hósdagur 11. august 2016síða 12

FRÍGGJADAGUR 12. AUGUST 2016 SOSIALURIN 91 12 KJAKMENTAN Óli Samró plagdi at verða frammi í almenna kjakinum, men trekti seg seinni burturúr. Tó heldur hann tað vera eina skyldu hjá fólki við servitan at bjóða seg fram Facebook ikki rætti plattformurin SÓLVIT E. NOLSØ Ó li Samró. Tað er ikki eitt navn, ið er nógv frammi alment. Tað eru nokk fleiri, ið kennast við hann. Serliga tey, ið eru eldri enn eitt ávíst og minnast væl 1990ini og hvat hendi í samfelagnum tá. Hann plagdi at úttala seg alment fyrr. Serliga um evnir, ið høvdu við fiskivinnu ella ES at gera. Við árunum trekti hann seg frá al­ menna kjakinum og hevur nú í nógv ár ikki verið nógv at sæð. Hann hevur annars allar for­ treytir fyri at koma við eini mein­ ing, ið er vælgrundað. Hann er útbúgvin búskapar­ frøðingur frá universitetinum í Aarhus í 1989, við servitan inn­an altjóða handil, ES, felags mark­ naðin og fiskivinnupolitikkin hjá ES. Síðan 1991 hevur hann havt egið virkið, FAREC, har hann veitir marknaðar ráðgeving innan fiskivinnu. Av mongu nevndarsessunum, ið hann hevur havt kann nevnast formaður í fiskidaganevndini, limur í búskaparráðnum og limur í nevndini, ið samráddist um hand­ ilsavtalur við ES, Póland, Estland og Litava. Eisini var hann við í arbeiðnum at gera Reyða- og Bláa álitið, ið greinaði støðu Føroya í mun til ES. Spurningurin er so, hví ein maður sum Óli ikki heldur seg framat við síni servitan, ið kundi lagt afturat kjakinum í Føroyum. – Eg veit ikki, er stutta svarið, ið Óli leggur út við. Hann leggur síðani afturat, at hann var ofta frammi í 1990, tá hann hevði eina avtalu við Kringvarpið um at verða til taks at úttalað seg um evnir, ið høvdu við fiskivinnu og ES at gera. Hann sat tá við eini ekspertvitan, ið ikki var eins útbreidd og hon er í dag. Vinnan hevði tá eisini eina fatan av, at tá tað vóru viðkom evnir, ið høvdu ein almennan áhuga, so var hann ein góður mað­ ur at heita á, um at úttala seg. Við tíðini fekk hann tó eina kenslu av, at tað vórðu fá, ið út­ talaðu seg alment og tað kendist slítandi og ov smalt, at tey somu úttalaðu seg allatíð. – Sjálvur kendi eg meg ikki so slitnan og nógv brúktan, men eg troyttaðist av at hoyra tey somu allatíðina. Til dømis juristar, so vórðu tað bara tveir ella tríggir, ið úttalaðu seg alment, og tað var gott, meðan hinir ikki hildu seg framat, sigur Óli, ið tók tað til eftirtektar og trektir seg meir úr kjakinum og til endans var ikki partur av tí meir. – Við tíðini, um tú ikki heldur teg framat, so verður tú eisini gloymdur og til endans verður tú ikki spurdur meir. Tað hendi hjá mær. Hann leggur eisini afturat, at ofta undrast hann eitt sindur á, at so nógv úttalað seg um so ymsik evnir, tí sjálvur finnur hann sjáldan motiv at úttalað seg alment. Skilir hví fá úttalað seg fakligt í dag – Tað er øgiliga fá, ið úttala seg fakligt í dag og geva sína meining greitt til kennar. Tað sigur Óli Samró seg eisini skilja, í ein ávísan mun. Áðrenn ein er blivin partur av tí etableraðu skipanini, so hevur tú ongar forðingar og kann úttalað teg næstan sum tú vil, men um tú knappliga blívur partur av einum arbeiðsbólki, ið skal forma politikk ella eitt lógaruppskot, so nyttar lítið, at tú um kvøldi stendur í fjøl­miðlunum og úttalar teg sum privatpersónur á ein annan hátt enn tað, ið tú til dagligt arbeiðir. Tú er altið tann sami og um­ boðar títt arbeiðspláss, óansæð hvar tú er, sigur Óli og hevur tí eina fatan av, hví tað kunnu tykjast at verða fá faklig fólk, ið úttalað seg alment. Tó leggur hann dent á, eftir hansar metan er tað ein skylda hjá fólki við servita at útala seg fakliga. – Vit eru so fá og tað hevur týdning, at vitanin kemur út til fleiri, sigur Óli Samró. Ov nógv politisk motiv í kjakinum í dag – Tað eru nógv, ið duga væl at kjakast í dag og mann sær nógv gott á nógvum forum, men tað sum er við flestu fakbólkum í dag, tað er, at tey flestu hava eitt politiskt motiv goymt aftanfyri eitt fakligt motiv. Mann upplivir ofta, at nógv úttalað seg sum eksperter og fakfólk, men áðrenn mann veit av, so stilla tey upp og hava enn somu meining, men nú sum politikkarar. So tú heldur, at fakfólk bjóða sína fakligu objektivu meining fram, men hon er í veruleikanum politisk? – Ja, og tað er ein trupul­leiki. Tá er nógv frægari, at mann meldar greitt út beinavegin, at motivini eru politisk. Tá alt verður ov politikst, verður kjakið ov einsporað. Glottar at hóma – hóast batar krevjast Kjak í dag fyrigongur seg fyri tað mesta inni á Facebook, bloggum og digitalum miðlum annars. Tað er millum annað av teirri orsøk, at Óli Samró ikki heldur seg framat. – Tað eru tvey ting í hasum. Fyri tað fyrsta, so gongur tað ov skjótt fyri seg og tað er ikki rætti platformur fyri einum fakligum kjaki. Tað er ikki møguligt at svara greitt aftur uppá so skjóta tíð. Mann er í ferð við at svara einum aftur og so koma eini fýra svar inn í millum áðrenn eg havi svarað og so sær tað skeivt út. Tað næsta er, at helst eru tað fleiri, ið halda seg burtur frá kjakinum tí tey verða ikki rætt viðfarin í einum kjaki og verða ikki tikin seriøst. Sjálvur metir hann, at um mann bjóðar seg fram alment, má mann verða klárur uppá at fáa aftursvar av ymsum slag, men tað er nokk fleiri, ið setast aftur av tí, sigur Óli Samró. Facebook hevur givið øllum ein platform at úttalað seg á og tað er blivið lætt. Óli Samró heldur, at í sær sjálvum er tað gott, men at tað ofta útviklar seg skeivan vegin og at nógv skriva nógv, ið var betur ósagt. Í tankaloysi smekka nógv ymiskt út, ið fær onnur at halda seg burtur. Einki verður eftirhugsa ella redigera, men øll hava nú frælsi at smekka alt út, ið tey sita inni, púra ófiltrera, sigur Óli, ið tó metir, at glottar er at hóma. –Tey ungu í dag halda seg framat og tey duga væl at kjakast siðiliga og objektivt. Sæð í mun til fyrr, har tað líka ofta var lagt persónliga eftir einum um ein úttalaði seg um eitthvørt, ofta enntá eftir útsjónd, so duga tey ungu í betur at kjakast um evnir og ikki persónar, sigur Óli Samró. Summi kjakast javnt og samt á sosialu miðlunum, meðan onnur halda seg púra burtur. Mennirnir á hesum síðunum eru í hvør sínum enda av skalanum. Meðan Jóannes Jacobsen, búskapar­frøðingur, javnan er at síggja í heitum orða­ skiftum á netinum, er Óli Samró, búskaparfrøðingur, so at siga ongantíð at síggja í almenna orðaskiftinum. Óli Samró