mánadagur 26. september 2016síða 34

VIKA 39 • 26. SEPTEMBER 2016 ÓKEYPIS LÝSINGARBLAÐ Slakt 10 TEMA – Gott reinføri undir slátri, skjót køling av krovi, góður og støðugur luftstreymur og gott pláss í hjallinum minka munandi um vandan fyri botulismueitran, eru ráðini hjá Heilsufrøðiligu Starvsstovuni Vilmund Jacobsen F yri nøkrum árum síðan festi Heilsufrøðiliga Starvsstovan á blað ymisk góð ráð í samband við slátur og fletting, og útgangsstøðið er, at tað eru einstøku flettingarfólkini og hjálparfólkini, sum eftir førimuni mugu tryggja besta reinføri. Tað hevur týdning, at seyðurin verður væl viðfarin og ikki verður overevaður undir rakstri og á rættini. Mælt verður til, at seyðurin ongantíð verður bundin niður, og ansast skal væl eftir, at seyðurin ikki fær stoytir ella løstir. Hetta er bæði av djóraverndarávum – og tí, at stoytur beinanvegin sæst aftur á krovinum sum bløðingar. Men, um seyður fær skaða undir rakstri, eitt nú beinbrot, skal hann av­ lívast beinanvegin, og tá tað verður gjørt, er einki í vegin fyri at brúka kjøtið. Góðar umstøður Góðar flettingarumstøður eru fyrsta treytin fyri, at slátrið verður reint. Rúmið eigur at vera gjørt úr tilfari, sum er lætt at vaska. Best er, um gólv, veggir og loft eru úr tilfari, sum er hart, slætt, ljóst og sum ikki drekkur vatn í seg. Í flettingarrúminum skal vera rennandi vatn við góðsku sum drekki­ vatn til handavask og til vasking av am­boðum, og best er, um vatnið er lunkað. Mælt verður til, at flettingarrúmið er innrættað soleiðis, at góð arbeiðs­ gongd er fyri flettingina, og best er, um einki óviðkomandi órudd er í rúminum. Mælt verður til, at vembur og vil ikki verða tømd og vaskað í slátur­ rúminum, meðan slátrað og flett verður. Skulu vembur og vil tømast og vaskast beinan­vegin, skal tað gerast í øðrum rúmi. Best er, sigur Heilsufrøðiliga Starvs­stovan, um flettingarborð, íløt og annað í rúminum er úr tilfari, sum kann haldast reint. Flettingarborð úr ráum træ eru ikki best egnaði, tí tey drekka vatn í seg og eru ikki løtt at halda rein. Men, eru borðini lakkerað ella málað, er yvir­flatan lukkað, og tá er rein­haldið lættari. Best er tó, um borðini eru úr stáli. Mælt verður til, at knívar, sagir og annað, sum verður brúkt undir fletting, eru rein. Amboðini skulu vaskast við vatni og sápu og síðan sóttreinsast, soleiðis at tey eru rein, tá byrjað verður. Best er at skolda knívar og onnur amboð millum hvønn seyð, ið flettur verður, og amboðini skulu haldast í kókandi vatn í minsta lagi 10 sekund. Reinføri altavgerandi Tilmælið hjá Heilsufrøðiligu Starvs­ stovuni fevnir ikki bara um flettingar­ borð og amboð annars. Tað er eisini um­ráð­andi, at arbeiðs­klæði, eitt nú olju­klæði og svintur, eru rein, tá byrjað verður, og mælt verður frá at brúka olju­klæði, sum hava verið brúkt til fiska­arbeiði. Orsøkin er, at fleiri av til­burðunum av botulismu í Føroyum hava verið av tí bakteriu­slag, sum vanliga verður sett í samband við fiska­vørur. Eitt krov er reint, áðrenn vit nerta tað og tað, sum dálkar, er okkara hand­faring, meðan flett verður. Tá vit fletta, eiga vit at hugsa um, at vit standa og gera mat - og vit eiga ikki minst at hugsa um, at tað turkaða kjøtið ikki verður kókað, áðrenn tað verður etið. Tí skal handfaring undir fletting vera so rein sum gjørligt. Er neyðugt at turka krovið, tá flett er, er best at brúka eingangs­ klútar ella klútar, sum verða skiftir hvørja ferð, klúturin er brúktur eina­ ferð. Vatnið í spannini verður skitið fyrstu ferð, klúturin verður skolaður, og tí eigur ein nýggjur klútur at verða brúkt­ur eftir hvørja turking. Um krovið verður dálkað av gori, tá tikið verður innanúr, skal dálkaða pettið skerast burtur. Hetta er ein nógv betri máti enn at vaska við klúti, tí tá smyr tú bakteriur út yvir ein nógv størri part av kjøtinum, sjálvt um tað ikki sæst. Soleiðis, sum víst er á í hesi grein, eiga flettarar og hjálparfólk at vanda sær um persónliga reinføri, og ikki minst eiga hesi at vaska sær væl um Reinføri í fletting og avgerandi fyri kjøt Tá krovini verða hongd út, skulu tey ikki hanga ov tætt saman, so luftskiftið millum krovini verður gott Mynd: Bjørn Patursson