týsdagur 20. september 2016síða 11

11 Mikudagur 12. februar 2014 · Nr. 18 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mikudagur 21. september 2016 · Nr. 108 KOMMUNUVAL Árni Gregersen Tríggjar kommunur eru í Før­oy­ um, har færri enn 100 fólk búgva. Tað hava verið so fáir íbúgvar í Fugloyar kommunu og í Skúv­ oyar kommunu, men nú er talið av íbúgv­um í Fámjin eisini farið undir 100. At so fólk búgva í komm­un­ unum skapar sjálvandi nógvar ymiskar trupuleikar – fyrst og fremst ger hetta at kommunal inntøkan er lítil og at tað tí er torført at lyfta tungar uppgávur. Ein onnur fylgja av hesum er, at tá ið fólkatalið fer undir 100, so lækkar talið av bygdaráðslimum eisini niður í trý. Soleiðis er hent í Fámjin nú, so neyðugt er ikkia t velja fleiri enn trý fólk til bygdaráðið. Árni Gregersen Óndar tungur siga, at skal ein fáa nakað burtur úr at luttaka í komm­unalpolitikki í smáum og meðalstórum kommunum, so skal ein duga at telja uppí trý. Fyri tað fyrsta skal ein gerast bygd­aráðsformaður. Tað gevur altíð nakað – í minsta lagi av fund­arpengum. Hitt er, at ein skal royna at sleppa sær í SEV-stýrið. Tað gevur eisini pening og triðja nevndin ein skal royna at sleppa sær í, er nevndina fyri IRF. Hvussu nógv tey ymisku fáa burt­urúr fíggjarliga, sum ikki eru borgarstjórar er ymsikt. Fundarpeningurin telir mest, men verður hugt at teimum, sum sita í fleiri nevndum í Tórshavnar kommunu og kanska eisini sum nevndarformenn, so vísir tað seg, at hesi hava eina mánaðarliga inn­tøku uppá millum 15.000 og 20.000 krónur. Treytin er vanliga, at tú ert partur av meirlutanum, sum tú eisini hevur nevndar­for­mans­ sessir, sum geva nakrar túsund krón­ur mánaðarliga. Í smæstu kommununum er per­són­ligi fíggjarligi ágóðin ikki ser­liga stórur. AR EGNU UNUVALIÐ Freistir í sambandi við kommunuvalið 2016 Vegleiðandi yvirlit Dagur Hending Heimild Brævatkvøður 8. juli 2016 Sjófólk og onnur, sum ikki rokna seg at vera heima valdagin, og veljarar, sum eru staddir uttanlands, kunnu útfylla atkvøðuseðilin í fyrsta lagi 4 mánaðir áðrenn valdagin. Í øðrum førum skal atkvøðuseðilin vera útfyltur í fyrsta lagi 1 viku áðrenn valdagin (t.e. 1. november 2016). § 37, stk. 1 í løgtingsvallógini, sbr. § 14 í kom.vallógini 1. september 2016 Vallistin verður gjørdur í seinasta lagi 1. september í tí ári, sum valið fer fram, yvir teir veljarar, ið tá lúka treytirnar fyri valrætti. § 4, stk. 1 27. september 2016 Landsstýrismaðurin lýsir í minsta lagi 6 vikur fyri valdagin: 1) nær valdagurin er, 2) hvar valevnislistar skulu latast inn og 3) seinastu freist at lata valevnislistar inn. § 3, stk. 2 27. september 2016 So skjótt sum valdagurin er ásettur, verður gjørdur eykalisti yvir teir persónar, sum, aftan á at høvuðsvallistin er gjørdur og til valið fer fram, ætlast at lúka aldurstreytina og hinar treytirnar fyri valrætti valdagin, sbr. § 1 í lógini. § 4, stk. 1 4. oktober 2016 Lýst verður um framløgu av vallistunum á vanligan hátt 5 vikur framman undan valinum. § 4, stk. 3 11. oktober 2016 Í seinasta lagi 4 vikur framman undan valinum skulu vallistarnir vera framlagdir til alment eftirlit, og teir verða liggjandi frammi í 2 vikur á einum staði, ið liggur høgliga fyri hjá íbúgvarunum. Lýst verður um hetta á vanligan hátt 5 vikur framman undan valinum. § 4, stk. 3 18. oktober 2016 Valevnislistarnir mugu vera valnevndarformanninum ella kommununi í hendi í seinasta lagi kl. 18.00, 3 vikur undan valdegnum. § 6, stk. 2 25. oktober 2016 Bygda(r)ráðið/býráðið kann gera av, at valkort verða send út til veljararnar. Tey skulu innihalda upplýsingar um navn og bústað veljarans og talnummar hansara á vallistanum, og tey skulu verða útsend í seinasta lagi 2 vikur framman undan valinum. § 5 25. oktober 2016 Valrætt og valbæri til bygda(r)ráðsval/býráðsval hevur hvør tann, sum a) hevur fylt 18 ár og annars lýkur hinar treytirnar fyri valrætti og valbæri til løgtingið, b) er tilmeldaður fólkayvirlitið í avvarðandi kommunu í seinasta lagi 2 vikur áðrenn tann dagin, valið fer fram, og c) sum valdagin framvegis er búsitandi í kommununi. Hóast ásetingina í a), hava ríkisborgarar úr hinum Norðurlondunum valrætt og valbæri til kommunuval, um so er, at teir hava havt fastan bústað í Føroyum seinastu 3 árini undan valinum. § 1, stk. 1 27. oktober 2016 Er ein persónur uppstillaður á fleiri listum, skal valnevndin siga honum frá hesum. Hann kann tá skrivliga siga valnevndini frá, um hann bert vil standa á § 6, stk 7 einum lista og hvørjum. Valnevndin skal hava gjørt honum tað kunnugt seinast 12. dagin undan valinum, og skal hann hava svarað valnevndini seinast 11. dagin undan valinum, so stillararnir á hinum listunum, sum viðkomandi stóð á, kunnu fáa høvi til innan 24 tímar at seta annað valevni í hansara stað. 28. oktober 2016 Seinasta freist hjá teimum, ið eru uppstillaði á fleiri listum at svara valnevndini, so stillararnir á hinum listunum, sum viðkomandi stóð á, kunnu fáa høvi til innan 24 tímar at seta annað valevni í hansara stað. § 6, stk 7 1. november 2016 Í seinasta lagi eina viku framman undan valinum almannakunnger valnevndin stað og klokkutíð fyri valið. Atkvøðugreiðslan byrjar kl. 10.00 fyrrapart og heldur fram til kl. 20.00, ella so leingi veljarar møta uttan steðg § 3, stk. 3 1. november 2016 Kæra um, at onkur av órøttum er komin á listan, ella onkur rættkomin ikki er tikin við, skal í seinasta lagi 1 viku fyri valdagin vera send bygda(r)ráðnum/býráðnum, sum kannar og tekur endaliga avgerð í málinum. § 4, stk. 4 1. november 2016 Sjófólk og onnur, sum ikki halda seg verða heima valdagin, og veljarar, sum eru staddir uttanlands, kunnu útfylla atkvøðuseðilin í fyrsta lagi 4 mánaðar áðrenn valdagin. Í øðrum førum skal atkvøðuseðilin vera útfyltur í fyrsta lagi 1 viku áðrenn valdagin. § 37, stk. 1 í løgtingsvallógini, sbr. §14 í kom.vallóg. 7. november 2016 Seinasta freist at atkvøða við brævi. Atkvøðuseðilin skal vera komin fram til valstaðin, áðrenn atkvøðugreiðslan byrjar. § 37, stk. 2 í løgtingsvallógini sbr. § 14 í kom.vallóg 8. november 2016, áðrenn atkvøðu- greiðslan byrjar Atkvøðuseðilin skal vera komin fram til valstaðin, áðrenn atkvøðugreiðslan byrjar. § 37, stk. 2 í løgtingsvallógini 8. november 2016 Regluligt val fer fram annan týsdag í november, og valskeiðið gongur frá 1. januar árið eftir. Atkvøðugreiðslan byrjar kl. 10.00 fyrrapart og heldur fram til kl. 20.00, ella so leingi veljarar møta uttan steðg § 2, stk. 3 § 3, stk. 3 8. november 2016 So skjótt sum atkvøðugreiðslan er av, (t.e. kl. 20 ella seinni) fer atkvøðuteljingin fram. Hon er almenn. § 17, stk. 1 8. ella 9. november 2016 Endalig uppgerð av valinum verður síðan gjørd av valnevndini annaðhvørt sama dag, sum atkvøðuteljingin er farin fram, ella í seinasta lagi dagin eftir. § 19, stk. 1 9. november 2016 Í kommunum, sum uppbýttar eru í tvey ella fleiri atkvøðuøki, verður úrslitið av atkvøðuteljingini í hvørjum valstað gjørt kunnugt fyri teim hjástøddu og skjótast gjørligt fráboðað formanni valnevndarinnar. Í hesum kommunum kemur valnevndin saman í seinasta lagi dagin eftir, at atkvøðugreiðslan er farin fram, fyri at gera upp atkvøðuteljingina í øllum atkvøðuøkjum kommununnar. Hesin fundur er almennur. § 18, stk. 2 15. november 2016 Um so verður, at bygda(r)ráðið/býráðið ger av, at fínteljing skal vera, skal hon fara fram í seinasta lagi vikudagin eftir sjálvan valdagin. § 21, stk. 2 17. november 2016 Hann, ið hevur nakað at kæra seg um viðvíkjandi vali, sum fram er farið, má, fyri at klaga hansara kann verða tikin til viðgerðar í seinasta lagi 8 dagar eftir, at valið er gjørt endaliga upp, skrivliga seta fram mótmæli sítt fyri bygda(r)ráðnum/býráðnum. § 23, stk. 1 17. november 2016 Um onkur av teim valdu ynskir at sleppa undan at taka við vali, sbr. § 22, stk. 2, og frammanfyri í stk. 1, skal hann innan fyri somu freist, sum galdandi er fyri innsendan av klagum, sbr. § 23, stk. 1, skrivliga venda sær til bygda(r)ráðið/býráðið, sum viðger og tekur avgerð í málinum á sama hátt, sum nevnt í § 23, stk. 2, viðvíkjandi klagum. § 24, stk. 2. 27. november 2016 Tey mótmæli, ið framsett eru í samsvari við frammanfyri standandi reglur, verða gjørd av bygda(r)ráðnum/býráðnum á fundi, ið hildin skal verða í seinasta lagi 10 dagar eftir, at frestin er farin. Áðrenn bygda(r)ráðið/býráðið tekur avgerð sína, verður ummæli valnevndarinnar um málið at fáa. § 23, stk. 2 14 daga freist Tær avgerðir, sum byga(r)ráðið/býráðið hevur tikið viðvíkjandi klagum um valið, sbr. § 23, stk. 1, og innkomnum umsóknum um at sleppa undan vali og áheitanum um at sleppa úr bygda(r)ráðnum/býráðnum, kunnu, áðrenn 14 dagar eru lidnir, eftir at avgerðin er tikin, verða skotnar inn fyri landsstýrismannin. § 24. stk. 4 31. desember 2016 Tá vanligt val til bygda(r)ráð/býráð er farið fram, fara teir gomlu limirnir í bygda(r)ráðnum/býráðnum frá 31. desember, uttan so at klaga um valið er sett fram, áðrenn tann í § 23, stk. 1, ásetta klagufrest er farin. § 26, stk. 1 31. desember 2016 Nývalda bygda(r)ráð/býráð skal skipa seg í seinasta lagi innan árslok í valárinum. § 12 í kommun- ustýrislógini byggja barnagarð ella skúla – ella ítróttarhøll. Hetta er meira enn so komið fyri. Kommunala vallógin er gjørd soleiðis, at tað skal vera lætt at gera ein lista. Ikki er neyðugt at hava nak­ ran felags­skap aftanfyri seg, tá ið listar skulu gerast. Tað einasta sum krevst er at finna valevni og so so nógvar stillarar, sum lógin krevur. Hetta er alt eftir, hvussu nógvir íbúgvarar eru í kommununi. Hvør valevnislisti kann hava upp í fýra valevni fleiri á listanum enn tað eru limir í bý-ella bygdaráð. Í Tórshavnar kommunu eru 13 limir í býráðnum. Tað ger, at í mesta lagi 17 valevni kunnu vera á hvørjum listsa. Um bert fimm limir eru í einum bygdaráð, so kunnu níggju valevni vera á hvørjum lista. Tá ið listarnir verða latn­ ir valenevndini er avgerandi, at hann lýkur tær treytir, sum standa í kommunalu vallógini. Tú kanst seta ein og hvønn borgara á listan, sum er val­bærur. Neyðugt er ikki at spyrja viðkomandi, tí tað er ein borgarskylda at taka við vali til bý-ella bygdaráð. Einastu sum kunnu siga nei, eru fólk sum hava sitið í bý- ella byugdaráðnum í meira enn tvær setur – altso í átta ár – ella fólk sum eru seksti ella eldri. Hóast valevnini ikki skulu spyrjast umt ey vilja stilla upp, so er vanligt at hetta verð­ur gjørt. Stillararnir skulu aftur­ ímóti skriva undir við full­ um navni, at tey standa aftan­fyri valevnini og mæla velj­ar­u­num til at velja tey upp­still­aðu. Bert trý fólk í bygdaráðnum Kommunur við undir 100 íbúgvum, hava bert tríggjar limir í bygdaráðnum Í stóru kommununum er tað fulltíðarstarv at vera borgarstjóri – í smærru kommununum gevur tað ikki nógvan pening Summi fáa nógv -onnur minni