mánadagur 3. oktober 2016síða 45

VIKA 40 • 3. OKTOBER 2015 21 ÓKEYPIS LÝSINGARBLAÐ TEMA Sandoy 2008, sum oyðilegði flestu bátar í Skála­vík og gjørdi feigdina um seg á bygn­ingar og kirkjugarð. Ein stór íløga Tað var eitt tungt tak hjá einari so lítlari kommunu at byggja grótkast sum nýggja verju móti vetraródn. – Hetta var ein kostnaðarmikil íløga hjá okkum. Arbeiðið kostaði 4,2 miljónir krónur tilsamans, og landið játtaði eina miljón, sum vit tó ongantíð fingu. Sama dag, sum vit skuldu fáa hesar pengar, fingu vit eina eykarokning frá Landsverki á 800.000 krónur. So, vit sóu ongantíð pengarnar. Linjohn Christiansen vísir á, at fyri hvønn borgara í Skálavíkar kommunu var hetta ein íløga á 28.000 krónur. Hendi ein slíkur skaði á landsplani, hevði hetta kostað umleið 1,5 mil­ jardir krónur. – So, tað er greitt, at hetta var eitt ógvuliga stórt tak hjá so fámentari kommunu, leggur hann aftrat. Tað skuldu tó ikki ganga fleiri ár, áðrenn skálvíkingar sóu, at nýggja grót­kastið fór at vera ov veikt, sum árini gingu. – Eg ivist onga løtu í, at um vit aftur vórðu rakt av einari herviligari ódn við nógvum brimi, hevði alt farið. Tí hava vit í ár styrkt endan og innaru síðu av grótkastinum við stórum klet­t­um, sum vit hava borað heftir í og hava bundið saman við sterkum ketum. Politikarar svaraðu ikki Linjohn Christiansen sigur, at komm­ unan hevur sett seg í samband við landspolitikkarar, ið siga seg hava eitt heitt hjarta fyri Sandoynni, men hesir hava ikki ønt kommununi svar. Hann vísir á, at tá kommunan ikki hevði ráð til at spreingja grót, soleiðis at 10-15 tons stórir klettar kundu fáast til at styrkja grótkastið við, vendi kommunan sær til Landsverk, sum átti nakrar stórar klettar í grótbrotinum á Sandi. – Vit eru sera fegin um, at Lands­ verk vildi lata okkum hesar klettar, sum vóru einir 50-60 í tali. Linjohn Christiansen sigur, at tað er Sp/f Plan hjá Jóhannisi Hellisdal í Havn, sum saman við kommununi hevur gjørt hetta arbeiði. – Vit hava bara brúkt sunna fornuft og hava bundið nakrar av stóru klett­ unum á endanum á grótkastinum og á innaru síðu saman, soleiðis at teir vera liggjandi. Haraftrat hava vit tikið tað leysa grótið upp, sum var farið um alla víkina. Sjálvur væntar borgarstjórin, at soleiðis, sum hetta arbeiðið nú er gjørt og leinkjað saman, fer grótkastið at halda í minsta lagi 100 ár. Vetrarhavn á eystursíðu Borgarstjórin vísir á, at Skálavík er einasta vetrarhavn í Føroyum, sum liggur á eystursíðu og beint út til havið. – Søkja kommunur um pengar til bakka­verju, er sjáldan nakað óført, men líkt er ikki til, at vit her í Skálavík høvdu nakran góðan, tá veldugu náttúru­kreftirnar gjørdu um seg. Nú vit eru við havnalagið í Skálavík, kunnu vit leggja aftrat, at eitt slag av portri nú kann setast fyri innsiglingina, tá uppgangur er. – Vit hava gjørt eina slisku báðu megin innsiglingina, har tríggir stóri­r plankar eftir lítlari løtu kunnu leggj­ ast niður í, soleiðis at teir taka ald­ una, sum trýstir inn í bátahylin, tá upp­gangur er. Hetta ger tað nógv tryggari hjá bátaeigarum í Skálavík, leggur hann aftrat. Kommunalur vanlukkugrunnur Linjohn Christiansen heldur, at all­ar kommunur í Føroyum skuldu ver­ið saman um ein kommunalan van­ lukku­grunn við einum árligum inn­ gjaldi á kanska 0,1 prosent av skatta­ inntøkunum, og tað hevði ongantíð verið betri, um landið eisini var við í hesum. – Eg hugsi um ein felags grunn, sum kundi tikið um endan, tá trygg­ ingar ikki røkka. Tað eru nógvar komm­unur, sum hava grótkøst, og hesi krevja viðlíkahald, sum árini ganga. Eg hugsi ikki bara um grótkøst og havnaløg, men eisini um aðrar náttúru­vanlukkur. Oljutangaskip kunnu stoyta saman, og tey kunnu fáa trupul­leikar og reka á land. Í slíkum føri – og í fleiri øðrum førum við – hevði verið hent við einum felags van­lukku­grunni, sum kundi hjálpt til, tá eingin annar er at taka um endan. Borgarstjórin spyr, hvør skal betala, um ringast vil til, og olja í stór­ um nøgdum rekur inn á allar firðir í Føroyum? Bíligari hjá barnafamiljum Tá vit saman við Linjohn Christiansen hava verið túrin niðri á grótkastinum og hava sæð, hvussu portur kann setast fyri innsiglingina til bátahylin, sessast vit aftur í køkinum hjá borgar­ stjóranum. Nú er døgurðin klárur, og tá borgar­ stjórin eisini er grindaformaður, fáa vit góðan og vælsmakkandi grindabúff at eta. Meðan vit sita við hesum góðu bit­ um, spyrja vit borgarstjóran, hvussu gongur við bygging í Skálavík. – Tað er langt ímillum, at sethús verða bygd, men vit hava fingið fimm nýggj summarhús, og tað sætta húsið stendur í gerð. Tá vit gjørdu hesa útstykking til summarhús, vórðu øll stykkini seld beinanvegin. Borgarstjórin vísir á, at komm­ un­an hevur fleiri grundstykki til set­ húsa­bygging tøk, og hesi kunnu keyp­ast fyri 25.000 krónur stykkið. Hin­vegin eru grundstykkini á summar­húsøkinum seld fyri 80.000 krónur stykkið. Linjohn Christiansen heldur, at nýggja bygdarráðið, sum verður skip­að eftir kommunuvalið, eigur at leggja dent á at gera tað bíligari hjá barna­familjum í kommununi, eins og bygdar­ráðið eigur at gera tað bíligari at hava børn. – Í næsta skeiði verður minni asfalt og grót, men ein politikkur, sum vendir sær meira móti familjunum og børnunum, sigur borgarstjórin, sum ikki skilir tosið um, at alt skal vera so ógvuliga upphitað, sum tey klóku í høvuðsstaðnum føra fram. Sjálvur heldur hann, at tað eru bank­arnir og høvuðsstaðurin, ið eru upp­hitað – og ikki restin av Føroyum. Tá sálin er við Borgarstjórin í Skálavíkar kommunu øtast yvir, at persónar og fjølmiðlarnir hava gjørt so nógv burtur úr einum borði, sum Tórshavnar kommuna hev­ ur keypt. – Ein slík íløga er smáting fyri hvønn borgara í kommununi í mun til stóru íløguna, sum vit hava verið noydd at gera, tá náttúrukreftirnar spældu okkum eitt puss. Hann vísir á, at umframt tær 28.000 krónurnar fyri hvønn borgara í Skálavíkar kommunu, sum kommunan noyddist at spandera fyri at byggja grótkastið, hevur kommunan, nú bøtt er aftur um sama grótkast fyri 750.000 krónur, brúkt 5.300 krónur fyri hvønn borgara. – Borðið hjá Tórshavnar kommunu kostar umleið 18 krónur fyri hvønn borgara í høvuðsstaðarkommununi, og landið liggur nærmast lamið, sum gjørt verður burtur úr hesum. Hann heldur, at í nógvum førum er tað, sum fjølmiðlarnir seta fokus á, tað reina luksus og balladur, sum hann tekur til. – Eg havi stóra virðing fyri landi og høvuðsstaðarkommununi, men líkt er til, at her verður í summum førum ein øgiligur hávi gjørdur burtur úr lítlum og ongum. Linjohn Christiansen heldur, at sálin hevur alt at siga í smáu komm­ un­unum. – Eg ivist onga løtu í, at um Sand­ oyggin hevði verið løgd saman í eina kommunu fyri 10 árum síðan, vóru vit ikki komin nær námind av tí, vit eru komin í dag. Tað hevur verið gott fyri kommunurnar í oynni, at vit hvør í sínum lagi hava arbeitt til frama fyri okkara bygdir og økir, samstundis sum vit hava samstarvað um eitt nú børnini og tey gomlum og avlamnu. Sum ein eind Borgarstjórin heldur, at tá Sandoyar­ tunnilin kemur, eiga kommunurnar í oynni at leggja seg enn tættari upp at hvørji aðrari og standa saman sum ein eind. – Eg trúgvi, at kommunala heildin í Sandoynni verður størri, tá tunnilin kemur, hvat tað so annars fer at enda við, sigur Linjohn Christiansen. Vit takka fyri ein góðan og hugna­ ligan dag í Skálavík og ynskja familju borgarstjórans og kommununi bestu eydnu. vilmund@sosialurin.fo Soleiðis eru stóru klettarnir úti á grótkastinum í Skálavík leinkjaðir saman. – Vit hava bara brúkt vanliga sunna fornuft, sigur borgarstjórin Mynd: Vilmund Jacobsen Hetta eru plankarnir, sum verða settir niður í sliskuna sum portur fyri innsiglingina til bátahylin í Skálavík Mynd: Vilmund Jacobsen Borgarstjórin heldur, at tá Sandoyar­ tunnilin kemur, eiga kommunurnar í oynni at leggja seg enn tættari upp at hvørji aðrari og standa saman sum ein eind