hósdagur 24. november 2016síða 24

FRÍGGJADAGUR 25. NOVEMBER 2016 SOSIALURIN 136 24 við at broyta seg av mannaávum – nakað sum allarflestu vísindafólk á økinum annars er sannfød um. Trump er heldur ikki áhugaður í at vera partur av altjóða felags­ skapum – sum eitt nú Arktiska Ráðið, sum m.a. Danmark er limur í - og harvið Føroyar og Grønland, sum partar av danska kongaríkinum. Júst Arktiska Ráðið hevur tryggjað Danmark og øðrum smærri londum ávirkan at vera “mitt í talvinum”, tí tey einstøku limalondini hava eina atkvøðu í part, uttan mun til støddina av landinum. Hetta hevur borið til, tí at USA hevur spælt væl við, serliga seinastu árini, meðan Obama hevur verið forseti. Bæði Hillary Clinton og John Kerry hava sum uttanríkisráðharrar havt virknan leiklut Arktiska Ráðnum, m.a. við at luttaka á fundum, sum hava verið hildnir í arktis. Politikkurin hjá USA hevur eisini verið grundaður á eina grundfesta tilvitan um, at náttúran í Arktis er serliga viðkvom fyri umhvørvisbroytingum og sett eru strong trygdarkrøv viðvíkjandi ætlanum at útvinna olju, gass og annað tilfeingið í økinum. USA hevur havt formansskapin í Arktiska Ráðnum síðani 2015 og hevur drigið eina línu saman við Danmark m.a. viðvíkjandi spurningum um Grønland. Men um Trump, útfrá “America First”, nú velur, at politikkurin hjá USA skal vera óheftur av felagsskapinum, kann hetta merkja, at ávirkanin hjá teimum smærri londunum í økjunum fer at vera minni. Hetta førir danski tíðindamaðurin Martin Breum fram á sínum bloggi, sum verður endurgivin í fleiri tíðindaportalum, m.a. í “The Arctic Journal”. Hann sigur víðari, at áhugin hjá Obama- stýrinum fyri Arktis hevur verið grundaður í eini stúran fyri veðurlagsbroytingum; ein stúran, sum Trump eftir øllum at døma ikki hevur. Eitt greitt tekin um, at ein broyting er í væntu er, at Trump hevur sett Myron Ebell at leiða umhvørvisøkið hjá USA. Ebell er kendur fyri ikki at taka undir við hugsanini um, at virksemið hjá menniskjum hevur ávirkan á umhvørvið. Hann sigur m.a., at hetta er nakað, sum Kina hevur funnið upp á. Sannlíkt er, at USA fer at seta seg í móti altjóða felags átøkum, m.a. avtaluni, sum var gjørd á veðurlagsráðstevnini í París í desember 2015, COP21, eisini nevnd “París-avtalan”. Avtalan er ætlað til at verja umhvørvið og at steðga verðurlagsbroytingum, sum hótta trygdina og lívsumstøðurnar, ikki bara í norðurhøvum, men um allan heim. Nakrar keldur: http://www.ontheissues.org/2016/ Donald_Trump_Foreign_Policy.htm http://www.foxnews.com/ politics/2016/08/15/trump-to- deliver-foreign-policy-speech- focusing-on-fighting-isis.html http://www.nytimes.com/2016/04/28/ us/politics/transcript-trump- foreign-policy.html http://www2.forsvaret.dk , http://arcticjournal.com http:// www.martinbreum.dk/ http://nyheder.tv2.dk/samfund/2016-11- 10-dansk-officers-advarsel-efter-trump- sejr-det-danske-forsvar-kan-staa-paa-en Sambært Arktiska Ráðnum er arktiska økið tað, sum er innanfyri reyðu strikuna á kortinum Trý av skipunum, sum hoyra til Arktisk Kommando sigla her eystan fyri Nólsoynna. Vanliga er bara eitt skip í Føroyum (Mynd: Arktisk Kommando) Mánadagin 21. november kunn­gjørdi Donald Trump í einari sjónvarpsfráboðan m.a. í CNN, at hann fór at halda síni lyfti um at gera lógarverkið viðvíkjandi umhvørvisvernd minni strangt. Her sigur Trump, at han vil steðga avmarkingum, sum gera, at færri arbeiðspláss verða í amerikonsku orkuframleiðsluni, og hevur ætlanir at geva loyvi til aftur at nýta kol. Harafturat hevur hann í hyggju at steðga verkætlanini, sum Obama hevur sett í verk, nevnd Clean Power Plan, hvørs mál er at minka um vakstrarhúsútlátið við 32% í 2030. Trump tulkar hesa ætlan sum eina krígsavbjóðing móti kolavinnuni, og hana vil hann verja. Nýggastu tíðindi ANALYSA