fríggjadagur 14. juli 2000síða 3

DIA MIDJORD Í fleiri ár hevur studenta- skúlin í Hoydølum verið fyri vanbýti. Síðan tað kom fram í 1997, at nýggjur skúli skuldi byggjast í Marknagili, hava politikararnir treyðugt sett pening av til skúlan. – Ein trupulleiki hjá okk- um er, at skúlin seinastu árini ikki hevur fingið pen- ing til viðlíkahald, tí ført verður fram, at vit fáa ein nýggjan skúla. Men henda ætlanin verður so hvørt út- sett, sigur Jóhann Hendrik Dahl, inspektørur og vara- rektari á studentaskúlanum í Hoydølum. – Skúlin er niðurslitin og líkur slettis ikki nútímans krøv. Tað er bert ein spurn- ingur um tíð, so brennir alt saman, sigur hann. Long bíðitíð Sambært nýggju verklags- ætlanini hjá landsstýris- manninum við fíggjarmál- um, so verður ætlanin at seta pening av fryst í nøkur ár. Og áður hevur verið frammi, at byggingin av nýggjum skúlamiðdepli fór at taka eini 7 ár. Sostatt skulu nógvar pisur úr reiðrinum í Hoydølum, áðrenn nýggi skúlin stendur liðugur. Studenta- skúlin fyri vanbýti Studentaskúlin í Hoydølum fær nær- um einki til viðlíkahald, tí ein nýggjur skúli skal gerast. Kortini verður hesin skúlin ikki bygdur tey næstu tíggju árini – Skulu vit verða verandi í Hoydølum tey næstu tíggju ella tólv árini, so mugu vit hava fitt av pen- ingi til viðlíkahald og ikki minst til útbygging á stað- num, sigur Jóhann Hendrik Dahl. Vararektarin leggur aftrat, at talan verður ikki um eina bíliga loysn, tí gamlir bygn- ingar kosta nógv at gera í stand. Skuffaðir Jóhann Hendrik Dahl sigur seg væl skilja, at man ikki vil yvirupphita búskapin. – Men tað er eisini nakað sum eitir tørvur, og hesin má nøktast, sigur vararekt- arin og leggur aftrat, at tey í Hoydølum gerast ómeta- liga hørm, um ætlanin eina- ferð enn verður útsett. Studentaskúlin í Hoydøl- um er elligamal. Serstov- urnar eru gjørdar til eina gamla skipan við ávísum næmingatali. – Í dag er alt broytt. Vit hava nógv fleiri næmingar og krøvini til undirvísingina vaksa og broytast støðugt. Tað er risastórur tørvur á serstovum. Vit mugu hava ein nýggjan skúla, so einfalt er tað, sigur vararektarin í Hoydølum. – Fáa vit ikki nýggja skúl- an innan eina rímiliga tíð, so skramblar alt saman, leggur hann aftrat. Bókadeildin Bókadeild Føroya Lærara- felags hevur givið út tríggjar bøkur: Smábarnabókina NERT OG FØL HVØLPIN Myndabókina KARL ER TANNLEYSUR Barnabókina KNASSI Nert og føl hvølpin Hendan bókin er ætlað teimum smæstu, sum dáma væl at handfara alt og kanna, hvussu alt kennist. Bókin er úr haldgóðum pappi, og á hvørjari síðu eru fittir hundahvølpar. Børnini sleppa at kína mjúka hvølpinum, spæla við lodnu oyrini, kráma bláa inniskógvin, ið hvølpurin jaglar, føla reyða gummi- bóltin og nema við leður- kenda snútan. Pauli Hansen týddi Nert og føl hvølpin, sum er 12 síður í litum og kostar kr. 49. Hestprent stóð fyri prentgerðini. Karl er tannleysur eftir Aage Brandt & Mette– Kristine Bak Karl hevur fingið eina leysa tonn, og mamma og pápin vilja fegin hjálpa Karli, at taka tonnina úr munninum. Men so koma sjórænararnir, og hin ræð- uligi Karl Tøkutonn stendur við lúnningina og sveiggjar ógvusliga svørði sínum… Leysa tonnin fær rættu- liga ferð á hugflogið hjá Karli, og mamman og pápin eru púra sjúk eftir at sleppa at taka tonnina hjá honum. Til alla lukku eru omman og abbin á vitjan, og tey eru í parti við Karli. Og so av- dúkar abbin, at tá ið tað ræður um leysar tenn, er tað ringt at kappast við hann… Hetta er triðja myndabókin um Karl. Áður hava vit ver- ið saman við honum í barn- agarðinum, tá ið hann datt og fekk hol á høvdið. Og so fekk hann ilt í oyruni og mátti verða heima eina heila viku. Ella Smith Clement- sen týðir bøkurnar um Karl. Karl er tannleysur er 28 síð- ur í litum við stívari permu og kostar kr. 95. Hestprent stóð fyri prentgerðini. Knassi eftir Sterlig North. Jens Pauli Heinesen týddi. Hugtakandi søga um ein tólvára gamlan drong og besta vin hansara – tomu vaskibjørnina Knassa. Vit eru saman við teimum, tá ið teir reika um í oyðimørk- ini í Wisconsin og uppliva mangt spennandi og for- vitnisligt. Eisini hoyra vit um ymiskt, ið pápin og drongurin havast at heima Tríggjar nýggjar bøkur frá Bókadeildini á garðinum. Mamman er deyð, og eldri systkini eru flutt heimanifrá, so drong- urin, Sterling, ger sum hon- um lýstir, tí pápin er ofta burtur í handilsørindum. Søgan um drongin, pápan og Knassan, sum gjørdi Sterling North heimskend- an, er avbera væl skrivað og hugtekur lesarar í øllum aldri. Bókin er eisini gjørd til film. Knassi er 192 síður og kostar kr. 130. Bókin er um- brotin, prentað og heft á Einars Prent 4 5 tíðindablaðið sosialurin tíðindablaðið sosialurin Nr. 133 - 14. juli 2000 Nr. 133 - 14. juli 2000 gult cyan magenta svart gult cyan magenta svart DIA MIDJORD Klæmint Weihe, nevndar- formaður og Dávid Rein- ert Hansen, stjóri, bundu seg seinnapartin í gjár at gjalda 168 milliónir krón- ur til NCC konsortiið, ið er samansett av NCC Danmark og NCC No- regi. Kortini skal hetta ikki gjaldast úr egnum lumma. P/f Vágatunnilin hevur fingið fíggjað 150 milli- ónir av hesum úr Ílegg- ingargrunninum fyri Før- oyar. Hesin sáttmálin varð undirskrivaður á Hafnia um somu tíð. Umframt at undirskriva hesar báðar sáttmálar, so kunngjørdi nevndarfor- maðurin Klæmint Weihe, at p/f Vágatunnilin hevði avgjørt at taka av tilboði frá J. K. Petersen upp á vegagerð fyri 23,3 milli- ónir. Undirskrivaðu á Hafnia í gjár Seinnapartin í gjár undirskrivaðu umboð fyri p/f Vágatunnilin og NCC Vága konsortiið sáttmálan um tunnilsgerð Byrja 5. september – Eigaraviðurskiftini í Vágum eru ikki komin heilt undir land, men hetta kemur ikki at darva ar- beiðnum, sigur Klæmint Weihe. – Arbeiðið skal byrja 5. september. Vit hava lagt okkum eftir at fáa so stóra føroyska luttøku í arbeið- num sum gjørligt og tað meta vit, at vit hava fing- ið, sigur nevndarformað- urin. Hann leggur aftrat, at nevndin í p/f Vágatunli- num heldur tað hava av- gjørdan týdning, at byggi- harrin átekur sær so stóra ábyrgd sum møguligt í sambandi við tunnils- gerðina. – Tí valdu vit at góð- taka tilboðið á 168 milli- ónir frá NCC, heldur enn eitt bíligari tilboð á 151 milliónir frá sama byggi- harra. DIA MIDJORD – Vit kenna ikki endaliga prísin, men rokna við einum gjaldi, ið svarar til kostn- aðin at koma tvørtur um Vestmannasund í dag, sigur Klæmint Weihe, nevndar- formaður í p/f Vágatunlin- um. Og skal p/f Vágatunnilin megna at gjalda øllum sítt, so skulu helst eini 300 til 400 akfør brúka tunnilin hvønn dag. P/f Vágatunnilin metir, at um tíggju ár brúka 1000 akfør tunnilin dagliga. Hvussu verður og ikki, tað verður ómaksleysari at sleppa oyggj úr oyggj. Túr- urin av flogvøllinum til Havnar tekur væl minni enn ein tíma. Líkur kollfjarða- tunlinum Vágatunnilin verður 4,9 kilometrar langur. Hann fer inn í bergið við Leynar og kemur upp beint sunnan fyri Fútaklett í Vágunum. – Tú hoyrir útvarpið og kanst práta í fartelefon allan vegin, sigur Dávur Reinert Hansen, stjóri í p/f Vága- tunlinum. Á tíðindafundinum greiddi hann frá fasta sam- bandinum um Vestmanna- sund, har tunnilin verður Undir Vestmannasund fyri sama prís Tú sleppur undan ferjugjaldinum, men fyri á leið sama prís kanst tú koyra teir seks minuttirnar undir Vestmannasundi av Fútakletti og til Leynar líkur tí í Kollafirði við tveimum koyribreytum á 3,5 metrar. Tunnilin er upp- lýstur alt samdøgrið. Einki óvanligt Tú koyrir oman gjøgnum tunnilin frá Vágoynni og niðan gjøgnum tunnilin til Streymoynna. Hallið báðu- megin er 7 metrar fyri hvørjar 100 metrar. – Hetta er ikki so bratt. Í Noregi eru nakrir tunlar, ið hava sama hall, sigur Niels Larsen, økisstjóri hjá NCC Danmark, ið skal standa fyri tunnilsgerðini. Tunnilin hevur neyðpar- kering til persónbilar fyri hvørjar 450 metrar, og til lastbilar eru trý vendipláss í tunlinum. 250 metrar eru millum eldsløkkiútgerðina, meðan 500 metrar eru mill- um neyðtelefonirnar. Tunnilin liggur meir enn tjúgu metrar undir havbotn- inum. Frá havskorpuni eru 105 metrar niður á lægsta punkt. Klárur á sumri 2003 Vágatunnilin skal ætlandi verða klárur at taka ímóti almennari ferðslu á sumri í 2003. Men tað verður longu móti endanum av komandi ári, at sjálv tunnilsgerðin verður liðug. Síðani skal eitt nú DIA MIDJORD Tað er ikki hvør sum helst, ið skal gera fyrsta føroyska undirsjóvartunnilin. NCC Norge og NCC Danmark hava sligið seg saman og hava lovað at gera tunnilin fyri 168 milliónir krónur. Samlaði umsetningurin fyri NCC, ið stendur fyri Nordic Construction Com- pany, er einar 40 milliardir krónur um árið. Út frá hes- um er tað ikki so nógv, at NCC fær góðar 34 túsund krónur fyri hvønn av teim- um 4900 metrunum, ið bor- aðir verða undir Vest- mannasundi. NCC Norge stendur fyri sjálvari tunnilsgerðini, með- an NCC Danmark tekur sær meira av samskipan og um- siting. NCC Norge hevur drúgvar royndir við fleiri enn tjúgu tunnilsgerðum, og fyri kortum varð seinasta hond løgd á ein 7 kilometra langan, norskan undirsjóv- artunnil. Og NCC Norge Byggirisi stendur fyri Vágatunlinum NCC Norge hevur gjørt fleiri enn 20 tunlar og hevur stutt síðan lagt seinastu hond á ein 7 kilometra langan undirsjóvartunnil í Noregi hevur eisini gjørt heimsins longsta vegtunnil. Verður tættur Økisstjórin hjá NCC Dan- mark, Niels Larsen, lovar føroyingum ein tættan tunn- il fyri tær 168 milliónirnar. – Uppruna tilboð okkara var upp á 151 milliónir, men vit hava fyri 17 milliónir aftrat átikið okkum størri ábyrgd at fáa tunnilin tætt- an, sigur Niels Larsen. Sjálvandi kann ein undir- sjóvartunnil ikki gerast heilt tættur. Tað letur seg nevni- liga ikki gera. Men hvat um Vágatunnilin lekur meir enn teir 300 litrarnar pr. kilo- metur um minuttin. – Tað verður okkara trupulleiki, sigur økisstjórin hjá NCC og leggur aftrat, at allur sjógvurin verður samlaður í ein tanga undir tunlinum og verður so hvørt pumpaður útaftur. Krevur handahógv Tað er ikki bara sum at siga tað, tá ein skal í holt við ein undirsjóvartunnil. Og tað hevur sanniliga nógv at siga, at man hevur roynt slíkt arbeiði áður. Vit spyrja tí Niels Larsen, hvat er tað torførasta í ein- um slíkum arbeiði. – Tað er sjálv spreinging- in inni í holinum. Henda má pumpustøð fáast upp á pláss, koyribreytir skulu gerast klárar og el skal leggjast inn. Frá nýggjári- num og fram móti sumri í 2003 skal riggast av og seinasta hond leggjast á verki. Á Vágalandinum skal gerast vegastrekkið á tveir kilometrar frá tunnilsmunn- anum og fast í landsvegin. Her skal eisini brúgv gerast. Streymoyarmegin skal um- framt brúgv gerast ein lítil tilkoyring til tunnilsmunn- an. Niels Larsen, økisstjóri hjá NCC Danmark, lovar, at tað skal verða turt at koyra ígjøgnum Vága- tunnilin ikki verða ov veik, eiheldur ov sterk. Spreingjast skal við serligum handahógvi, tí gróti skal rapa niður og eitt sindur út. Og nøgdirnar skulu vera soleiðis, at tær skjótt og lætt kunnu koyrast vekk, so ein kann spreingja víðari, sigur Niels Larsen. Dávid Reinert Hansen, stjóri, greiðir frá fasta sambandinum um Vestmannasund Teir hava undirskrivað sáttmálan um fígging