týsdagur 28. september 2004síða 4

6 Nr. 184 - 28. september 2004 Nr. 184 - 28. september 2004 7 Heildarsavn Christians Matras útkomið Leygardagin var bókaframløga á Við- areiði í sambandi við, at Bókadeild Føroya Lærarafelags hevur givið út heildarsavn við øllum yrkingum og enduryrkingunum hjá Christiani Matras ÚTGÁVA Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Viðareiði: Tað var ikki av ongum, at útgevarin av heildarsavnin- um hevði valt at leggja framløguna á Viðareiði. Christian Matras varð fødd- ur har og búði har, til hann var um 12 ára gamal. Hóast hann flutti úr heimbygdini á so ungum árum, er ongin ivi um, at tann náttúran, sum var um hann tey fyrstu barnaárini hava sett síni sermerki í hansara skaldskap. Nógv fólk vóru savnað til framløguna, har sangur, røð- ur og annað var á skránni. Sangir og røður Framløgan byrjaði í Við- areiðis kirkju, har 17 sang- arar sungu seks yrkingar hjá Christiani. Jógvan við Keldu hevði til hetta høvið tilrættislagt eina framførslu av Summarkvøld. Ein frálík framførsla, má sigast, og hárini høvdu hug at reisa seg, meðan sangararnir sungu hetta vakra lagið, sum av sonnum er vorðið ein fólkaogn. 17 sangarar sungu eisini Lækjan, Barn ,Tú gakk tær fram við ánni, Dimmið og so Havrin, sum Christian Matras umsetti úr donskum. Tá sangløtan í kirkjuni var liðug, varð farið yvir í gamla skúla, har Anne-Kari Skarðhamar, lektari við læraraháskúlan í Oslo, sum hevur savnað, skipað og skrivað eftirskrift í bókini, greiddi frá sínum arbeiði í sambandi við útgávuna. Hon kom millum annað inn á, hvussu ein velur tær ymsu yrkingarnar. Um tað skal vera upprunayrkingin ella tann broytta og so framvegis. Tá hon var liðug at greiða frá, tók Andreas Justesen yvir. Hann greiddi frá, hvussu hann mintist Christian Matras og eisini tosaði hann nógv um hans- ara skaldskap. Andreas tók millum annað til, at um Christian varð føddur á einari pannu- køkuoyggj, so hevði hann ikki yrkt, sum hann gjørdi. Stuðlar Bókadeild Føroya Lærara- felags gevur vanliga mest ungdóms- og barnabøkur út. Niels Jákup Thomsen segði, at hetta savnið ikki hevði komið út uttan stuðl- ar. Í tí sambandinum hand- aði hann báðum stuðlunum, Viðareiðis kommunu og Norðoya Sparikassa, eitt eintak av bókini sum tøkk fyri stuðulin. Umboðið fyri sparikass- an, Finn Kjølbro, segði, at hann kendi Viðareiðis bygd gjøgnum skaldskapin hjá Christiani, áðrenn hann nakrantíð hevði verið har. Borgarstjórin á Viðareiði Jógvan Nybo segði millum annað, at tað hevur stóran týdning, at alt tilfar, sum kemur út á føroyskum fær stuðul. Síðani var ein kaffimuð- ur við køkum aftur við at fáa, har fólk eisini fingu høvi at ogna sær yrkinga- savnið heldur bíligari enn vanliga kostnaðarprísin, sum er 350 krónur. Gevur útgávan yvirskot, fer peningurin óskerdur í Grunn Kristjans á Brekku- mørk, ið veitir sømdargávu til fólk, sum starva til frama fyri okkara móðurmál. Einars Prent hevur um- brotið, heft og prentað. Bretski fískimálaráð- harrin, Ben Brad- shaw, kom til Klaks- víkar við Brimli fríggjamorgunin. Hann vitjaði millum annað Kósavirkið og var til døgurða, har Klaksvíkar kommuna var vertur. Endamál- ið var at síggja skip- anina í Føroyum og møguliga læra av henni, segði hann VITJAN Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Klaksvík: Ben Bradshaw vitjaði í Klaksvík í nakrar tímar, áðrenn leiðin gekk aftur til Havnar við Brimli. Hann nýtti høvi at tosa við før- oyska fiskimálaráðharran, Bjørn Kalsø, um føroysku fiskivinnuskipanina. Ben Bradshaw segði, at hann hevði fingið nógv áhugavert at vita, men tó var ov tíðliga at siga nakað um, um hann fer at gera nýtslu av nýggju vitanini. Vitjanin hjá honum í Føroyum er ein liður í ein- ari rundferð, sum hann ger til fleiri partar av heimin- um fyri at síggja, hvussu tær ymsu fiskivinnuskip- aninar eru uppbygdar. – Við at síggja, hvussu tær virka aðrastaðni, kann man møguliga taka eitt sindur frá hvørjum, tí eitt er givið, og tað er, at allar skipanir hava vansar eins væl og fyrimunir, segði Ben Bradshaw millum annað á stutta tíðindafund- inum uttan fyri býráðshús- ið fríggjadagin. Bjørn Kalsø, landsstýris- maður, segði, at bretski fiskimálaráðharrin serliga lat til at vera áhugaður í fiskidagaskipanini. Eisini var hann áhugaður í, hvussu bólkarnir verða gjørdir. – Tað tók eina løtu, áðr- enn hann fekk við, at vit hava skipabólkar. Men tá hann so skilti tað, tóktiskt hann sera áhugaður í tí eis- ini, greiddi Bjørn Kalsø frá. Onga grind Jákup Ziskason og hansara harkalið høvdu borðreitt eitt fiskaborð til bretsku gestirnar. Har var nógv ymiskt at fáa, millum ann- að grind og spik og turrur fiskur umframt nógv annað gott. Bretski fiskimálaráð- harrin vildi tó ikki royna grind ella spik, men hann lat væl at tí turra fiskinum. – It didn´t appeal to me, svaraði hann, tá fjølmiðlar- nir spurdu hann, hví hann ikki royndi grindina. Hann segði, at bretska stjórnin er ímóti grinda- drápi. Ikki bara tí drápini eru so barbarisk, men eis- ini tí at tað ikki letur til at vera nakar veruligur marknaður fyri tvøstinum. – Men bretska stjórnin fer ikki at luttaka í einum boykotti móti føroyingum fyri tað. Vit gera bara okk- ara støðu til grindadráp púra greiða og vóna, at tit einaferð fara at broyta hug- burð, segði Ben Bradshaw. Bretski fiskimálaráð- harrin fór úr aftur Føroyum leygarmorgunin. Hann helt ikki, at steðgurin í Føroy- um var ov stuttur. Heldur øvugt, segði hann, var túr- urin í Føroyum ein av teim- um longru samanborið við aðrar líknandi ferðir hjá honum. Síggja og læra Tíðindafundurin var heldur øðrvísi enn vanligt. Bretski fiskimálaráðharrin vildi ikki hava ein so formellan fund, og tí varð hann hildin uttandura í frálíka veðrinum Bretski fiskimálaráðharrin Ben Bradshaw, borgarstjórin í Klaksvík, Steinbjørn Jacobsen og verturin fyri vitjanini, landsstýrismaðurin í fiskimálum, Bjørn Kalsø Anne-Kari Skarðhamar úr Oslo, sum vardi doktararit- gerð um skaldskap Christians í 2001, hevur í savninum eftirskrift um yrkingarnar og týðingarnar umframt hug- leiðingar um skaldið Bókaframløgan á Viðareiði byrjaði í kirkjuni, har 17 sangarar sungu seks yrkingar eftir Christian Matras Andreas Justesen hevði eina frálíka og til tíðir skemtiliga framløgu um skaldið Christian Matras Fyrst í komandi ári fer MBM at savna alt sítt virksemi í høv- uðsstaðnum. Tey 15 fólkini, sum starvast hjá fyritøkuni í Kolla- firði, hava fingið bjóðað starv í Havn ístaðin MIðSAVNAN Terji Nielsen terji@sosialurin.fo MBM er í løtuni í ferð við at byggja ein nýggjan bygning beint við síðuna av núverandi hølunum hjá fyritøkuni við Vegin Langa í Hoyvík. Nýggi bygning- urin skal hýsa bæði sølu- búð og skrivstovum. Hava livað í óvissu Eirikur Thorvaldsson, stjóri í MBM, sigur, at leiðslan í fyritøkuni leingi hevur havt eitt ynski um at savna alt virksemi í høvuðsstaðnum. Sum kunnugt brann goymslubygningurin hjá MBM í Kollafirði í grund fyri fáum árum síðani, og eisini við hølunum hjá Royndarstøðini hevur stór óvissa valdað. – Vit hava fleiri ferðir hoyrt frá land- sins myndugleikum, at høl- ini, sum vit leiga frá Royndarstøðini, heldur skulu nýtast til okkurt annað, og tí hava vit faktisk livað í óvissuni leingi, sigur Eirikur Thorvaldsson. Stjórin í MBM sigur eisini, at ætlanin var eisini at byggja ein nýggjan bygning í Kollafiriði ístað- in fyri tann gamla, sum brann í grund, men fyritøk- an bleiv ikki víst á nakað øki, sum kundi nýtast til endamálið, og tí verður bygt í Havn. Betri yvirlit at savna alt Nú alt virksemi verður savnað á einum stað, sigur Eirikur Thorvaldsson seg ikki verða í iva um, at tað í longdini fer at verða ein sparing hjá MBM. Somu- leiðis heldur hann, at tað fer at geva eitt betur yvirlit yvir alla fyritøkuna, at alt er á einum stað. – Fyritøk- an var ov spjadd, og tað verður heilt víst betur at hava til dømis ordramót- tøkuna og goymsluna á sama stað, hóast tað reint tekniskt ikki er nøkur forðing fyri, at tær kunnu verða á hvør sínum stað, heldur Eirikur Thorvalds- son. Økja vøruúrvalið Nýggi bygningurin skal eftir ætlan verða liðugur í fyrsta ársfjórðingi í kom- andi ári, men stjórin í MBM sigur, at um arbeiðið við at gera bygningin gong- ur við slíkari ferð, sum tað hevur gjørt í seinastuni, so verður bygningurin kanska liðugur longu fyri ársskift- ið. Tvær av teimum trimum hæddunum í nýggja bygn- inginum verða gjørdar til fóðursølu, meðan ovasta hæddin verður nýtt til skrivstovur. Gjørligt verður hjá viðskiftafólkunum at koyra beint inn á ovaru hæddina á fóðursøluni við bili, so at tað verður høg- ligari at koma til og frá, sigur Eirikur Thorvaldsson. Stjórin á MBM sigur eisini, at væntandi fer fyritøkan at økja um vøruúrvali, tá ið flutt verður í nýggju hølini, men enn er einki endaligt. Nógvi vindurin sunnu- dagin gjørdi um seg í Suðuroy. Í Hovi feyk eitt 6-mannafar, ið stóð á landi, einar 15-20 í vind- inum og brotnaði. Bygd- arfólkið og bjargingar- felagið í Suðuroyar sunnaru helvt savnaðu brotini saman, so tey ikki gjørdu størri skaða. Á Drelnesi koppaði ein trailaralast á ein parkeraðan persónbil, men bilurin fekk ikki stóran skaða, verður upplýst á politistøðini í Suðuroy. tn Eftir einans tríggjar mánaðir í sessinum fer Mathea Hilduberg seinni í vikuni frá sum stjóri fyri Lista- savn Føroya STJÓRAUPPSØGN Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Í einum tíðindaskrivi boðar Mathea Hilduberg frá, at hon og nevndin fyri Lista- savn Føroya eru vorðin samd um at stegða sam- starvið frá komandi fríggja- degi at rokna. Hon sigur, at hon og nevndin ikki hava verið samd um raðfesting- ina av arbeiðinum fyri Listasavnið. Vildi breiðka um inntøkugrundarlagið Mathea Hilduberg sigur í tíðindaskrivinum, at hon fyri tað fyrsta hevði raðfest høgt at sjónliggera Lista- savnið og at breiðka um inntøkugrundarlagið fyri savnið. Víðari sigur skjótt fyrr- verandi stjórin í Listasavn- inum, at hon hevði raðfest, at tað strategiska arbeiðið við m.a. at gera eina visión verður gjørt við útgangs- støði í gjøllari kanning av málbólkinum hjá Lista- savninum. Mathea Hilduberg sigur seg harmast, at hon ikki hevði meiri tíð til at føra sínar hugsjónir út í lívið. Vit royndu í gjár at fáa fatur á Mathea Hilduberg ella formanninum í nevnd- ini fyri Listasavn Føroya, Helga Fossadal, men tað eydnaðist okkum tíverri ikki. Ein 13 ára gomul genta fekk stóran skaða í andlitið, tá ið hon saman við øðrum javnaldrum spældi við reinsibensin uttan fyri ítróttarhøllina á Hálsi hós- dagin. Børnini høvdu stoytt reinsibensin á bøin við høllina og síðani sett eld á. Tann 13 ára gamla gentan varð óansin og brendist illa í andlitinum. Gentan bleiv flutt á sjúkrahúsið við 2. grads brunasárum. Vakt- havandi á politistøðini í Havn upplýsir, at málið er farið til barnaverndina í kommununi, sum skal hyggja nærri at málinum. tn Á miðdegi fríggjadagin fekk løgreglan í Klaks- vík fráboðan um ein bil, sum varð stolin. Eigarin av bilinum fann tó bilin aftur seinni sama dag uppi Undir Fossum, men tá varð bilurin í knúsi, tí hann hevði rent á ein garð. Løgreglan í Klaks- vík sigur seg standa á berum í málinum. tn Stolin bilur funnin aftur í knúsi Stolni bilurin var illa farin, tá ið hann varð afturfunnin 13 ára gomul illa brend Stjórin í Listasavninum gevst MBM flytur alt til Havnar Tað var rættiliga nógvur vindur í Fuglafirði seinnapartin sunnudag- in. Tá klokkan nærkaðist hálvgum fimm brotnaði ein stórur partur av ein- um stóru træ í garðinum hjá Haraldsen. Í Fugla- firði siga tey, at træið er eini 70 ára gamalt. Træið fall á tveir bilar, sum stóðu parkeraðir uttan fyri garðin, og teir fingu báðir stóran skaða. Á løgreglustøðini í Runavík siga tey, at tað er bert í Fuglafirði, at nakrir fráboðanir hava verið um stormskaðar, og teir vóru heilt fáir í tali. Burtursæð frá oman fyri nevnda tilburð varð talan um minni skaðar. el Skaðastormur í Fuglafirði Vindur tók 6-mannafar Tveir persónbilar fingu stóran skaða, tá ið eitt træ í nógva vindinum sunnudagin brotnaði niður á teir uttan fyri hjá Haraldsen í Fuglafirði Tá ið nýggi bygningurin hjá MBM í Hoyvík verður liðugur fyrst í komandi ári, skal alt virksemið hjá fyritøkuni savnast á einum stað Eftir einans trimum mánaðum í sessinum, gevst Mathea Hilduberg nú sum stjóri í Listasavni Føroya Savnsmynd C M Y K 7 6