týsdagur 29. november 2016síða 10

Mikudagur 30. november 2016 · Nr. 138 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 NØVN Ein blóma er følnað og farin av fold­um. Mánadagin í farnu viku andaðist Diddan, Margreta Balle ,dóttir teirra Dennu og Kjartan Mohr 82 ára gomul aftan á drúgva og strævna sjúku. Diddan giftist Steen Balle, verk­ frøðingi, búðu í Sandagerði og fingu fýra børn, sum øll eru komin væl fyri í samfelagnum. Diddan var útbúgvin lækna­ skrivari, og aftaná lokna for­eldra­ skyldu heima kom hon út aftur á arbeiðsmarknaðin sum skrivari á psykiatrisku deild. Fyrstu árini var hon sum so ikki oyramerkt til nakran ávísan á psykiatrisku ”læknagongini” at avgreiða og skriva fyri, men tænti har tað annars stóð á, sum tað mangan gjørdi í tí meldrinum, sum hon treivst væl í. Eg mundi av øllum løgnum skriv­andi stavnum har millum skriv­arar vera ein hin mest leiðiligi og samstundis elskaði leverandørur til skrivarar vegna míni frágera drúgvu og orðaríku diktat og kladd­ur, tó um somu leið kanska eisini hittinorðaður og stuttligur at skriva fyri. Ofta hópaðu seg stálbond og kladdur upp frá míni hond, men so kom Diddan sum so mangan sjálvboðin og altíð blíðskortað strúkandi framvið, ”kom og lat meg taka hatta”og fús gjørdi hon hol í sjógvin. Vit høvdu og komu at fáa áleið sama hugburð til arbeiðsavrik. Einki óneyðugt himpr og roks. Var onkur slagfeilur, var tað (áðrenn telduøldina) í skundi fixað við ”einglablóði” og/ella fotokopi, saksi og lími. Tann, sum sigur/ger og avrikar mikið, má kunna loyva sær at gera okkurt minni fullkomið og líta á, at fløkjur ”greier sig i sjøen”. So við mær og Didduni. Arbeiðsliga og sinnisliga pass­ aðu vit saman sum fótur í hosu, og um síðir gjørdist Diddan skrivari mín burturav aðru hvørja viku í skifti við annan, eisini góðan skriv­ ara. Vit bæði gjørdust á arbeiðspláss­ inum sera góð og fortrólig, og eg fekk og hevði stóra virðing fyri hennara ósnobbaða jarðbundni, sunnu dømikraft og almena dann­ ilsi. Hon tók sær kærleiksfult av mær og tordi at rættleiða meg til bata. Hevði hon t.d. reinskrivað ein av mínum drúgvu, bersøgnu epistlum, kundi hon aftaná koma inn aftur og í látri siga: ”Tað veit Gud, Eyðun. Mangt og hvat kanst tú kanska í eini knappari vending meina og siga, tó so pínadoy ikki set upp á prent... so eg havi altso loyvt mær at at hampa tær um tekstin ”. Formelt eigur ein skrivari neyva bara at gera so, tó altíð hevði Didd­ an við síni tign og sínum sunna viti og skili hvørja einastu ferð púra rætt, og eri eg sera takksamur fyri tað. Og galt tað um skræðuna, og eg skuldi á fund ella í samráð við tað betra slagið, hugdi hon granskandi upp á meg at hampa meg og gjørdi so hareftir. Diddan var í sínum hugburði og atburði so deiliga normal, rúmlig, virðilig, sinnilig og samstundis ikki minst kát og skemtingarsomm. Í fríløtum fortaldu vit skemti­ søgur sínamillum og royndu sam­ an at finna tað stundum komiska í lívsins álvara, sum væl kann vera svalandi í starvi á lívsins skugga­ síðu, tó alt við máta og í virðing og góðsemi, tí góður er nú einaferð skemtari, sum dugur at skemta uttan fyri tað at niðra onnur. Statshospitalið/Psyk.Deild var allar mínar dagar har, í yvir 30 ár, eitt hendinga gott og fjálgt arbeiðs­ pláss og vit mongu sum ein stór, góð og samhaldsføst familja uttan klandur, so sum sjúkrahúsverk ann­ars víða hvar sigast hava verið fongd við. Og har lá parturin hjá Didduni so avgjørt ikki eftir. ”Når katten er ude.....” Tá í tíðini var vanligt at hava ná­greiniligar deildarkonferensur hvønn fríggjadag fp., sum kundi kennast drúgført og leiðiligt í fleiri tímar. Í meðan plagdu skrivararnir – einir 5-6 í tali eina løtu at taka sær av løttum til eitt rimmar fyrra­ partstaffil, og høvdu tær heima­ bakað við. Sum undirhald hendi tað seg, at Diddan bara las upp úr onkrum, sum hon hevði skrivað fyri meg, og sum mundi vera meira humoristiskur skaldskapur enn turr,faklig fakta. Hasum fann eg skjótt út av og avráddi við skrivarar (via pipparan) á hálvgingnari konf.at tilkalla meg ekspress til onkra bráfegnis ar­ beiðs­uppgávu, og harvið slapp eg upp í part til fyrrapartskaffi. Jú, víst var ofta hugnaligt saman við fróum og hugfarsligum með­ arbeiðarum. Tá í tíðini vóru javnan upp í stórt­hundrað sjúklingar innlagdir umframt mong í amb. eftirviðgerð. Mong vóru aldrandi og frá ungum árum støðugt sjúk, eins og psyk. deild hjá summum gjørdist teirra heim fyri lívið. Tí plagdu vit at svala á teimum við m.a.útferðum, biografi, ymsum samkomum., jóla- og ársveitslum við fínum áti, undirhaldi og seinri ”sving om”, hetta fyri at tey eisini kundu kenna rákan av vanligum marglæti, og til tess var Diddan aftaná arbeiðstíð altíð fús. Hon lýsti jú upp í sinn og skinn við sínum ljósa holdi, purluta ljósa hári , bláum eygum og í knall reyð­ um ella bláum kjólum, sum so væl matsjaðu alt hitt. Og væl dugdi hon at dansa við sjkl. Aldursmunurin okkara millum gjørdi, at hon fór frá nakað áðrenn eg, men fyri tað helt sambandið okkara millum ikki heilt upp at. Stutt aftaná hennara pensioner­ ing, beyð hon mær heim til sín ein vakran fyrrapart til morgumkaffi úti á veranduni út frá kamarinum mótvegis sjálvum Sandagerði. Tað var ein deilig løta, og inn aftur varnaðist eg omanfyri settu vøkru mynd av okkum báðum á sjálvum náttborði hennara, soleiðis sum varandi trúfesti eyðkendi Didd­una. Seinru árini viknaði heilsan áhaldandi, og var tað áður hugaligt at síggja hesa vøkru, litfagru ”blómu” togast á súkklu (og tað sann­líkt uttan gear) gjøgnum havn­ar­gøtur niðan til hinar morg­ um­frúurnar í svimjihøllina, so var tað so mikið tungt og dapurt nú at síggja hana bara alsamt følna av náðileysari sjúku, tó hon við sítt fulla vit og skil royndi sítt besta framhaldandi at vera kát og minna á góðar felags upplivingar. Nú Diddan er farin eru vit mong, sum drýpa høvur og sýna sam­ kenslu við hennara avvarðandi, sum hon eins og okkum øðrum í foldarlívinum var so ómetaliga góð við og dugnaði. Hvíl í friði, góða Diddan, og Himmiríkið verður so ikki minni hugfarsligt og stuttligt við eisini tær íblant. Og tøkk fái tann góði Gud fyri at hava lánt hana í so mong ár. Eyðun Joensen, pens.sálarfrøðingur Margretu Balle, Didduni til minnis Bert ein lítil heilsan til Jonny, nú hon verður 90 ár. Jonny er yngsta systur hjá pápa okkara, og tað sum var serligt heima hjá okkum var, at tvær systrar hjá pápa búðu heima hjá okkum alt lívið. Elsta systurin var avlamin, og yngsta systurin valdi at brúka bestu árini í lívinum at ansa eldru systrini. Í okkara heimi vóru tí altíð fleiri vaksin at taka sær av húsinum og okkum børnum. Tí eru vit uppvaksin saman við Jonny, sum soleiðis frá byrjan av altíð hevur verið ein partur av okkum og okkara familju. Hon hevur oftani nevnt, at hóast hon ikki sjálv hevur átt nøkur børn, so hevur hon átt okkum, og vit hava følt tað sama um hana. Hjá Rosu, sum er tann elsa av okkum systkjum, hevur hon verið sum ein stórasystur at havt. Nú vit eru vaksin og sjálvi hava fingið familjur, hevur sambandið hildið. Okkara børn og barnabørn hava soleiðis eisini havt eina eyka gummu. Tí hjá okkara børnum eitur hon bara gumma. Málsliga er tað nokk ikki rætt, men seinast komnu ættarlið kalla hana langagumma, sum var heilt natúrligt, nú hon búði saman við langommu og langabba teirra seinastu ár. Vælsignað við góðari heilsu, fylgir Jonny væl við hvussu gongst okkum øllum, og hon er sera trúføst at koma til ymiskt sum hendir í familjuni. Vit vilja við hesum fáu orðum takka fyri alt sum tú ert og hevur verið fyri okkum øll og okkara. Rosa, Jeffri, Joen Magnus, Meinhard og Petra Jonny Lamhauge, 90 ár