hósdagur 20. oktober 2016síða 12

FRÍGGJADAGUR 21. OKTOBER 2016 SOSIALURIN 121 12 FØROYINGAR F SEG TIL ELDGO ELDGOS ÁKI BERTHOLDSEN Skuldi tað hent, at stóra gos­ fjallið í Íslandi, Katla, fer at goysa so ógvusliga, at tað eisini kann ávirka okkum í Føroyum, skal tað ikki koma heilt óvart á okkum. Tá ið Eyðafjallajøkul fór at goysa í 2010, fingu vit ein for­ smakk upp á, hvørjar avleiðingar eitt eldgos í Íslandi kann fáa. Tað eldgosið legði alla flogferðslu meiri ella minni lamna og enntá her í Føroyum fingu vit sjónlig prógv fyri, at eldgos í Íslandi kann raka okkum, tí tað sást týði­liga, hvussu øska legðist á bilar og á klæðini á snórinum. Men beint við Eyðafjallajøkul er eitt annað gosfjall, sum er nógvar ferðir størri, Tað er Katla, og fer Katla at goysa við fullari megi, er tískil vandi fyri, at tað kann tað fáa nógv álvars­ligari avleiðingar enn gosið í Eyða­ fjalla­jøkuli, fekk. Seinast, Katla goysti var í 1918, ella fyri 98 árum síðani. Síðani landnámið í Íslandi hevur hon annars goyst næstan tvær ferð- ir í hvørja øld í miðal. Og sum tað sæst í hinari greinini her á síðunum, sigur Uni Árting, jarðfrøðingur, at serfrøðingar eru á einum máli um, at Katla fer at goysa aftur. Spurningurin er bara nær, og hvussu ógvusligt tað verður. Fingu eina ávaring Men tá ið Eyðjafjallajøkul goysti í 2010, fingu vit eina ávaring um, hvørjar avleiðingar eitt ógvusligt eldgos í Íslandi kundi fáa fyri okkum. Og í kjalarvørrinum á tí settu føroyskir myndugleikar ein ráðgevandi bólk, sum skal fara til verka, verður eitt eldgos so ógvusligt, at vandi er fyri fólkaheilsu ella djóraheilsu, ella um vandi er fyri, at tað kann fáa aðrar avleiðingar fyri okkum í Føroyum. Arbeiðsbólkurin hevur ongan fund havt enn, tí tørvur hevur ikki verið á tí, men tey hava sam­ skift í telefon. Samstarv er ímillum ís­lend­ ingar og onnur lond í slíkum sam­bandi og beinanvegin eitt eldos er í Íslandi, sum kann ávirka okkum, fær MRCC í Før­ oyum boð um tað. Pál Weyhe, sum er formaður í tilbúgvingarbólkinum, sigur, at endamálið er, at tá ið ein slík fráboðan kemur úr Íslandi, skal tilbúgvingarbólkurin kallast saman í stundini. Og tað fyrsta hann so skal gera, er at meta um støðuna og um, hvussu vanda­ mikil hon kann vera fyri Føroyar. Hann sigur, at bólkurin er einans settur at meta um vandan og at ráðgeva føroyskum myndugleikum um, hvørji stig eiga at verða sett í verk. Og verður mett, at vandi er á ferð, skal bólkurin so boða av­ varðandi myndugleikum, før­ oysku myndugleikunum frá, hvørji tiltøk eiga at verða sett í verk. Pál Weyhe sigur, at tað er rættiliga langt úr Íslandi til Føroya, so skuldi talan verið um, at eitrandi gass, fer at spræna úr einum gosi, er mest sannlíkt, at tað er tynt burtur í einki, áðrenn tað er komið til Føroya og at tað Vit skulu vera til reiðar, skuldi eitt gosfjall í Íslandi farið at goyst so ógvusliga, at vandi kann standast av tí í Føroyum Skuldi eitt eldgos tikið seg upp, sum ávirkar Føroyar, skulu vit ikki einaferð afturat verða líka ófyrireikað, sum vit vóru, tá ið Eyðafjallajøkul goysti í 2010