leygardagur 25. september 2004síða 3

4 Nr. 183 - 25. september 2004 Nr. 183 - 25. september 2004 5 Anfinn var noyddur at steðga tjóðveldisflokkinum –Tjóðveldisflokkurin ætlaði at kollvelta eina skipan, sum ikki so frægt sum hevði fingið fótafestið og tað vildi eg ikki góð- taka, sigur Annfinn Kallsberg MIÐFYRISITINGIN Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Sparingarnar, sum nú eru gjørdar í miðfyrisitingini hesuferð, eru ikki fyrstu royndirnar at minka um hendan partin av almenna virkseminum. Eisini undanfarna sam- gongan gjørdi eina roynd at endurskoða miðfyrisit- ingina. Men tann royndin fór fyri ein stóran part í vaskið. Og tað hevði Anfinn Kallsberg, sum tá var løg- maður, skyldina av, segði Karsten Hansen í Sosial- inum í gjár. Karsten Hansen, sum tá var landsstýrismaður í fíggjarmálum, segði, at í 1998, kom tað í samgongu- skjalið, at miðfyrisitingin skuldi endurskoðast. – Vit ætlaðu at hava tað meiri tvørgangandi, men tað var nógv mótistøða móti tí í samgonguni, og løgmaður vildi ikki gjøgn- umføra tað, segði Karsten Hansen. Hann segði, at hann gjørdi eina ætlan, men hann fekk at vita frá løgmanni, at hann skuldi halda fingr- arnar burtur. Kundi ikki góðtaka kollvelting Hetta er bæði rætt og ikki, sigur Anfinn Kallsberg. Hann sigur at tað er rætt, at undanfarna samgonga avtalaði at endurskoða mið- fyrisitingina við tí fyri eyga at gera hana bíligari. – Men, tað, sum tjóðveld- isflokkurin borðreiddi við, var onki minni enn ein ætl- an um at kollvelta alla mið- fyrisitingina. – Og tað kundi eg ikki góðtaka – Vit høvdu akkurát fingið nýggja stýrisskipan og miðfyrisitingin var ikki liðugt útbygt til tað nýggju stýrisskipanina. – Tí vildi eg heldur ikki góðtaka, at fyrisitingin varð fullkomiliga umskipað, longu áðrenn hon varð fingin at virka eftir ætlan í sambandi við nýggju stýr- isskipanina. Anfinn Kallsberg helt so- statt ikki, at miðfyrisitingin longu tá var búgvin til so stóra kollvelting, longu áðr- enn hon var liðugt útbygt. Styrkja seg Anfinn Kallsberg sigur, at tað sum tjóðveldisflokkurin ætlaði, var at seta allar fíggjarfrøðingarnar hjá landinum í Fíggjarmála- ráðið og allar løgfrøðingar- nar í Løgmálaráðið. – Hetta vóru tey málsøk- ini, sum tjóðveldisflokkur- in sjálvur umsat. Sostatt skuldi teir hava allar ser- frøðingarnar undir sær, Anfinn Kallsberg sigur, at tað hevði fullkomiliga máað støðið undan mið- fyrisitingini Hann heldur eisini, at tað hevði broytt javnvágina í landsstýrinum munandi og hevði flutt alt ov stórt vald yvir til tjóðveldisflokkin. – So kundu øll hini bara farið til hús, sigur hann. Anfinn Kallsberg sigur, at hann uppfataði hetta eis- ini sum eina roynd hjá tjóð- veldisflokkurin at styrkja sína egnu støðu í lands- stýrinum og at gera øll hini landstýrisfólkini veikari. Tað var eisini ein orsøk til at hann steðgaði ætlan- ini, tí tað kundi hann sjálv- sagt ikki góðtaka og tí steðgaði hann ætlanini. – Vit kunnu ikki bara skerja miðfyrisiting- ina og so seta okkum hendur í favn. Tá ið sparingarnar eru gjørdar, er tann størsta avbjóðingin eftir, sigur Anfinn Kallsberg, formaður í fíggjarnevndini MIÐFYRISITINGIN Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo – Sum støðan er nú, er miðfyrisitingin hjá lands- stýrinum ikki yvirmannað. Tað heldur Anfinn Kalls- berg, formaður í fíggja- nevndini. Nógv kjak hevur verið um miðfyrisitingina síðani landsstýrið gjørdi av at skerja hana 10% yvir ein kamb. Men Anfinn Kallsberg ávarar ímóti at lata hesar spa- ringar standa einsamallar. – Vit kunnu ikki skerja miðfyrisitingina og so seta okum hendur í favn. Tá ið skerjingarnar eru gjørdar, er nevniliga tann størsta av- bjóðingin eftir. Og tað er at laga føroyskt lógarsmíð til føroysk viðurskifti, so tað ber til hjá fyrisitingini at virka. Anfinn Kallsberg sigur, at tað er onki løgið í at mið- fyrisitingin er nógv vaksin, nú vit eru farin yvir til eina ráðharraskipan – Men fyri tað um eg ikki góðtók ætlanina hjá tjóð- veldisflokkinum, havi eg onki havt ímóti, at sparing- inar verða gjørdar í fyrisit- ingini, eitt nú at fáa dup- ultfunktiónir burtur. Og í nøkur ár er spart á játtanini til miðfyrisitingina. Samstundis vórðu tveir serfrøðingar í rationaliser- ing settur í starv at finna sparingarmøguleikar, eitt nú við at leggja funktiónir saman. Anfinn Kallsberg vísur tó á, at tað, sum er hent við miðfyrisitingini er ikki annað, enn at hon er mink- að í vavi. – Tað fer aftur at seta enn størri krøv til effektiviser- ingar, eitt nú at leggja funktiónir saman. Nú kemur stóra avbjóðingin Anfinn Kallsberg heldur annars ikki, at miðfyri- sitingin er ov stór, soleiðis sum støðan er nú. – Og hann heldur avgjørt, at tær sparingarnar, sum eru gjørdar, kunnu ikki standa einsamallar. – Tá ið sparingar verða gjørdar, er tann heilt stóra avbjóðingin eftir og tað er at laga lógarverkið til før- oysk viðurskifti. – Sostatt verður tað neyð- ugt at gera lóggávuna ein- faldari, Men higartil hava vit ongantíð havt okkum fyri eygað at gera lógir, sum eru hóskandi hjá einum lítlum samfelagi at umsita. – Vit hava altíð havt til vana at týða danskar lógir til Føroyskt og seta tær í gildi her, uttan at hugsa um, at tær eru gjørdar til eitt samfelag, sum er 100 ferðir størri enn okkara. Ella hava vit beinleiðis sett danskar lógir í gildi í Føroyum. – Sostatt eru lógir, sum krevja eina velduga fyri- siting, settar í gildi í einum landi við lítlari fyrisiting. – Tí verður tað tann stóra avbjóðingin hjá okkum at laga lógarverkið til føroysk viðurskifti, so at tær eru til at umsita hjá einum lítlum samfelagi. – Tá ið vit hava gjørt lóg- gávu í Føroyum, hava vit ongantíð hugsað um at gera tær nóg einfaldar og lættar at umsita hjá eini lítlari fyrisiting. – Koma vit ikki hesum til lívs, kemur fyrisitingin í stórar trupulleikar, tí hon fer ikki at megna at umsita eftir lógini. Hann nevnir dømi um fiskivinnulóggávuna, sum ætlanin nú er at endurskoð við tí í hyggju at gera lóg- ina einfaldari og lættari at umsita. Hann nevnir eisini, at í 1993 varð avtala gjørd við donsku stjórnina um at landsstýrið skuldi dagføra sosiallóggávuna. – Hóast peningur er settur av til hetta endamál hvørt ár síðani, hava vit enn ikki megnað at halda hesa avtaluna, hóast heili 11 ár eru farin. – Samstundis fyrisita vit á økjum, har vit kanska ikki eiga at fyrisita. Hann vil tó ikki nevna dømi. – Vit kunnu ikki steðga við tær sparingar, sum eru gjørdar. Tað verður avgerandi neyðugt at fara víðari og laga lóggávuna til føroysk viðurskifti. – Og tað fer at krevja sera stóra orku, sigur Anfinn Kallsberg. – Ætlanin hjá tjóðveldis- flokkinum hevði flutt alt vald yvir til tey málsøki, sum hann sjálvur umsat og tað kundi eg als ikki góðtaka, sigur Anfinn Kallsberg Nú kemur tann stóra avbjóðingin – Sum støðan er nú, er miðfyrisitingin ikki ov stór. Verður hon minkað, mugu eisini onnur tiltøk setast í verk fyri at hon kann virka, sigur Anfinn Kallsberg, formaður í fíggjarnevndini C M Y K 5 4