mánadagur 19. september 2016síða 8

Mánadagur 19. september 2016 · Nr. 107 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 SJÓNLEIKUR Birgir Kruse M entanarjournalistikkur hevur aldri havt góð kor í føroyskari pressu. Men í førinum Havfrúgvin hev­ ur Tjóðpallurin í samstarvi við Miðla­húsið valt at viðgera aktuella leikin undan, meðan og eftir at hann hevur verið á palli fyrstu ferð. Miðlatekniskt er tað mest fulkomna ætlan at fremja mentan­ ar­ligan journalistikk, eg havi varn­ ast. Fyritøkan Savna stóð fyri mark­n­aðarføringini. Marknaðarføring Undan sýningini hava marknað­ ar­átøk tryggjað leikinum framúr sjónligheit, fyrst við eini effektivt snøggari plakat, ið brúkar gula litin á Tjóðleikhúsinum, og einum eins snøggum dregili í sama liti uppi yvir mentanargøtuni í Havn. Betri kann visuella marknaðarføringin neyvan gerast í almenna rúminum. Síðan eru professionellar myndir lagdar út til miðlar at brúka, og samrøður hava verið bæði í út­ varpi og sjónvarpi við leikstjóra og høvund, og leikurin er komin út í bók, sum kann keypast. Stýringin av tí kunning, sum er streymað til almenningin undan leikinum, er perfekt. Meta vit leikin sum tilboð á ment­anarliga marknaðinum, og einki er rættari enn tað, tí hetta er ein uppliving, vit í brúkara­sam­ felagnum keypa okkum til við ein­um atgongumerki fyri krónur og oyru, so eru allir tættir giraðir og klárir at møta brúkaranum. Markn­aðarparturin er perfektur og lokin til ug, eins og fyri fimtan árum síðani, tá leikurin Eitur nakð land week-end varð framførdur við sama høvundi og leikstjóra, og við sama ljóma av poetiskum havi og sjó­mannalagnum í baksýni. Nú er nýggja vøran keypt og eg eri inni. Fyri fyrstu ferð á tal­ merktum stóli, ein av hálvfems. Trongt og heitt Her er alt so trongt og smátt, at longu í foyerini slepst ikki undan at hugsa um tað miklu náði at verða leikritahøvundur. Sum hann, ið stendur her mitt millum okkara, Jóanes í slipsi, og ikki ólíkur Clint East­wood. At kunna skriva orð á lepar eg hefta teir á menniskju úr kjøti og blóði, sum á einum avmáldum palli eru bundin at siga tað, ið høvundurin áleggur teimum, og at orðini falla væl í munnin og skapa ein evnisstýrdan dialog í sínámillum dynamikki, so leikurin springur munn av munni við teim keipum og tí leiki, sum er tamdur av leikstjóranum, Eyðuni, sum eisini stendur her, mitt ímillum okkum, meðan ljósið, ljóðið, tøknin og filmur skapa ljóman og dýpdina. Teir standa eisini her. Sámal, Jens og Turpin. Intensiteturin darrar í luftini. Í ótolandi hitanum er hann um at bresta, sum tá Love Shop syngja um himmalin, biðja til at hann brestur og opnar seg oman yvir meg, pallhimmalin, og baðar okk­ um í einum svalligum skúri, sum í hesum føri er av føroyskum grunni og fiskimiðum, beint nú, mill­ um teg og meg, millum havfrýr, kópakonur, selkies og sirenur. Tað er Linda (Beinta Clothier), sum er enn óforloysti váti dreymurin hjá impotenta Olivari (Hjálmar Dam) Tað er tað, eg havi loyst bilett til. Ein skúr av grunni. Blankt aluminium Í øllum sjey pallmyndunum er rúmið eitt og tað sama. Gólvið er blankt aluminium sum á flaka­ virki, so gummistivlarnir ikki glíða. Tøknin, ið gandast upp úr gólv­inum, fram úr veggunum og niður úr loftinum, er ein so stórur med­leikari, at onkuntíð er hon, tøknin, um at taka yvirhond og ger leikin praktfult orðleysan. Sum til dømis tá vit eru við eitt langt op í gólvinum, har syrgjandi fólk kasta rósur niðurí, og tey í næstu løtu taka trolið, ið hongur sum ein fiskur undan loftinum, og bera tað út av pallinum. Tá er senan so sterk, at orð eru óneyðug. Ja, í allari orðamongdini fært tú tann upp­ skolaða ynskidreym at síggja ein turran og orðaleysan leik, ella ein leik á einum fremmandum máli, sum tú ikki skilir, tí málið er bara ljóð, so sterkar eru pallmyndirnar hjá Sámali Blak og stuðlandi ljóð­ karmarnir hjá Jens L. Thomsen. Skriftastólur fyri avlamin Ein forðing er løgd inn í leikin. Tað er høvuðspersónurin, Olivar, sum á manningar­listanum er ófrí­villiga uppilagstur sjómað­ur. Eftir eina vanlukku á trolara­dekk­inum er hann bundin at rulli­stóli, kastrer­ aður í einum dreyma­sekvensi, og nú einsamur sum Frank­enstein. Pápin er burtur og hann er Birgir Kruse ummælir: Havfrúgvin er ein fjøltáttaður dreymaleikur, sum við briljerandi tøkni knýtir Havnina og Klaksvík saman í kjøti og blóði, hóast støð ikki verða nevnd. Við fyndiga macho­penninum hjá Jóanesi Nielsen verða vit førd inn í hugaheimin hjá hansara alter ego, Hjálmari Dam, ið er kriplaði sjómaðurin Olivar, sum hevur byrt seg inni við turrløgdum kvinnudreymum og hevur valt at síggja verðina í egnari filmsgerð HAVSINS ÓENDALIGI POESIUR