hósdagur 14. juli 2016síða 24

FRÍGGJADAGUR 15. JULI 2016 SOSIALURIN 81 24 Óli Jacobsen VALDI FØROYAR FRAM UM ROM, PARÍS OG LONDON Tað var ein serstøk vitjan vit høvdu í seinastu viku. Menakhem, bjargaður frá Holocaust, vildi síggja Føroyar enn eina ferð 89 ára gamli Menakhem: M enakhem Ben-Yami er upprunaliga pólskur jødi, sum hevur búð í Ísrael síðan 1947. Hann er samstundis før­ oyavinur um ein háls og hevur fleiri vinir í Føroyum. Í 1956 giftist Menakhem við Honnu, sum er týskur jødi, og sum við einum undri, eins og Menakhem, slapp undan jødatýningini hjá Hitler. Tey eiga tvey børn, eina dóttir, Tsofit, og ein son, Roy. Roy er upprunaliga flogskipari hjá ísraelska flogvápninum. Hann er ein sera fjølbroyttur vinnulívsmaður. Virkið, LR Group, sum hann er stjóri og medeigari, hevur virksemi í nógvum londum í Afrika og Eysturasia. Sum dømi kann nevnast, at virkið hevur verið við til at byggja eitt mjólkar­virki í Papa New Guinea, og í Congo hava teir ment landbúnað og aling. Í øðr­ um londum útvega teir vatnveiting við ís­ raelskari tøkni. LR group hevur um 100 fólk í starvi í Ísrael og 2.000 í teimum londum, har teir virka. Pápin fekk í boði at velja eitt land at fara til LR Group hevur so nógv virksemi víða um, at teir hava egið flogfar. Í vár segði Roy við pápa sín, at nú er hann blivin 89 ára gamal. Hann vildi tí fegin fara við honum til tað pláss, sum hann helst vildi sleppa aftur til. Roy væntaði, at hann fór at vilja sleppa til Rom, París ella London. Men nei, hann vildi til Føroyar av øllum teimum mongu londum, hann hevur vitjað! Tískil komu teir til Føroya mikudagin í seinastu viku eftir at hava verið tveir dagar í Warszawa, haðani Menakhem er ættaður. Flogfarið var av Challenger slagnum, sama slag sum drotningin kemur við, tá ið hon vitjar í Føroyum. Tað tekur 10 ferðafólk. Manningin telur trý fólk. Vit vóru fleiri, sum kendu Menakhem, men nú komu vit eisini at kenna Roy, sum eisini var ein ógvuliga áhugaverdur og fittligur persónur. Hann greiddi eitt sindur frá, hvussu tað var at hava foreldur, sum høvdu yvirlivað Holo­caust, men sum høvdu mist síni nærmastu, foreldur og systkin. Í fyrstuni vildi tey einki tosað um tað, men sum tíðin leið fingu tey kortini søg­ una hjá foreldrunum. Roy sigur, at mótsett mongum øðrum, so hava hansara foreldur ikki dyrkað sín fortíð. Hon skuldi ikki gloymast, men hon skuldi heldur ikki oyði­ leggja teirra lív, so her hevur eingin beisk­ leiki verið. Tískil fóru foreldrini í 2002 við børnum og barnabørnum til Polen og Berlin, har teirra søga byrjaði. Í jødiska minnissavninum í Berlin fingu tey at vita lagnuna hjá mammu og systir Honnu. Váttan fekst nú fyri, at tær vóru endaðar í Auschwitz. Hetta gjørdi eisini sítt til, at tey kundu sættast við tað, sum var hent. Fiskivinnan á skránni Ferðin í Føroyum var ógvuliga væl eydnað. Teir komu í allarfínasta veðri. Áðrenn farið varð til Havnar varð farið til Gásadals, og var hetta best hugsandi byrjanin til eina Føroya­vitjan. Men ferðin skuldi eisini nýtast til at fáa nakað ítøkiligt burtur úr. Hósdagin var vitjað á Fiskirannsóknarstovuni, har stjórin, Eilif Gaard, greiddi frá virkseminum. M.a. greiddi hann frá, at hitin í sjónum var øktur við einum stigi seinastu árini. Hetta ljóð­ aði kanska ikki av so nógvum, men hevur kortini havt stóra ávirkan, sum vit hava sæð. Av góðum tíðindum kundi Eilif greiða frá, at tað sær gott út við upsastovninum við góðum gýtingum og roknast kundi við góðum upsafiskiskapi komandi árini. Vitjað varð eisini á Bakkafrost, har Regin Jacobsen, stjóri, var vertur. Hetta hevði eisini serligan áhuga hjá Roy sum vinnu­ lívsmanni. Hann var hugtikin av hesum virksemi og av nýggju útbyggingini. Tað áhugaverda er eisini, at foreldrini hjá Regini, Oddvør og Hans, sáli, hava vitjað Honnu og Menakhem í Ísrael. Hetta var í 2006 á eini ferð hjá Svenning av Lofti, tá ið alt ferðalagið var boðið inn til teirra og møtti framúr blíðskap. Eisini varð vitjað á trolvirkinum Vónin, sum er blivið ein stórfyritøka, sum eisini hevur virksemi í øðrum londum. Menakhem hevur skrivað nógv um Før­oyum og hevur altíð vart føroysk áhuga­mál. Í juni hevði hann eina grein í altjóða tíðarritinum World Fishing, har hann greiddi frá tí stóra týdningi, sum »Beta skjølini« um fiskiskapin hjá Cuba­ trolararunum, sum Olaf var reiðari á, hava fyri altjóða fiskivinnugransking. Menakhem hevur fingið so nógv burtur úr hesi føroyaferðini, at hann longu er farin undir at skriva eina grein, sum skal eita Faroes revisited, Føroyar vitjaðar aftur. Politiska støðan í Miðeystri Áðrenn Menakhem kom higar varð hann spurdur, um hann vildi greiða frá politisku støðuni í Ísrael og í Miðeystri á almennum fundi. Tað vildi hann ógvuliga fegin. Tískil skipaði Vinafelagið Føroyar-Ísrael fyri fundi í Østrøm fríggjadagin. Áhugin var stórur, og væl meira enn 100 fólk vóru á fundinum. Menakhem legði fyrst dent á, at hann er í Siðsøga Vinir hittast SIÐSØGA Roy, Menakhem, Regin Jacobsen og Olaf Olsen á Bakkafrost Lena og Niclas høvdu framúr framførslu í Østrøm