hósdagur 7. juli 2016síða 9

FRÍGGJADAGUR 8. JULI 2016 SOSIALURIN 78 9 Zakarias Wang Fólkaatkvøða var í grannalandi okk­ ara sunnanfyri. Í óð­um verkum hevði hetta land gjørt seg til lim í Europ­ iska Samveldinum. Nú øktust atfinningarnar. Tey sum eru á ovastu rókunum hildu alt væl til standa, og forsætisráðharrin gjørdi av, at best var at teppa mótstøðuna við at fáa fólkaatkvøðu í lag. Hvørki hann ella nakar annar ivaðist í, at hann fór at vinna, og at tey, sum funnust at ES, fóru at standa sum bitin ross, tá leikur var av. Nú jóansøkudag kom so úrslit­ ið. Vit eru ikki ókunnug við fólka­ at­kvøður, tí vit høvdu jú eina í 1946. Eins og á henni skuldu bret­ ar nú taka støðu til tvinnar kostir. Annar var at halda fram við ES- lima­skapinum, hin var at fara burturúr. Greitt var, at um ann­ar av hesum møguleikum fekk eina atkvøðu í meiriluta, hevði hann vunnið. Eins og hjá okkum í 1946 var fólkaatkvøðan formliga veg­ leiðandi fyri tingið, men ein og hvør var greiður yvir, at tað formliga hevði lítlan týdning, tí í einum demokratiskum landi ber ikki til fyrst at leggja tvinnar spurningar út til fólkaatkvøðu og síðan siga, at nú hava vit hoyrt hvat ið fólkið sigur, og so gera vit tað, sum hóvar okkum. Eins og hjá okkum í 1946 var luttøkan um 70%. Hjá okkum fingu teir báðir møguleikarnir 51 og 49% av atkvøðunum, hjá teimum fingu teir 52 og 48%. Eins og hjá okkum í 1946 kom úrslitið í grannalandi okkara sera illa við hjá teimum, sum valdið høvdu í samfelagnum. Tað hevði ikki komið teimum til hugs at teir kundu tapa. Teir høvdu jú fjøl­miðlarnar í parti við sær, teir høvdu handilsmenninar, peninga­ menn­inar - og teir fingu útlendskar ríkisforsetar at trutta niður í mis­ nøgdu veljararnar, at allar heim­ sins vanlukkur raktu teir um so var, at teir ikki makkaðu rætt og atkvøddu, sum floksformenninir í teimum stóru flokkunum søgdu teir skuldu gera. Men eins og í Føroyum í 1946 mis­tóku teir seg. Tá veljararnir komu til orðanna, var tala teirra greið: teir vildu ikki lata sær lynda at ganga útlendingum og sam­ starvsmonnum teirra til handa. Talan er um ein politiskan jarð­ skjálvta. Hvørki vit ella nakar annar kann í løtuni siga hvørjar avleiðingarnar fara at verða, men at tær verða stór­ ar er fullkomuliga vist. Vit kunnu bara hugsa um, hvussu stórar av­ leiðingarnar vóru av okk­ara fólka­ atkvøðu í 1946. Av tí at stjórn­ar­ uppskotið um at innlima okkum í Danmarkar ríki bert fekk 49% av atkvøðunum meðan loysing fekk 51%, gjørdust vit ikki ein partur av kongsríkinum Danmørk, og eru í dag tí ikki limur av ES og hava sjálvi ræði á okkara tilfeingi innan fyri 200 míla sjómarkið. Einki av hesum hevði komið upp á tal, um úrslitið tá hevði verið, at stjórnar­ uppskotið hevði fingið eina at­ kvøðu í meiriluta. Vit kunnu fegnast um, at før­ oyingar vóru so klókir, at teir róku aftur tilboðið um at gerast ein partur av Danmarkar ríki. Lítið er at ivast í, at komandi ættarlið í grannalandi okkara fyri sunnan fara at fegnast eins nógv um at for­ fedrar teirra vóru so klókir jóan­ søkuaftan 2016, at teir brendu allar ES-gívrarnar av! Fólkaatkvøðan í Sameinda kongsríkinum og Norðurírlandi NØVN Jóansøkuaftan í ár gjørdist ein minniligur dagur KJAK Tíðin gongur skjótt, og nú er longu eitt ár liðið síðan skelkin, tá vit fingu tey tungu boð, at tú ikki vart millum okkara longur. Tað lá í kortunum, at 2015 skuldi vera eitt gott ár. Serliga mars var ein góður mánaður, Sigrid kom fyrstu ferð á vitjan, sólarmyrking var, familjan var savnað fyri fyrstu ferð í nógv ár, og tú fekst nýtt knæ og skuldi skifta hitt seinni. Alt eg minnist, rokaðist tú. Tá eg var vorðin stórur smádrongur, var eg við í nógvum. Sumt var praktiskt arbeiði heima við hús ella har, vit høvdu heimaseyð. Restin var úti fyri at fáa mat á borðið. Á sjógvi sum á landi. Vit smíðaðu bát, bygdu høsnar­ hús, laðaðu garð og røktu húsini. Vit smíðaðu krubbur í fjósinum og hegnaðu á bønum til heimaseyðin. Vit gingu á seiðaberg saman. Í báti dyrgdu vit, vit settu gággulínu og kalvalínu, vit fiskaðu við snøri og vit tóku nátaungar. Nátatíðin var óivað besta tíðin á árinum fyri teg, so leingi tú orkaði at stima. Besta minnið í bátinum fyri meg var, tá Abbi, tú og eg fingu hemaran og nógvan fisk aftrat. Tað var ein góður dagur. Vit gingu eitt sindur á fleyg sam­ an. Lunda og gamlan náta fleygaðu vit. Vit veltu eplir og hoyggjaðu. Tú lærdi meg at kryvja, skera flak og greipa fisk . Tú lærdi meg at kippa, royta, svíða og salta fugl. Tú lærdi meg at svava, tumma, fletta og hagreiða seyð. Tú lærdi meg at skera upp og hagreiða grind. Og mangt, mangt annað. Meginparturin av okkara sam­ veru var fyri mongum árum síðani, tá eg framvegin búði í Føroyum. Undantakið er heystið 2006. Tá komst tú sjúkur niður, gjørdist lamin og var at kalla uppgivin av læknastættini. Gott er onkuntíð at vera treiskur, tí tú komst á beinini aftur, og tá fingu vit ein gangandi pápa í jólagávu. Eg royndi at vitja, sjálvt um langt var at fara, og hóast heystið byrjaði illa, so endaði tað sum ein sólskinssøga. Eitt gott minni. Besta gávan, eg havi givið tær, mundi vera Sigrid stutt fyri jól 2014. Eg hugsaði ikki so nógv um, hvat abbin og omman hugsaðu ann­að enn, at tey mundu vera glað. Eg gjørdist ovfarin av ynskjum um dagligar myndir. Tá vit komu heim í mars, klárnaði fyri mær. Tá sá hvussu stóran týdning, hon hevði fyri teg og Mammu. Tað var ein rík opinbering. Eg eri so glaður fyri, at tú upplivdi at halda henni, spæla við hana og geva henni mjólk. Sigrid fer neyvan at minnast at liggja í tínum ørmum, men eg skal syrgja fyri, at hon veit, at tú elsk­aði hana, og hon skal kenna teg í søg­ um og myndum. - trygvi Tú kláraði ongantíð at binda frið, og tað sá heldur ikki út sum, at tú kláraði at avmarka teg til nakað handverk. Frá maskinum og jarnsmíði til træsmíð og betong, um tað skuldi vera heitt, kalt, vátt ella turt, so megnaði tú altíð at fáast við slíkt handverk, sum var neyðugt at gera ta løtuna. Ikki kláraði tú at sita stillur, eftir at verða blivin sjúkur í rygginum, men tú orkaði ikki líka væl, sum tú hevði gjørt áðrenn. Tá bleiv tað eg, sum hjálpti tær við tungum ella truplum tingum. Hvat praktiskum viðurskiftum við­víkir, er tað í stóran mun fall­ið mær í lut at taka við, har sum tú slepti. Og tað eru ikki bara kær­ komin minni, sum blivu skapt, tá vit báðir rokaðust og mannereraðu við ymiskt í húsinum og aðrastaðni. Nú síggi eg eisini, hvussu nógv, tú hevur lært meg gjøgnum árini, og hvussu rúgvusmikið alt er, sum tú hevur fingist við, sjálvt um tú ikki orkaði so væl, sum tú vart vanur. Tað, sum tú gjørdi, er alt ov rúgvismikið til at royna at nevna her. Tað ger missin so øgiliga stóran, men ger samstundis, at tað er so nógv at vera glaður fyri. - jógvan Eg minnist at ein av føstu táttin­ um, tá tú vart heima, var kókan av fleiri kg av bróstsukrum. Mangan hava vit sitið til seint út á kvøldið og bíðað eftir at sleppa at klippa, og hoyra tann obligatoriska setningin frá tær: »Hesi verða góð«. Nú kóki eg bróstsukur, og míni eru sjálvandi ikki líka góð sum tíni, men eg eri væl á veg. Eg minnist hvussu hugtikin eg var longu sum barn, at síggja teg mýkja bommini. Liturin fór frá einum keðiligum ljósa­brúnum liti til tað sá út, sum um tú gjørdi gull við tínum egnu hondum. Tí er tað ikki so løgið, at tað eri eg, sum havi tikið táttin upp frá tær. Eg veit tú hevði nógvar ætlarnir við Sigrid; nógv av tí dugi eg ikki, men eg skal syrgja fyri at Sigrid sleppur at uppliva at gera bróst­ sukur, soleiðis sum abbin sín gjørdi tey. Vónandi fær hon líka stóra gleði av upplivingini, sum eg altíð havi havt. - sigrun Eitt tað besta tú lærdi okkum er, at øll skulu hava somu rættindi, somu skyldur og somu viðferð. Sjálvt um tú ikki átti nógv í krón­um og oyrum, so vart tú kort­ ini ein ríkur maður. Tú stríddist alt lívið. Tín partur lá ongantíð eftir. Nú er stríðið av. Alt ov tíðliga. Elskaður og saknaður ert tú. Hvíl í friði Babba. Trygvi Jógvan Sigrun Minningarorð Tummas Jákup Jacobsen Føddur 2. juli 1950 Andaðist 28. juni 2015