hósdagur 18. august 2016síða 18

FRÍGGJADAGUR 19. AUGUST 2016 SOSIALURIN 94 18 FORSETAVAL DONALD TRUMP ER DOTTIN Í EITT SVART HOL RONNIE THOMASSEN AMERIKANSKA FORSETAVALIÐ V alstevnan byrjaði heldur kaotiskt, har innanfloks andstøðingar hjá Trump royndu at broyta viðtøkurnar hjá flokkinum, í eini seinastu roynd at forða honum at gerast forsetavalevni. Viðhaldsfólkini hjá Trump reageraðu harðliga ímóti, og eina løtu kappaðust partarnar um at rópa harðast. Í USA hevur familjan hjá val­ evnunum nógv at siga, og bæði kona og børn hjá Trump hildu sjálvandi røður. Her vísti tað seg, at røðan hjá konuni, slovenskt fødda Melania Trump, í ávísan mun var kopierað úr eini líknandi røðu hjá núverandi forsetafrúuni, Michelle Obama. CNN visti at siga, at Donald Trump var í luftini tá hann frætti hetta. Ein størri politiskur trupulleiki kom tó til sjóndar, tá Ted Cruz helt sína røðu. Cruz var tað republikanska mótvalevnið, sum helt longst á , men til seinast gavst hann og játtaði at stuðla Trump. Men tað nevndi hann als ikki í røðu sínari, og viðhaldsfólkini hjá Trump róptu »buhh« ímóti honum. Á sjónvarpsmyndunum sá Donald Trump út, sum um onkur var farin avstað við hansara bestu vínfløsku. Til seinast trein Donald Trump sjálvur á pallin, har hann sambært USA Today helt ta longstu takkarrøðuna nakrantíð. Høvðusboðskapurin í røðuni var: »Eg skal ordna alt!« Demokratar í tvíningum Demokratiska valstevnan eina lítla viku seinni, byrjaði eisini kaotiskt. Valstríðið millum Hillary Clinton og Bernie Sanders, hevur verið nógv tættari enn tað hjá republikanarunum, og nú brast ein politisk bumba. Wikileaks borðreiddi við einum størri leka av teldupostum hjá leiðsluni í demokratiska flokkinum. Hesir prógvaðu, at leiðslan støðugt hevði roynt at ávirka valini kring landið til fyrimuns fyri Hillary Clinton. Avleiðingin varð, at forkvinnan í flokkinum, Debbie Wasserman Schultz, legði frá sær beinanvegin. Fyrsti parturin av demokratisku valstevnuni var nógv merktur av vreiðini hjá viðhaldsfólkunum hjá Bernie Sanders ímóti floksleiðsluni. Røringurin í salinum var stórur, og Bernie Sanders og kendi senatorurin Elizabeth Warren máttu brúka øll teirra talukynstur fyri at sissa viðhaldsfólkini hjá Bernie. Tað eydnaðist teimum so dánt. Stemningurin á valstevnuni vendi, tá forsetafrúan Michelle Obama helt eina røðu, sum av miðlum sum CNN, CBS, USA Today og New York Times varð skýrd at vera framúrskarandi. Síðan góðu Bill Clinton og Barak Obama báðir teirra íkast, meðan bygt varð upp til takkarrøðuna hjá Hillary Clinton. Hennara røða var merkt av vanligum politiskum evnum, sum at skapa arbeiðspláss, betra um útbúgvingarmøguleikar og umhvørvið og at herða vápnalóggávuna. Eftir valstevnuna vildu demo­ kratiskir eygleiðarar sam­bært sjónvarpsstøðini NBC verða við, at demokratarnir høvdu arbeitt seg burturúr eini politiskari vanda­ støðu, men at flokkurin framvegis var í tvíningum. Tá ketan hoppaði av Líkt var til, at Donald Trump kom best frá valstevnunum, tí hansara veljarakanningar gjørdust altsamt betri. Tann 30. juli hevði kendi hagfrøðingurin Nate Silver á Fivethirtyeight.com, fyri fyrstu ferð Donald Trump frammanfyri Hillary Clinton. Men brátt skuldi tað vísa seg, at Donald Trump sjálvur var sín ringasti fíggindi. Í amerikanskum for­seta­val­ stríðum er tað ofta einstakar hendingar, sum gerðast av­gerandi fyri val­úrslitið. Mest kent er ivaleyst sjónvarpskjakið millum Richard M. Nixon og John F. Kennedy í 1960, har ein sveittandi Nixon misti alt á gólvið. Fyri Donald Trump var tað ein deyður maður, sum helst bleiv byrjanin til endan á hansara dreymum um at gerðast forseti. Humayun Khan fall í Irak-krígnum í 2004, sum 27 ára gamal. Hann fall fyri einari bilbumbu, og eftir deyða sín fekk hann bæði eina Bronze Star Medal og eina Purple Heart medalju fyri sýnt dirvi í bardaga. Humayun Khan var muslimur og upprunaliga úr Pakistan. Á demokratisku valstevnuni helt pápi hansara Khizr Khan eina røðu, har hann fanst at Donald Trump fyri hansara útsagnir móti muslimum, meðan hann vísti á deyða son sín sum eitt dømi um ein muslimskan amerikanskan patriot. Í amerikanska valstríðnum hevur twitter havt stóran týdning. Hetta er ein sosialur miðil, har til ber at skriva boð á í mesta lagi 140 tekin. Donald Trump brúkar miðilin sera nógv, og har leyp hann fyrst á mammu tann falna herðmannin, Ghazala Khan. Síðan hildu áhaldandi álopini á familjuna fram, tá Khizr Khan svaraði aftur. Politisk niðurbræðing Í USA er tað onki minni enn halgibrot at finnast at herðmonnum, sum eru falnir fyri land teirra. Álopini hjá Donald Trump á Kahn-familjuna sendu ristingar heilt inn í kjarnuna í Donald Trump hevði ivaleyst glett seg til stjørnustundina, tí nú skuldi tað verða. Vit vóru gott og væl miðskeiðis í juli, og á valstevnuni hjá Republikanska flokkinum í Cleveland, Ohio, var alt til reiðar. Donald Trump skuldi taka ímóti tilnevningini til forsetavalevni, á einum politiskum showið, sum var tilrættislagt niður í minstu smálutir. Og tá hesir formalitetirnir vóru í lagi, var av álvara klárt at skjóta eftir Hillary Clinton og demokratunum. Soleiðis gekk tað tó ikki heilt Forsetavalevnið er livandi á talarastólinum (KELDA INDEPENDENT.COM)