mánadagur 19. september 2016síða 7

7 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 19. september 2016 · Nr. 107 FISKIVINNA POLITISKT ELJUSTRÍÐ HÆGSTU RAÐFESTING lívfrøðiliga og burðardygt. Serliga verður dent­ ur lagdur á at fáa skipa fiskiveiðuna á land­grunn­ inum rætt og skilagott, tí á hesum fiskiskapi hava før­ oyskir myndugleikar fult ræði á. Í føroyskum sjógvi hevur verið støðug seianstu 20 árini. Onkrar reguleringar eru gjørddar og samlaða fiski­dagatalið er minkað. Onk­rar friðingar eru komnar afturat, men sjálv skipanin er at kalla óbroytt. Ivasamt er kortini hvussu góð skianin er. Veiðan er toski og hýsu er fallin ómeta­liga nógv. Hetta hevur sjálvandi havt ein munandi verri rakstur hjá skipunum sum royna eftir hesum fiska­ sløgum, við sær. Nenvdin er ikki samd, men ein meirluti metir, at gongdin er vantandi stovns­ røkt og stýring av fiski­ skapinum. Nevndin sigur eisini, at hetta bæði hevur við skip­ anina at gera, men so sanni­ liga eisini við umsit­ing­ina av skipanini at gera. Nýggj skipan Í hoyringsskrivinum til fylgi­bólkarnar mælir ný­ skip­anar­nevndin til, at há­ marks­veiða og kvotur verða høv­uðsamboðini at stýra allari fiskiveiðuni við. Fiskidagaskipanin hev­ur ikki tryggjað góða stovns­ røkt og burðardyggan fiski­ skap, sigur hon. Útblaking er ein trupul­ leiki, tá ið arbeitt verður við kvotum, men hetta ætl­ ar nevndin at loysa við at krevja, at alt skal takas í land og at skipini fáa eitt sindur fyri ómakin, men ikki so nógv at tey gera sær dælt av tí. Hámarksveiða, sum ikki sveiggjar meira enn ávíst prosent, skal tryggja vinn­ uni, at broytignarnar ikki verða ov ógvusligar. Landsstýrismaðurin tek­ ur hesa av­gerðir, men við heim­ild í ein­ari lóg um há­ marks­veiðu og sum er í tráð við eina umsitingarætlan, sum politiskt er kjølfest. goldin eftir at fiskurin er avreiddur. Umsetiligheit Í arbeiðssetninginum ligg­ur eisini eitt krav um, at um­ set­ilig­heitin verður tikin frá privata marknaðinum. Tað sum skal keypast av rætt­ indum, skal keypast frá tí almenna. Nevndin sigur, at gjøg­ num­skygni við kvotunum verður størri á einum alm­ enn­um marknað, men hon metir samstundis, at tað er óheppið fyri vinnuna um øll umsetiligheit av fiski­ rættindum heilt verður tikin úr vinnuni. Umsetiligheitin tryggjar til­lagingar í fiskivinnuni og er avgerandi fyri effektiv­ itetin. Ásetinganar um at taka alla umsetiligheit úr vinn­ uni sampakka ikki við ynsk­ið um at veita vinnuni betri møguleikar at skapa av­kast, skrivar nevndin í fylgiskrivinum. Nevndin ivast eisini í um tað ber til at steðga alalri umsetiligheit, tí feløg, sum eiga skip og fiskirættindi kunnu seljast. Harumframt ber til at leiga skip, so tað er tor­ført at steðga allari um­ set­iligheit. Onnur framat Í tilmælinum hjá nevndini stendur, at tað ikki bert eiga at vera eigarar av fiskivørum, sum skulu sleppa fram at bjóða á einari uppboðssølu. Við øðrum orðum verður mælt til eina skipan, har til­ dømis fiskavirkir ella onnur virkir eisini kunnu bjóða uppá fiskirættindir. Tey kunnu sosjálvi veiða fiskin ella gera avtalu við onkran annan um at veiða fiskin. Ein partur av setn­ing­ inum er eisini, at útlendingar ikki skulu eiga ella hava ræðis­rætt á føroysku kvot­ unum. Tað er eitt sindur ógreitt, hvussu nógvur útlendskur kapitalur er í føroysku fiski­ vinnuni og tí mælir nevnd­ in til, at tað verður gjørd ein skiftistíð uppá trý ár, so føroyinga rmøguliga kunnu keypa ella yvirtaka út­lendska ognarpartin í før­ oysku fiskivinnuni. Eljustríðið Politiskt er onki at ivast í, at harðast strið verður um upp­ boðssølu. Vinnan hevur í stóran mun mælt frá uppboðssølu og ein aprtur av politisku skip­anini vil als ikki hoyra tala um uppboðssølu. Fólkaflokkurin vísir hetta frá sær, stórur partur av Sam­ bands­flokinum vís­ir upp­ boðs­sølu frá sær og okkurt bendir á, at tað sama ger ein partur av sam­gonguni. Hvussu tað fer at eydnast sam­gonguni at telva við hesum máli er ilt at gita, men tað fer at krevja snildi og politiskt handalag at koma á mál. Tí samgongan hevur sett hetta rættuliga skarpt upp. Fyri at sleppa undan upp­ boðssøluni, so skal hon hava okkurt annað ígjøgnum og júst nú er torført at síggja hvatt að skal vera. Megnar samgongan at standa saman, so verður helst ein stórur partur av tí, sum nýskipanarnevndin tilmælir sett í gildi, men er semjan ikki fullkomin, so er samgongan noydd at slaka, skal hon framhaldandi sita í Tinganesi. Nýskipanin av politisku skipanini er eitt so stórt politiskt mál, at endar tað á fólvinum, so má samgongan útskriva val. Eftir tilmælinum, so fara til dømis fiskavirkir eisini at kunna bjóða uppá kvoturnar Johnny í Grótinum er formaður í nýskipanarbólkinum