týsdagur 7. september 2004síða 8

Nr. 169 - 7. september 2004 15 MARKNAÐARRÁK Farna vika er fyrsta vikan í longri tíð, har oljan ikki hevði høvuðsleiklutin. Or- søkin var, at fríggjadagin varð sera týdningarmikla mánaðarliga arbeiðsmarkn- aðarfrágreiðingin úr USA kunngjørd. Fíggjarmarkn- aðirnir hava bíðað eftir hesi frágreiðing í ein mánaða. Frágreiðingin gjørdist bjørt. Serliga tí at talið av stovnsettum arbeiðspláss- um í juli varð dagført úr 32.000 í 73.000. Talið fyri august varð meira neutralt, tí 144.000 arbeiðspáss vóru sett á stovn, meðan vænt- aða talið var 150.000. Eftir tvær vánaligar frágreiðingar, metur Kaup- thing at henda heldur bjart- ari frágreiðingin ger, at am- erikanski tjóðbankin (FED) við størsta sannlíkindi fer at hækka teirra leiðandi rentu á fundinum 21. septembur úr 1,50% í 1,75%. FED fer einans at broyta meting um teirra rentustig, um prís- vakstrartølini, ið verða kunngjørd 16. septembur, lækka munandi. Hósdagin hevði evropiski miðbankin (ECB) rentu- fund. Sum væntað varð leiðandi evropiska rentan ikki broytt. Í samband við fundin segði bankin, at tey vænta at framgongdin í evropiska búskapinum heldur fram og at búskapar- og prísvøksturin sum frá- líður fer at hækka. Nýggja metingin fekk lánsbræva- rentur um okkara leiðir at hækka, og sum so økir nýggja metingin um sann- líkindið fyri at evropiska leiðandi rentan verður hækkað um ársskiftið. Fá búskapartøl verða kunngjørd hesa vikuna, men mikudagin heldur stjórin í FED, Alan Green- span, røðu um m.a. bú- skaparligu útlitini. Væntað verður, at Greenspan fer at endurtaka, at FED fer at hækka leiðandi rentuna í samsvari við búskaparligu framgongdina. Um Green- span ikki togar nakran gekk úr ermuni, fara marknað- irnir ikki at órógvast av røðu hansara. Kaupthing væntar sostatt, at láns- brævarentur og partabrøv fara at hækka eitt vet hesa vikuna. Oljan hevði lítlan leiklut í farnu viku, og oljan er lækkað um 10% síðan hægsta stigið 19. august. Váði er tó allatíðina fyri, at oljuveitingin til heimin verður órógvað aftur. Hetta vil eisini órógva fíggjar- marknaðirnar. Hóast rentur og partabrøv eru hækkandi, kunnu dagar við mótrørslu tí væntast. Rentuhækkingar aftur á dagsskránni Vika 37, 2004 www.kaupthing.fo Smyril Line til reiðar at kappast um farmin Smyril Line valdi at varðveita kappingina um farmaflutningini á Norðuratlantshavi heldur enn selja seg til Eimskip fyri einhvønn prís. Tað ger leiðslan í Smyril Line greitt, eftir at dúgliga hevur verið gitt, í hvussu stóran mun Smyril Line mundi vera við í myndini, tá Eimskip keypti Skipafelagið. Eimskip samráddist við føroysku feløgini samstundis og ætlaði helst at yvirtaka allan farmamarknaðin á Norðuratlantshavi TÍÐINDASKRIV Smyri Line Tað er betri fyri bæði prís- leguna í farmaflutninginum og fyri Smyril Line sjálvt, at felagið ikki lat Eimskip yvirtaka farmadeildina hjá Smyril Line fyri ein ein- hvønn prís. Tað er niðurstøðan hjá leiðlsuni í Smyril Line, eftir at felagið í meira enn eitt hálvt ár samráddist við Eimskip um samstarv og møguliga sølu av farma- deildini til íslendska felagð, sum tók upp tingingar við Skipafelagið, samstundis sum veruligar samráðingar vóru við Smyril Line. Longu í januar í ár um- røddu Eimskip og Smyril Line møguleikan at sam- starva um íslendskan farm, soleiðis at Eimskip kundi keypa dekspláss umborð á Norrönu til farm til og frá Íslandi. Men tá nýggjur stjóri tók við í Eimskipum í mai, vildi hann heldur keypa farmadeildina hjá Smyril Line. Fyri Smyril Line kundi hetta verið ein góður handil, um rætta upphæddin kom á borðið, og tí skrivaði Smyril Line tíðliga í summar undir eina avtalu við Eimskip um, at í seinasta lagi 15. august skuldi vera greitt, hvørt ein handil skuldi spyrjast burt- urúr ella ikki. Skipafelagið og Smyril Line Stutt eftir - í juni - bankaði Skipafelagið á dyrnar hjá Smyril Line og segði seg vera til sølu. Men Smyril Line var í samráðingum við Eimskip og var tí meira sinnað fyri eini sonevndari føroyskari loysn, sum bar í sær samstarv millum tey bæði føroysku flutningsfel- øgini. Fyrstu viku í juli var aftur fundur millum Skipa- felagið og Smyril Line, har Skipafelagið einaferð enn bjóðaði Smyril Line at keypa felagið. Smyril Line ynskti í hesum sambandi at kanna roknskapin hjá Skipafelagnum nærri, men umboðini hjá felagnum boðaðu í staðin frá, at felagið hevði fingið eitt til- boð upp á meira enn 100 milliónir krónur, og spurdu um Smyril Line hevði eitt betri boð. Smyril Line hevði ilt við at trúgva hesum og helt framvegis samstarv vera røttu loysnina. Samstundis var leiðslan í Smyril Line vorðin greið yvir, at fleiri veruliga samráðingar fóru fram á farmamarknaðinum samstundis. Avtalu um samráðingar Smyril Line valdi at halda seg til skrivligu avtaluna við Eimskip um samráð- ingarnar um farmadeildina, og ein samráðingarfundur var við Eimskip tann 22. juli, tá Skipafelagið tvær ferðir hevði bjóðað Smyril Line at keypa seg. Á hesum fundinum skjeyt Eimskip upp, at Smyril Line og íslendska felagið saman gjørdu eitt nýtt farmaflutningsfelag við heimstaði í Føroyum, har báðir partar skuldu eiga 50 prosent. Smyril Line tók ikki støðu til hendan spurn- ingin, og framvegis vóru 24 dagar eftir til samráðingar- avtalan fór úr gildi tann 15. august. Men Smyril Line hoyrdi at kalla onki aftur frá Eim- skipum, sum felagið helt seg hava veruligar samráð- ingar við um farmadeild- ina. Sum góður siður er, boðaði Smyril Line 11. august í skrivi Skipafelagn- um frá, at keyp ikki kom upp á tal, men at samstarv framvegis hevði áhuga. Framhaldandi hoyrdist onki frá Eimskipum, men 17. august bórust so tíðind- ini um, at Eimskip hevði keypt Skipafelagið. Hetta kom rættiliga óvart á bæði stjórn og nevnd í Smyril Line, sum bíðaðu eftir ein- um nýggjum samráðingar- umfari við Eimskip. Føroyska loysnin Beint eftir, at handilin mill- um Skipafelagið og Eim- skip var farin fram, bóðu bæði stjórin í Skipafelagn- um og stjórin í Eimskipum um fund við Smyril Line. Eimskip boðaði har frá, at felagið framvegis var sinn- að at keypa farmadeildina hjá Smyril Line. Men sæð frá einum hand- ilsligum sjónarhorni hjá Smyril Line legði Eimskip ongantíð rætta prísin á borðið. Smyril Line valdi tískil heldur at taka kapp- ingina upp við nýggja farmaflutningsfelagið hjá Eimskipum. Smyril Line er sannført um, at felagið í komandi árum kann vinna væl meira av peningi við farmaflutningi, enn Eim- skip hevði viljað latið fyri farmadeildina hjá Smyril Line. Sæð frá einum samfel- agsligum sjónarmiði var hetta eisini røtt avgerð, tí farmaleiðirnar vera fram- vegis fjølbroyttar, og kapp- ingin skuldi harumframt tryggja brúkarunum bestu sømdir. Nýggjar tíðir eru á farmamarknaðinum, og Smyril Line er í ferð við at menna farmadeildina og laga hana eftir nýggju marknaðarstøðuni. 15 14 Nr. 169 - 7. september 2004 Um 600 fólk høvdu leitað sær til Skála- firðar á fyrsta møtið, sum varð hildið fríggjakvøldið í nýggja samkomuhúsinum hjá Kelduni. Alt viku- skiftið var at kalla ein stór veitsla, og hevði samkoman skipað fyri fleiri ymiskum fund- um fyri bæði stórum og smáum REPORTASJA Orð og myndir: Rúna Sivertsen runa@sosialurin.fo Klokkan var farin nakrar minuttir av átta, tá eg fríggjakvøldið kom inn í forhøllina í nýggja sam- komuhúsinum hjá Kelduni í Skálafirði. Har var stúgvandi fult av fólki, og við dyrnar inn til sjálvan salin stóðu møti- vertir og bjóðaðu vælkomin. Fólk vóru í veitsluhýri, og gleðin lýsti av andlitun- um á bæði børnum og vaksnum - og tað var jú einki at siga til, nú hetta snotiliga húsið, sum hevur staðið í gerð í fleiri ár, endi- liga kundi takast í nýtslu. Tað var ein einastandi kensla at koma inn í sjálvan møtisalin, sum er nakað heilt fyri seg í føroyskum samkomuhøpi. Eg haldi ikki, eg taki munnin ov fullan, tá eg sigi, at sam- koman í Skálafirði hevur reist eitt satt tempul. Ljóðviðurskiftini í salin- um eru av teimum allar- bestu - og tað var, sum vildi takið lyfta seg omanav, tá lovsongskórið saman við teimum 600 fundarfólkun- um skóru í at syngja: "Her er títt hús, títt heim, vit fagna tær í dag". Um ein hægri megi var uppi í leikinum, kunnu vit bara gita, men hvussu var og ikki, kom danski præd- ikumaðurin, sum var biðin at tala á fyrsta møtinum, ikki vegin fram, tí flogfarið fekk ikki lent í Føroyum. Tí fekk samkomuleiðarin Pauli Høj bert ein tíma at fyrireika seg til hesa fyrstu prædiku sína í nýggja hús- inum. Men hesum kom hann væl frá, og bar fram ein sannførandi boðskap til fundarfólkið. – Eg havi ikki fingið tíð at fyrireika meg rættiliga, og nú eri eg fullkomiliga bund- in av Gudi, segði hann, tá hann byrjaði talu sína. Við endan á møtinum varð bjóðað til forbøn, og vóru tey fleiri, ið nýttu høvið at koma fram. Eftir møtið var ein kaffi- mugur at fáa, og fólk úr øllum samkomum hugnaðu sær og gleddust um hetta stásiliga hús. Familjumøti Millum mongu tiltøkini í vikuskiftinum var eisini familjumøti sunnudagin, og var salurin aftur stúgvandi fullur av børnum og vaksn- um. Boðskapurin um Jesus varð flættaður inn í sang, spæl og dans á ein sera skemtiligan hátt, sum helt børnunum árvaknum hvørja løtu, møtið vardi. Tá familjuløtan var av, fingu børn og vaksin saft og pylsubreyð. Leygarkvøldið var stórt ungdómstiltak undir heitin- um Awake, har tey ungu sanniliga fingu bæði eina tónleikaliga og andaliga uppliving. Í blaðnum í morgin fara vit við orðum og myndum at siga frá ungdómsmøtinum. Á heimasíðuni, www.keldan.fo, finnast upplýsingar um Kelduna. Har kanst tú eisini lesa um visjónirnar fyri samkom- una, har millum annað stendur: "Okkara mál er at náa menniskju við evangeliin- um um Kristus og hansara kraft, so menniskju kunnu verða frelst". Nú hetta stásiliga og ser- stakliga væl útgjørda húsið stendur liðugt, kunnu vit samanbera tað við eitt nýtt fiskifar og siga, at nú er upp til hin almáttuga at signa verkið. Framúr góð byrjan hjá Kelduni Ljóðviðurskiftini í Kelduni eru av teimum allarbestu - og tað var, sum vildi takið lyfta seg omanav, tá lov- songskórið saman við teim- um 600 fundarfólkunum skóru í at syngja: "Her er títt hús, títt heim, vit fagna tær í dag" Á familjumøtinum sunnudagin, varð boðskapurin um Jesus flættaður inn í sang, spæl og dans á ein sera skemtiligan hátt, sum helt børnunum árvaknum hvørja løtu, møtið vardi - Eg havi ikki fingið tíð at fyrireika meg rættiliga, og nú eri eg fullkomiliga bundin av Gudi, segði samkomuleið- arin, Pauli Høj, tá hann byrjaði talu sína. Danin, sum skuldi tala á fyrsta møtinum í nýggju Kelduni, kom ikki fram, tí flogfarið lendi ikki Henda fitta gentan var mill- um tey mongu elskuligu børnini í Kelduni sunnudagin C M Y K 14