fríggjadagur 24. september 2004síða 3

4 Nr. 182 - 24. september 2004 Nr. 182 - 24. september 2004 5 Broytt skrá og nýggjar sendingar Mánadagin fer Út- varpið at seta í verk tær síðstu broyting- arnar í sambandi við, at vetrarhálvan hjá ÚF byrjar VETRARSKRÁIN HJÁ ÚTVARPINUM Tíðindaskriv Tá verður senditíðin longd, og í vetur fer ÚF at senda til kl. 23.00 á kvøldi frá mánadegi til fríggjadag. Leygarkvøld verður sent til kl. 01.00, og sunnukvøld fer út- varpið at gevast kl. 21.00. Nú verða fleiri av teim- um góðu, gomlu vetrar- sendingunum aftur at hoyra, sum eitt nú Heimabeiti, Viðurgerði, Tilvera, Fólk og Frítíð, Crescendo, Zip og Nón. Barnaútvarpið byrjaði sína vetrarskrá fyri trim- um viku síðani, og eins og undanfarna vetur verður barnaútvarpið sent aftur klokkan 18.00. Nógv nýtt á skránni Nógv nýtt verður eisini á skránni í vetur. Hvørt mánakvøld kl. 19.00 verð- ur ein mentanarsending, sum fer at viðgera tað, sum í breiðum týdningi rørist í føroyskum mentanarlívi. Høgni Djurhuus og Leif Láadal fara at skipa fyri. Útvarpið fer at seta eina bygdarsending aftur at á skránna. Reportasjurnar hjá Studio Pegasus og Suðurrás verða aftur á skránni, og harumframt verður farið undir eina reportasju úr Eysturoynni. Hesar sendingarnar verða at hoyra klokkan 17.05 mánadag, týsdag og hós- dag. Mikudag verður orða- skifti á skránni. Vikuskift- issendingin verða víðkað til tveir tímar fríggjadag seinnapart. Tað verða teir báðir Kári Sólstein og Suni Merkistein, sum fara at taka sær av henni. Leygarkvøld verður spurnarkappingin aftur fastur táttur á skránni, og hon verður send hvørt leygarkvøld fyrru helvt av vetrinum. Útvarpið hevur avgjørt at umskipa kvøldskránna soleiðis, at tímarnir millum klokkan 20.00 og 23.00 eru skipaðir í eina flatu, har litið verður aftur á útvarpsdagin saman við góðum tónleiki. Klokkan 22.00 verður sendingin Nón frá seinnapartinum aftur at hoyra. Hetta eru bert nakrir fáir av teimum mongu tættunum, sum útvarpið fer at bjóða lurtarunum í vetur. Hvørja viku verður sent í 110 tímar, og út- varpsmanningin vónar við hesi vetrarskránni at kunna bjóða lurtarunum eina fjølbroytta, góða og undirhaldandi útvarps- skrá. LIST Tíðindaskriv Statens Museum for Kunst hevur ognað sær oljumál- ing av Ingálvi av Reyni. Málningurin er 250 x 380 cm og ber danska heitið "Vildbrænding, hærgende storm". Fyri Ingálv av Reyni er hetta ein stórur heiður og viðurkenning og eisini fyri føroyska list sum heild. Ingálvur á Statens Museum Hesin málningur skal nú hanga hjá Statens Museum for Kunst Nýggj vitan um toskin: Úr Vágahavinum og út á Suðuroyarbanka Tann 21. sept. 2004 lat Columbus eitt fiska- merki inn, sum var nummar 4723. Col- umbus hevði fingið tann merkta toskin á Suðuroyarbankanum (Mynd 1) dagin fyri. Hetta var ein sera áhugaverdur toskur, tí tað er sera sjáld- samt at fáa merktan tosk á Suðuroyar- bankanum MERKING AV TOSKI Petur Steingrund, Fiskirannsóknarstovan Toskurin (70 cm langur) var merktur í Vágahavinum 20/3-2004 (síðst í gýtingini) við einum sokallaðum goymslumerki, sum skrá- setir temperatur og dýpi fleiri ferðir um dagin. Út frá dýpinum ber til at meta um, hvussu toskurin hevur ferð- ast eftir landgrunninum. Mynd 1 og 2 vísa ferð- ingina frá Vágahavinum til Suðuroyarbankan. Longu 11/4 var toskurin komin suður á Munkagrunnin (ferðast 50 fjórðingar). Ferðin hevur tá ligið um góðar 2 fjórðingar um dag- in. Síðan fór hann norður- eftir og 15/4 var hann kom- in áraka Suðuroyarbanka. Ferðin hevur tá verið um- leið 5 fjórðingar um dagin (20 fjórðingar í 4 dagar). Hann setti síðan ferðina upp á umleið 8 fjórðingar um dagin og var longu 17/4 komin yvir um dýpið og upp á sjálvan Suðuroyar- bankan (12 fjórðingar í 1,5 dagar). Restina av tíðini var hann støðufastur á Suður- oyarbankanum. Hann fór ongantíð upp í sjógvin at sveima, men helt seg trú- liga niðri við botnin alla tíðina. Tað skal tó við- merkjast, at beint eftir merking fer toskur ofta upp í sjógvin at sveima um nátt- ina, men tað heldur uppat eftir 1-2 vikum. Tað tykist ikki vera nakar "slingur í valsinum": Tosk- urin stevndi miðvíst móti Suðuroyarbankanum, eftir at gýtingin var liðug. Tað sær út til, at toskurin kendi væl vegin hagar, tí tað eru eingi frávik frá leiðini (ongantíð vilstur). Vit síggja eisini, at hann ikki fór stytstu leið gjøgnum Suðuroyarfjørð (millum Suðuroynna og Sandoynna) og út á Suðuroyarbankan. Toskurin helt seg heldur til umleið sama dýpi meðan hann ferðaðist, sjálvt um tað var ein longri leið. Tá toskurin var komin upp á pláss, kendi hann seg heima har, tí hann fór ongar staðir. Toskur er eins og seyður, sum gjarna heldur seg til sama hagan. Vit kunnu siga, at hesin toskur- in hevði heimstað á Suður- oyarbanka og tað er sera sannlíkt, at hann eisini helt til har, áðrenn hann fór ta longu leið í Vágahavið at gýta. At toskur er støðufast- ur, hava merkingarroyndir- nar við Føroyar týðiliga víst. Finningarlønin fyri hend- an toskin var 300 kr + kilo- prís. Aftur at hesum lut- tekur hann í dráttinum um 10000 kr, sum verður í oktober. Seinasta freist at lata merkir inn er 27 sep- tember. Postverkið gevur í hesum døgum røð av nýggjum frí- merkjum út. Tað eru tvey motivir, sum eru í fokus í hesum. Tær báðar kirkjurnar á Tvøroyri og í Vági mynda hvør sítt frímerki. Tað er J. P. Gregoriussen, sum hevur sniðgivið merkini. Og síð- ani er ein røð við átta frí- merkjum ognað skaldinum, Janusi Djurhuus og yrk- ingum hansara. Myndirnar á hesum hevur Anker Eli Petersen gjørt. Fleiri nýggj frímerki Mynd 1 sýnir, hvar toskurin hevur ferðast Mynd 2 sýnir dýpið, sum toskurin hevur ferðast á Kirkjurnar í Vági og á Tvøroyri eru á hvør sínum merki Anker Eli Petersen hevur teknað frímerkjarøð við yrkingunum hjá Janusi Djurhuus sum tema Levi Niclasen, borgar- stjóri í Hvalba sein- astu árini, er fúsur at taka eitt tørn afturat BYGDARÁÐSVAL Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Levi Niclasen, borgarstjóri í Hvalba, hevur ikki fingið nóg mikið av kommunal- politikk enn. Hann sigur, at hann ætlar at stilla uppaftur, nú komm- unuval verður í november. Levi Niclasen sat eitt skifti í bygdaráðnum í sjeytiár- unum sum varamaður, men í 1992 varð hann beinleiðis valdur. Og hann kom beint í eldin, tí hann gjørdust borgarstjóri beinanvegin. Eftir valið í 1996 gjørd- ust Jens Norðberg borgar- stjóri, men hann sat bara nakrar mánaðir, so doyði hann brádliga og tá gjørd- ust Levi Niclsen aftur borg- meistari. Og tað hevur hann verið síðani. Sostatt hevur hann verið borgarstjóri í 11 ár tilsam- ans. Tey seinastu valini hevur Levi Niclasen verið burt- urúr fyrst valdi bygdaráðs- limur í Hvalba. Eydnaðist at fáa vágbingar av húsum – Ommur, abbar, for- eldur, børn og barna- vognar, og ein hund- ur, vóru við í fyrstu fólkaheilsurenningini í Vági HEILSURENNING Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Sigast kann ikki annað enn at fyrsta fólkaheilsurenn- ingin í Vági í vetur, fekk stak góða undirtøku. Eini 55 fólk vóru farin av húsum og tað er rættiliga nógv, tá ið hugsað verður um fólkatalið. Í fólkaheilsurenningini í Havn vóru útvið 600 fólk, so eftir fólkatalinum var undirtøkan í Vági væl betri. Nú skal eisini sigast, at veðrið var av tí besta og tað hevur helst ikki minkað um áhugan. Og tað var ein fjølbroytt fjøld sum legði frá landi á Kunningarstovuni í Vági klokkan 19 mikukvøldið og helt vestur ígjøgnum bygd- ina. Har vóru ommur og abb- ar, foreldrur við børnum og barnavognum ungfólk og enntá ein hundur, var eisini við. Tey flestu gingu, onkur rann og nøkur súkklaðu. Tað var týðiligt, at fólk hugnaðu sær óført. Har vóru nógv fólk, sum kanska ikki hitttast so oftaog tey nýttu høvi til at fáa eitt prát Tey gingu vestur ígjøgnum bygdina, tvørturum sandin, niðan til varda verkstaðin og síðani vestur eftir vegn- um, framvið Vatninum og vestur á Eiði og so heim- aftur. Undan túrinum, greiddi Sirið Stenberg, heilsufrøð- ingur heilt stutt frá, hvussu umráðandi tað er at røra seg. Hon visti at siga, tann, sum rørir seg hvønn dag, kann vænta at fáa 10 góð ár eyka í lívinum. Umframt at liva betri, eru tey seinastu árini hjá teinum, sum røra seg, eisini merkt av, at tey liva nógv betri tey seinastu árini enn tey óvirknu gera. Og tað skal ikki øll verðin til. Einar 20 minuttir um dagin av likamsrørslu er nóg mikið. Somuleiðis nevndi hon, hvussu umráðandi tað er at eta nógv grønt, at halda seg frá tubakki og at vera varin við sterkum løgi. Hetta slagið av fólka- heilsirenning, er eitt tiltak, sum Kunningarstovan í Vági fer at skipa fyri hvørja viku fram til jóla. Endamálið er at ger likamliga rørslu til ein fast- an tátt í gerandisdegnum. Hvørt mikukvøld klokk- an sjey verður sostatt skipa fyri útferð av Kunningar- stovuni í Vági, har fólk kunnu ganga, renna ella súkkla, hvat ið nú teimum dámar best. Tað verður bara farið innanbíggja í Vági, so tað skal nógv til, áðrenn túrurin verður avlýstur fyri veður. Men hvønn leygardag klokkan 14, verða grinda- bátarnir flotaðir og tá fer at bera til hjá ungum sum gomlum, konufólki og mannfólki, at royna seg við ár í hendi. Men tá verða veður og vindur avgerðandi fyri, um farið verður, hvag- ar farið verður og hvussu langur túrurin verður. Á Johannustevnuni í Vàgi leygadagin verða teir flotaðir fyrstu ferð. Harafturat verður skipað fyri longri gongutúri eftir varðagøtunum eina ferð um mánaðin.Alt hetta veðrur lýst seinni. Tað er ókeypis hjá fólki at vera við í hesum fólka- heilsutiltakinum í Vági. Suðurrás aftur í luftina Suðuroy: Í vetur fer Út- varp Føroya aftur at hava eina fasta sending úr Suð- uroy einaferð um vikuna. Tað er sendingin, Viður- gerði, sum verður á skránni hjá útvarpinum hvønn mánadag. Sendingin verður gjørd á Suðurrás, sum er út- varpsstøðin í Suðuroy, men tað er útvarpið sum sendir sendingina. Seinasta vetur var Viður- gerði fastur táttur í vetr- arskránni hjá útvarpinum og tað verður tað sostatt aftur í vetur. Sendingin í vetur verður eftir nøkunlunda sama leisti sum í fjørð, tvs. at har verður prát um ymisk viðurskifti, sum eru uppi í Suðuroy, tónleikur o. a. Í fyrstu sendingini fara tey helst at gera nakað burturúr Johannustevnuni, sum verður hetta viku- skifti og tey fara eisini at ringja til onkran at práta um ymisk viðurskifti. -àki- Porkenning ar fáa gøtunøvn Porkeri: Nú er ætlanin at allir vegir og allar gøtur í Porkeri skulu fáa nøvn. Bygdaráðið setti herfyri eina nevnd at gera uppskot til gøtunøvn í Porkeri. Nevndin hevur síðani gjørt uppskot til, hvussu vegir og gøtur skulu nevnast og á bygdaráðs- fundi mikukvøldið sam- tykti bygdarráðið upp- skotini. Men samtyktin er ikki endalig, tí uppskotini skulu nú sendast í hvørt hús í Porkeri so at eisini vanligi borgarin sleppur at siga sína hugsan. Fólk fáa sostatt høvi til at senda bygdarráðnum, hvat tey halda um nøvnini og um tey halda, at okk- urt skuldi verið nevnt øðrvísi. Tá ið viðmerkingarnar frá porkenningum eru innkomnar og viðgjørdar, fer Bygdarráðið endaliga at samtykkja, hvussu gøt- ur og vegir í Porkeri skulu nevnast. Nøkur av nøvnunum, sum gøtunavnanevndin hevur skotið upp at brúka í Porkeri, eru Mýrdals- vegur, Gjáarvegur, Klova- vegur, Skiparavegur, Bakkavegur, Deildarveg- ur, Brekkuvegur og Nøk- ursvegur, Heygavegur, Hólabrekkan, Mattasar- vegur og Fløttavegur. -áki- Bjóðar seg fram einaferð afturat Eini 55 fólk vóru við til fyrsta túrin í fólkaheilsuverkætlanini í Vági. Her eru tey vesturin á dráttinum á Eiðinum C M Y K 5 4