hósdagur 29. desember 2016síða 12

FRÍGGJADAGUR 30. DESEMBER 2016 SOSIALURIN 150 12 Tíðargreinin verður skrivað av skiftandi fólkum, sum ikki dagliga eru knýtt at blaðnum. Evnini eru ymisk, men viðgera øll okkurt evni, sum er viðkomandi fyri tíðina júst nú. Tíðargrein Tíðargrein Nýggjárshaldið er ein partur av okkara samleika Í einum tíðarskeiði á meiri enn 50 ár er í Vági bygd upp siðvenja kring stórsligið nýggjárshald. Upprunaliga var tankin at skipa eitt nýggjárshald, sum kundi savna vágbingar burturi og heima ár undan ár á ársins síðsta degi og nátt. Men við tíðini er nýggjárshaldið í Vági fingið alsamt størri vav, er vorðið kent kring landið og uttanfyri landoddarnar við. Fyri vágbingar er ikki bara talan um eitt hald ella eitt tiltak, nýggjárshaldið er eisini ein týðandi partur av okkara samleika Tilvildarlig byrjan gjørdist siðvenja Tað byrjaði alt meiri ella minni av tilvild. Árini áðrenn nýggj­ árshaldið fyrstu ferð varð rætti­ liga skipað – árini fram til og við nýggjárið 1963/64 – vóru nýggjárs­ aftanskvøldini í Vági merkt av, at teir eldru ungdómarnir fóru út at gera »fortre«. Ungdómarnir fóru runt bygdina at taka portur av og goyma tey, og helst goyma tey so væl, at eigarin mátti leita væl og leingi áðrenn portrið varð funnið. Nýggjárið 1963/64 gjørdist hesin skemti-leikur í so ógvusligur og løgreglan kom uppí í álvarsmáli. Fleiri hava greitt frá hesum kvøldinum, m.a. Eyðbjørg Winther Hansen og Petur Roach, sum bæði eru uppvaksin í Vági um hetta mundi. Eyðbjørg Winther Hansen greiður frá: Ungdómar høvdu tikið bátin hjá Jørgen Olsen, sett hann tvørtur um vegin á Skála, so bilar ikki kundi koyra eftir vegnum. Línuskipið Óla Horn ella Tummas við Kráir var akkurát innkomin, og nakrir sumbingar, sum vóru við, skuldu suður til Sumbiar. Men tá teir komu til, har báturin stóð, so noyddist teir sjálvandi at steðga. Teir fóru úr bilinum, og skuldu flyta bátin, men tá blivu teir oystir undir í kinasarum (smáum kanón- sløgum) av okkum, sum stóðu oman fyri húsini á Skála. Seinni somu nátt brotnaði báturin. Petur Rouch greiður frá, at klokkan var farin av trý, tá ein jeepur kom koyrandi vestur eftir og steðgaði beint frammanfyri bátinum. Sjafførurin kom út og hugdi seg íkring, setti seg í jeepin aftur, bakkaði og drønaði so inn í gronina á bátinum, so hann vendi út og vestur og slapp so forbí. Dagarnir eftir tað vóru ikki so stutt­ligur, tí eg fekk av at vita, tú okur høvdu framt herverk – og fleiri enn 40 ungdómar vóru meldaðir – hetta var stór skomm. Haldi meg minnast, at okur ella onkur betalti eina bót, so Jørgin fekk ein annan bát, men árið eftir bleiv so skaddi báturin brendur – og nýggjárshaldið í Vági fekk sítt skap, greiður Petur frá. Faklagonga, brenna bát, stórt fýrverk – veitsla og dansur Báturin hjá Jørgeni varð brend­ ur nýggjárið 1964/65. Og varð bát­ urin tá drigin vestur á Tríkantin á Sandinum, har hann varð brend­ ur – hetta uttan iva við íblástri frá, tá báturin Fremad varð brendur har á leiðini nýggjársaftan í 1947/48. Tað bálið var velduga stórt og øll bygdin varð savnað við bálið. Upprunatankin var at fáa skip­að slíkt tiltak aftur, sum øll bygdin kundi savnast um, undir meiri skipaðum viðurskiftum nýggj­ársaftan. Og var tað eis­ini í hesum sambandi, at Nýggj­ ársnevndin í Vági sá dagsins ljós. – Og øll árini síðani 1964/65, við einstøkum undantøkum, er bátur brendur á Tríkantinum nýggjársaftan. Longu um sama mundi, sum báturin hjá Jørgen'i varð brendur, høvdu ungdómar í Vági skipað fyri faklagongu. Gingið varð tá úr Nýggjutrøð, ovarliga vestaliga í bygdini, og faklagongan endaði niðri á Garðabrúgv, har faklarnir vórðu tveittir á sjógv. Árið eftir varð skipað fyri faklagongu, sum endaði á Tríkantinum - og er hetta framvegis siðvenja í dag, hóast faklagongan nú byrjar í miðbýnum og gongur vestureftir høvuðsvegnum. Við eldhugaðum undangongu­ fólkum í Nýggjársnevndini vaks nýggjárshaldið ár um ár. Í 1967 varð á fyrsta sinnið skip­að fyri nýggjársveitslu og var veitslan í nógv ár fastur tátt­ur í nýggjárshaldinum í Vági. Á skránni var ræst kjøt og súpan, góður felagssangur og gott undirhald við lokalu skemt­arunum Robert McBirnie, Niels Petur Nolsøe, Petur Dahl Nolsøe og seinnu árini eisini Arnfinni Thomassen. Størsta veitslan var ár 2000, tá borðreitt varð fyri fleiri enn 700 fólkum í stórslidnari nýggjársveitslu í Vágs Høll. Nú eru tað nøkur ár síðani nýggjársveitsla varð hildin í Vági. Nýggjar siðvenjur við granna- og familjuveitslu hava tikið yvir hendan táttin. Rættiliga tíðliga varð nýggj­ árs­haldið í Vági eisini skip­að við stórum fýrverki. Nýggjárs­ nevndin hevur síðan 1970ini havt góðkendar fýrverkar-skjótarar. Stóra fýrverk­ið er ár um ár vorð­ið størri og alsamt meiri skipað – og er fyri mong eitt av hæddarpunktunum í Nýggj­árs­ haldinum í Vági, áðrenn farið verður í dans í VB-húsinum og Vágs Høll. Eru summar siðvenjur steðg­ að­ar, so eru aðrar nýggjar sið­ venjur lagdar afturat. Sein­astu nógvu árini hevur Nýggjárs­ nevndin bjóðað morgunmat í Billardhúsinum, ein táttur, sum byrjaði í samband við nýggjárs­ haldið ár 2000. Rørslufelagið Hvist­an hevur í 7 ár skipað fyri kirkjurenning, har fólk renna, ganga og súkla frá Vágs kirkju til Porkeris kirkju og aftur. Fakla­ gongan varð eisini fyri nøkrum árum víðkað, soleiðis at tað nú ganga bæði menn og kvinnur við faklum – fyrr gingu bara menn. Nýggjárshaldið ein partur av okkum Hóast nýggjárshaldið í Vági fevnir um nógvar ymiskar spennandi tættir, so er ein tann mest týð­andi tátturin sjálvt haldið – nýggjárs­haldið sum við árunum er vorðin ein partur av tí at verða vágbingur. Nýggjársaftan er dagurin, har flest allir vágbingar ynskja at verða í Vági. Hetta er dagurin, sum vágbingar, sum arbeiða uttanlands, longjast heim til; dagurin, sum vág­bingar í útlegd leita heim til Vágs at uppliva ár um ár. Nýggjársaftan og dagarnir uppundir nýggjársaftan eru okur øll vágbingar. Stórt hundraðlið er við í fyrireikingunum, sum fevnir um allar aldursbólkar frá smá­piltum til tey, sum eru komin til árs. Og nettupp hetta samanhaldið, tað at okur í felag lyfta eitt so megnartiltak, ger nýggjárshaldið til nakað heilt serligt. Tað at okur øll antin í verki