hósdagur 29. september 2016síða 9

FRÍGGJADAGUR 30. SEPTEMBER 2016 SOSIALURIN 112 9 HALLUR AV RANA T að kann vera ørkymlandi fyri sjálvt tær sterkastu familjurnar, tá ein sjúka brádliga rakar onkran av teirra nærmastu og tilveran verður kollvelt frá einum degi til annan. Sjúkan verður brádliga tað, ið fyllur mest í lívinum, meðan ein ørgrynna av viðurskiftum skulu fáast upp á pláss. Tað er mangan tá, at vælferðarsamfelagið vísir sína styrki og hjálpir tá harðast leikar á. Men tað er ikki altíð, at skipanin virkar eins væl. Sum lesast kann aðrastaðni í blaðnum, so er tað nevniliga ein trupulleiki, at børn mangan verða gloymd, tá foreldur ella systkin verða sjúk. Tað er ein staðfesting, ið tey hjá Ráðgevingini fyri føroyingar í Danmark, kunnu nikka játtandi til. Randi Johannesen, sosialráðgevi, sigur, at tað nevniliga slett ikki er vist, at familjur fáa samband við tey røttu fólkini, tá tey koma til Danmark í sjúkraørindum. – Tað er ikki vist, at tað almenna hjálpir í eini støðu, har eitt foreldur verður sjúkt, tí tað er ikki vist, at tey avvarðandi yvirhøvur koma í samband við tað almenna, sigur Randi Johannesen. Vilja hjálpa Ráðgevingin fyri føroyingar í Danmark er ein sjálvsognarstovnur, og er hvørki partur av føroyska Heilsu- ella Almannaráðnum. Tó so, so eru tey fús at hjálpa, tá føroyskar familjur koma til Danmarkar í sjúkraørindum, og hava eitt ynski um at skipa eitt alment tilboð til føroyskar familjur. – Vit eru á sjúklingahotellinum eina ferð um vikuna, og royna hjálpa gjøgnum samrøður. Tað hevði verið gott, um tað varð skipað soleiðis, at allar familjur fingu møguleikan at koma til ein samrøðu, sigur Randi Johannesen, ið tó ásannar, at nøkur foreldur halda seg aftur at tosa við tey. – Vit hava tann trupulleikan, at fólk, ið ikki hava verið í skipanini áður, standa spyrjandi um hvat tey skulu tosa við ein sosialráðgeva um, tí tey vita ikki, at man kann tosa við okkum um umstøðurnar hjá børnunum. Vit hava eina vitan innan alt økið og lóggávuna í Føroyum og Danmark. So vit kunnu veita eina heildarráðgeving til støðuna hjá tí einstøku familjuni, sigur Randi Johannesen. Ein avbjóðing hjá føroyskum familjum, ið noyðast til Danmarkar í samband við sjúkralegur er, at tey hoyra undir føroysku skipanina, tá tey eru í Danmark. Tí er tað eingin donsk skipan, ið traðkar til, tá tey koma til Danmarkar. Men har tað almenna sleppir endanum, eru tey í Ráðgevingini klár at hjálpa. – Um børnini vera í Danmark undir sjúkraleguni, so kunnu vit hjálpa við eini røð av viðurskiftum, so sum at søkja Keypmannahavn kommuna um undantak fyri at fáa barnagarðspláss, sjálvt um man ikki er fluttur, og at veita foreldrunum røttu sambondini fyri at fáa børnini inn í skúlar, frítíðarskúlar og annað. Manglandi ferðastuðul til børnini Tað eru eisini fleiri foreldur, ið meta tað vera best fyri børnini, at tey vera verandi í heimliga umhvørvinum, og koma síðan til Danmarkar á vitjan í ferium. Hetta kann tó skjótt gerast ein fíggjarlig byrða hjá familjuni, tí fáir stuðulsmøguleikar eru fyri familjum í slíkum støðum. – Um børnini mugu ferðast millum londini fyri at halda sam­ bandið við líka, so gerst talan skjótt um eina stóra útreiðslu í ferða­seðlum. Um tað er eitt systkin, sum er sjúkt, so eru betri møguleikar at fáa stuðul, men tá tað er eitt foreldur, so má familjan undir eina neyva meting hjá Almannaverkinum, har fíggjar- støðan verður gjøgnum-gingin, áðrenn tey kunnu fáa almennan stuðul til ferðaseðlar til børnini, greiðir Randi Johannesen frá. Randi Johannesen vísir víðari á, at tað er í fleiri førum, at foreldur ikki fáa hendan stuðulin, og tí gerst sjúkralegan skjótt gerast rímiliga dýr, um foreldrini ynskja at síggja børnini. – Hetta er ein fíggjarlig byrða fyri tær familjur, ið hava eina longri sjúkralegu. So tað er tørvur á, at tað almenna skipar so fyri, at onkur stuðul er til børnini, sigur Randi Johannesen. Sjóneyka sett á trupulleikan Í Danmark hevur danska Heilsu­ stýrið seinastu tíðina varpað ljós á støðuna, tá børn eru avvarðandi og eru fleiri kanningar innan evnið gjørdar síðstu árini. Hóast ongin lóggáva er á økinum enn, so hevur Heilsustýrið gjørt vegleiðandi leiðreglur fyri starvsfólk í sjúkrahúsverkinum at hava í huga, tá tey tosa við foreldur. Sostatt verða foreldur spurd um hvussu børnini hava tað, og um teimum tørva hjálp. Fyrstu stigini eru sostatt tikin til, at fáa fleiri skipað tilboð til børn, tá tey gerast avvarðandi, upp­lýsir Randi Johannesen, men vísir á, at støðan hjá føroyskum familjum er nógv øðrvísi enn tann hjá donskum familjum. – Tað sum er serligt við tí før­ oysku støðuni er, at familjur oftani verða skildar sundur, tí foreldur og børn eru í hvør sínum landi. Í Ráðgevingini royna vit at seta sjóneyka á børnini og hjálpa foreldrunum at hjálpa børnunum. Tað kann gerast við at tosa við foreldrini, um hvussu tey skipa seg sum familja og hvat tey mugu hava í huga, tá tey hava børn í slíkum umstøðum, greiðir Randi Johannesen frá. HALLUR@SOSIALURIN.FO – Tað er ikki vist, at tað almenna hjálpir børnum í eini støðu, har eitt foreldur verður sjúkt, tí tað er ikki vist, at tey avvarðandi yvirhøvur koma í samband við tað almenna, sigur Randi Johannesen, ið starvast í Ráðgevingin fyri føroyingar í Danmark. Eru klár at hjálpa Morid Jacobsen og Randi Johannesen úr Ráðgevingini fyri føroyingar í Danmark, hava fastar dagar á Sjúkllingahotellinum FRÍGGJADAGUR 30. SEPTEMBER 2016