hósdagur 16. juni 2016síða 19

FRÍGGJADAGUR 17. JUNI 2016 SOSIALURIN 69 19 serva­tivi flokkurin er í tvíningum, og at evnið tí ongantíð hvørvur av dags­skránni. Leave síðan hevur einki einstakt alment boð uppá hvussu sambandi við ES verður skipað, um Bretland velur at fara úr ES, tó at nakrir møguleikar eru nevndir, ið Bretska stjórnin longu hevur greinað. Hesir eru Noreg modellið (EBS), Tvílanda modellið Kanada (CITA) ella Sveis, Albania modellið (Association Agreement) og WTO modellið. Meiningarkanningar Ikki óvæntað er spenningurin sera stórur undan fólkaatkvøðuni, og nógvar meiningarkanningar verða gjørdar. Fleiri Poll of Polls yvirlit av meiningarkanningum vísa eitt mynstur við stórum tíðar­ skeið­um, har munurin hevur verið stórur til fyrimun fyri Remain, men at Leave í skrivandi stund (15. juni) er farið framum. WhatUKThinks, ið ger stjórn­ mála­frøðisligar kanningar og met­ingar saman við NatCen og granskarasamtakinum The UK in a Changing Europe, metur beint nú, at Leave eigur munin við 52% ímóti Remain við 48%. Dentur skal sjálvandi leggjast á týdningin, ið endaliga talið av ivandi, valluttakandi og aldurs­ bólk­um fer at hava. Hetta er fyrst og fremst tí at talið av ivandi enn er rættiliga høgt, men minkar iva­ leyst fram til valdagin, og kann tí lættliga flyta kjakið og úrslitið. Eisini er týdningarmikið at hava í huga, hvussu valið endurspeglar seg geografiskt og demografiskt. Nógv hevur verið frammi um, at meiriluti er fyri Remain í London, Skotlandi, Wales, og Norður Írlandi – meðan ein stórur meiriluti í rest­ ini av Onglandi, uttanfyri London, ynskir Leave. Undantøk eru tó í ídnaðar­tungum økjum í Norður Onglandi hvørs búskapur er ávirkaður av ES stuðli. Um bretar tann 23. juni velja framhaldandi at verða partur av ES, so kann sigast at London íbúgvar (har o.u. 40% av fólkunum eru fødd uttan­fyri Bretlandi), skotar, walisar og norð­ ur írar hava valt at onglend­ingar fram­hald­andi skulu verða partur av ES. Hettar kann skapa órógv tíð­ina eftir valið, um so verður. Roknast kann harafturat ikki við, at ES mótstøðan hvørvur um úrs­ litið er tepurt til fyrimun fyri fram­ hald­andi ES limaskapi. Hvat serfrøðingar siga Serfrøðingar í Chatham House, sum er ein av heimsins leiðandi og mest viðurkendu tankasmiðjum (Think Tank), og fleiri aðrir ser­frøð­ ingar meta, at tað verða inn­lendis mál og áliti á stjórnina, sum koma at spæla ein avgerandi leik­lut til fólka­atkvøðuna, og ikki uttan­ ríkis­politikkur, sum lagt hevur verið upp til, at henda atkvøðan skal snúgva seg um. Leggjast skal aftrat, at kjakið um bretska inn­flyt­ ara politikkin hevur verið ser­liga heitt í seinastuni. Niðurstøðan hjá serfrøðingum, ið hava tilknýti til Chatham House er, at um bretar fara úr ES, so førir tað við sær eina nýggja geopolitiska valdsjavnvág. Bæði Bretland og ES, hvør sær, gerast veikari leikarar í altjóða høpi um Bretland ferð úr ES. Samstundis vil Bretland, missa sína altjóða ávirkan, serliga innan búskaparliga- og diplomatiska økið. Sambært Robin Niblett, stjóra í Chatham House, so hevur Bret­ land strembað eftir einum sjálv­ støð­ugum uttanríkispolitikki við ymisk lond við skjótt vaksandi búskapum uttanum ES, sum eftir øllum at døma ikki hevur eydn­ast. Niblett mælir tí bretsku stjórn­ini til at umskipa hesa uttan­ríkis­ politisku kósina. Kjarnin í bretska uttanríkispolitikkinum noyð­ ist, sambært Niblett, at rað­fest­ ast gjøgnum eitt tætt og týðandi samstarv við ES. Hetta er ein kós, sum er viðmælt av bæði ameri­ kanska og kines­iska for­sætis­ ráð­harr­unum, sam­an við eini ør­grynnu av øðrum for­sætis­ráð­ harr­um og stórfyri­tøkum, ið hava sæti í Bretlandi ella handla við Bretland. Óansæð úrslitið av valinum 23. juni, verður politiska framtíðin hjá ES væl og virðiliga vigað, bæði av Bretlandi og øðrum ES tjóðum. Um Bretland velur at taka sín limaskap í ES aftur, so gevur hettar uttan iva Føroyum nakrar avbjóðingar at ar­beiða við tey næstu nógvu árini. Livst so spyrst. ■ Áki Johansen, Sendimaður í London »Óansæð úrslitið av valinum 23. juni, verður politiska framtíðin hjá ES væl og virðiliga vigað, bæði av Bretlandi og øðrum ES tjóðum. Um Bretland velur at taka sín limaskap í ES aftur, so gevur hettar uttan iva Føroyum nakrar avbjóð­ ingar at arbeiða við tey næstu nógvu árini«