar, men fyri at kunna heysta í vetur, mást tú longu í juli sáa, so gularøturnar fáa sett seg meðan jørðin er heit. • Hald salatið við líka: Fyri at hava salat til alt summarið, er tað týdningarmikið, at tú sáar í fleiri umførum. Faktiskt skalt tú sáa triðju hvørja viku. Í heitu mánaðunum vaksur salatið skjótt – tað einasta tú skalt minnast, er vatn, tá tað er turt. Og ansa eftir, at salatið ikki fær ov nógv vatn, tá tað regnar (hav ein fiburdúk liggjandi, sum tú kanst smoyggja útyvir urtagarðin, tá tað regnar illa) • Henta ber: Í juli mánaði búnast tíni ber. Tí kanst tú henta og heysta jarðber og hinber nú. • Kela fyri plantunum: Líka sum í juni, er tað týdningarmikið, at tú ert nógv um tínar plantur í juli. Hyppa eplini, reinsa moldina, legg tøð og gev plantunum massar av vatn, tá tað er turt. • Lufta út í vakstrarhúsinum: Hevur tú vakstrarhús ella plantukassar við lok, er tað týdningarmikið, at tú letur frísku luftina sleppa inn um. Minst tí til at opna hurðina ella vindeyguni. JULI