hósdagur 5. januar 2017síða 25

FRÍGGJADAGUR 6. JANUAR 2017 SOSIALURIN 3 25 millum fleiri flokkar, men tað er altíð onkur, sum ikki hevur tikið undir við øllum orðingunum í skipanini. Hendan samgongan hevur sett sær fyri, at fólk í Føroyum skulu fáa høvi at samtykkja sína egnu stjórnarskipan á fólkaatkvøðu. Treytin fyri, at eitt slíkt mál kann fara til fólkaatkvøðu er, at tað hevur fingið fulla viðgerð í Løgtinginum og at seks mánaðir eru farnir, áðrenn tað verður lagt út til fólkaaatkvøðu. Fleiri ferðir er sligið fast, at fólkaatkvøðan verður í ár, men júst nú er onki, sum bendir á at so verður. Stjórnarskipanin er ikki komin í Løgtingið enn. Fleiri fundir skulu vera millum politisku flokkarnar áðrenn málið kemur í tingið og verður tað so, at ikki full semja er um uppskotið, so fer viðgerðin at draga út. Gongur alt væl, so kann málið samtykkjast í mei, men tá er longu so langt útliðið, at fólkatkvøðan í fyrstta lagi kann haldast í seinnu helvt av november ella í desember. Og neyvan heldur politiska skipanin tað vera skilagott at hava eina fólkaatkvøðu so stutt undan jólum og jólastákinum. Heilsuverkið Heilsuverkið hevur í mong ár verið eitt mál, sum politiska skipanin hevur havt torført at fyrihalda seg til. Heilsuverkið hevur fingið hópin av peningi og fyllir rættuliga nógv á landsins fíggjarlóg, men tað er sum politisku skipanini hevur manglað er dirvi, at gera neyðugar raðfestingar í skipanini. Í okkara lítla oyggjalandi hava vit trý sjúkrahús og tað er als ikki at taka munnin av fullan at siga, at ssamstarvið um arbeiðsbýtið á hesum trimum sjúkrahúsunum ikki altíð hevur verið optimalt. Politiska skipanin skal eisini taka støðu til og raðfesta um vit framvegis skulu hava trý sjúkrahús – og um svarið er ja – hvat skulu vit so brúka tey til. Ein annar spurningur til pol­it­ isku skipanina er, hvørjar sjúkur skulu vit viðgera í Føroyum og hvørjar skulu vit fáa viðgjørdar aðrastaðni. Landsstýriskvinnan við heilsu­ málum, Sirið Stenberg, setti ein arbeiðsbólk at gera eina menn­ ingarætlan fyri heilsuverkið. Álitið er komið og ætlanin er at hava eitt aðalorðaskifti í tinginum um málið. Men enn er onki konkret hent í málinum. Pensjónirnar Ongin politikari – hvørki í Føroyum ella í okkara grannalondum – ivast í, at skal skil fáast á búskapinum uppá langt sikt, so er neyðgt, at vit fáa skipað pensjónsviðurskifti. Ein pensjónsbólkur arbeiðir við hesum spurningi og ætlanin var, at hann skuldi koma við einum uppskoti undan summarfrítíðini seinast. Hetta hendi ikki og bólkurin er enn ikki liðugur við sítt arbeiðið. Eftir ætlan verður fundur aftur í komandi ella næstu viku. Onki beinleiðis evstamark er fyri nær pensjónsskipanin fer at virka, men tað hevur skund, skulu vit tryggja búskapin um eini 20-30 ár. Í løtuni er ein pensjónsskipan, sum fyrrverandi samgongan setti í gongd, virkandi. Enn hevur hon ikki fingið fullan virknað, men allir løntakarar gjalda í ár minst trý prosent inn til egna pensjón. Prosenttalið hækkar við einum prosenti fyri hvørt ár sum gongur. Trupulleikin við hesi skipan er, at tey sum ikki gjøgnum set­an­ aravtalur hava pensjón, gjalda av egnari løn til pensjónina. Fiskivinnan Politiskt er fiskivinnunýskipanin tað mál, sum kann broyta mest í samfelagnum, men á júst hesum øki er so at siga ongin semja millum andstøðu og samgongu. Meðan samgongan gjøgnum samgonguskjalið eisini vísir á, at atkomiligheitin til tilfeingið í havinum er avgerandi fyri býti av virðum, so heldur andstøðan í stóran mun, at hesi viðurskifti ikki skulu broytast. Hyggja vit eitt sindur eftir tíðini hendan samgongan hevur sitið, so er ikki tað heilt stóra hent politiskt. Samgongan hevur fingið nøkur mál ígjøgnum við 17 atkvøðum, meðani tað í stóran mun hevur knípt við breiðari semjum. Tí er als ikki serliga nógv sum bendir á, at stórmálini, sum sam­ gongan hevur sett sær fyri at loysa, verða loyst við breiðum samgong­ um. Tað fer helst at vísa seg, at summir andstøðuflokkar fara at taka undir við onkrum av mál­ unum, men talan verður neyvan um avgerandi breiðar semjur. Til tess hevur poltiska orðaskifti og uppfatan av hvørjari kós við skulu halda, verið ov hvast í fjør og nú um nýggjársleitið. Men uttan mun til hesi viður­ skifti, so verða komandi mánaðirnir í hesi tingsetuni avgerandi fyri samgonguna. Høvuðsuppgávan hjá løgmanni komandi mánaðirna er at fáa gongd á lógararbeiðið, so samgongan fær gjørt tær broytingar, sum hon hevur sett sær fyri í samgonguskjalinum. Sirið Stenberg, landsstýriskvinna við heilsumálum, hevur fingið sítt álit, men enn manglar aðalorðaskifti um heilsuverkið