hósdagur 2. februar 2017síða 9

FRÍGGJADAGUR 3. FEBRUAR 2017 SOSIALURIN 15 9 Pólski krimirithøvundurin, ið nevnir seg “Ove Løgmansbø” hevur enn fleiri skeivar upplýsingar um Føroyar í seinnu bók síni. Men bøkurnar hjá honum selja væl í Póllandi, so neyvan gevst hann at (mis) brúka Føroyar, sum pall í sínum krimiskaldsøgum í bræði. Forvinnur pening uppá at vankunna um Føroyar HERI SIMONSEN “Ove Løgmansbø” nevnir pólsk­ ur krimirithøvundur seg, sum fyri stuttum gav út aðru krimi­ skald­søgu sína, sum eins og fyrra krimiskaldsøga hansara fer fram í Føroyum. Ove Løgmansbø sig­ ur seg verða hálvan føroying og hálvan pól­lend­ing. Men við teim­um skeivu upp­lýsingunum hann hevur um Føroyar og før­ oyska samfelagið er vert at seta spurn­ar­tek­in við, um hann hevur nakað, sum helst til­knýtið til Føroyar, og um hann í heila tikið er av før­oysk­ari ætt. Onnur bókin hjá Ova Fyrra bókin hjá Ova Løgmansbø eit­ur “Enklawa”, sum merkir “inn­lend­is­økið”. Vestmanna er høv­uðs­pallurin fyri bókina ”En­ klawa”. Høvuðspersónurin í bók­ ini er Hallbjørn Olsen, sum í sín­ um yngri døgum var í danska her­in­um. Hann var við danska her­in­um, sum hevði støð í gamla Jugo­slavia, tá borgarakríggj var har í 1990-árunum, og nú hevur Hall­bjørn Olsen posttraumatiska strongd av tí, sum hann hevur upp­liv­að í gamla Jugoslavia. Vest­manna gerst eitt ”CSI”-stað, fortelur pólska Kinga Eyst­ur­land, og flennir hjartaliga, og sip­ar til víðagitnu amerikonsku krimi­ sjónvarpsrøðuna ”CSI”. Onn­ur krimiskaldsøgan hjá Ova Løg­ mans­bø, sum kom út fyri stuttum gong­ur eisini fyri seg í Føroyum, og eit­ur “Veiðan”. Eitt løgið bókaheitið Kinga Eysturland, sum býr í Klaks­ vík hevur nú eisini lisið aðru bók­ ina hjá Ova Løgmansbø: - Fyrst av øll­um vil seg siga, at heitið sjálvt er ikki so lítið løgið. “Veiðan” hevði ver­ið meiri hóskandi um talan var um fiskiskap. Tit føroyingar “veiða” ikki hval, so eg haldi, at talan er um eitt vánaligt heitið til eina bók, har eitt grindadráp spælir ein stóran og avgerandi leiklut. Aftaná at hava lisið eina løtu gjørdist eg sann­førd um, at Ove Løgmansbø hev­ur aldrin sæð eitt grindadráp. Tað einasta hann hevur sæð av grinda­drápi er gjøgnum Google ella gjøgnum videofilmar hjá Sea Shep­herd. Longu á fyrstu síðu í bók­ini er galið. Ove Løgmansbø skriv­ar soleiðis: “Hvalirnir vóru enn ikki her. Einaferð um árið fer henda siðbundna veiðan fram. Og øll tey lokalu fólkini í Vest­ manna taka lut í veiðuni. Tað var eingin serlig dagseting fyri veið­uni. Veiðan byrjaði, tá ein av fiski­monn­unum bar eiga við eina grind í Vest­mannasundi”. Soleiðis skrivar Ove Løgmansbø, staðfestir Kinga Eyst­urland. Grindadráp er ein “festivalur” Tað, sum Kingu Eysturland als ikki dám­ar er, at Ove Løgmansbø gev­ ur sín­um pólsku lesarum eina frá­ greið­ing um, at eitt grindadráp er eitt slag av “festivali”. Kinga greið­ir frá, at ein av persónunum í “Veið­ uni” sigur: “Vit møttust eina­ferð til eina grind á Viðoynni. Tað var ein ógvuliga góð veiða! Og aft­aná veiðan var liðug, so høvdu vit tað stuttligt, sum vanligt er, har vit sungu og dansaðu.”. Kinga held­ ur, at Ove Løgmansbø ger stór­an skaða fyri umdømi hjá grinda­ dráp­inum við at geva nakrar so vil­leiðandi upplýsingar um tann gamla føroyska siðin. Ein skøltur í einum grindahvali Um gongdina í krimiskaldsøguni “Veið­an” greiðir Kinga Eysturland frá, at í hesari bókini verður ein loynd­a­r­fullur skøltur funnin í mag­ an­um á einum grindahvali. Danska løg­reglu­kvinnan Katrine Ellegaard, og ein tøkningur, Frida Skovmand verða sendar til Føroya úr Keyp­ manna­havn fyri at uppklára mál­ið. Høvuðspersónurin, Hall­ bjørn Olsen er komin aftur til Vestmanna. Í fyrru bókini “Inn­ lend­is­økið” var Hall­bjørn Olsen sett­ur fastur fyri eina brots­gerð, sum hann ikki minn­ist at hava framt. Í aðru bókini er fram­veg­is ikki greitt hvør drap Paulu Løk­in. Aftaná at Hallbjørn Olsen hev­ ur sitið í Vestre Fængsel nakr­ ar mánaðir, velur løgreglan at sleppa ákærunum, og Hallbjørn verð­ur leyslatin. Øll í Vestmanna hata Hallbjørn, og sjálvt ikki dóttir hans­ara, Ann-Mari vil hava nakað við hann at gera, so Hallbjørn fer gjøgn­um eina stóra kreppu í lívi sín­um. Grindahvalurin til Havnar Eitt annað, sum Kinga Eysturland held­ur er langt úti er, at løgreglan ring­ir eftir einum lastbili, sum skal frakta grindahvalin og skølt­ in til Havnar, har skølturin og grinda­hvalurin skulu kannast av løg­regl­uni. Og aftur her skrivar Ove Løg­mansbø nakað, sum er langt úti: “Katrine Ellegaard vildi ikki eingong ímynda sær hvat fór ígjøgnum høvdið hjá last­bils­før­ar­ an­um, meðan hann var noyddur at frakta skøltin og grindahvalin til Havnar gjøgnum allar teir smølu og vandamiklu vegirnar, sum førdu til høvuðsstaðin.” Kinga staðfestir aft­ur, at her er enn eitt dømið um, at tann, sum kallar seg “Ove Løg­mans­bø” ikki kann hava verið í Før­oy­um. Mest tragikomiska brotið Tað mest tragikomiska Ove Løg­ mans­bø skrivar er hetta: “Klokkan 13 skuldi ommusonur hennara koma til hennara at eta døgurða. Hon hevði kókað ræstan fisk, hó­ast hon visti, at tey ungu nú á døgum ikki dáma ráan fisk!! Neyv­an hevur Ove nakrantíð etið ræst­an fisk, slær Kinga fast. Eisini í aðru bókini hjá Ova Løgmansbø fara føroyingar aldrin spontant á vitj­ an hjá fólki, men standa leingi utt­ an­fyri og ringja á ringiklokkuna. Í aðru bókini siga føroyingar eisini fram­vegis “Frúa” og “Tygum” við øll. Men Ove Løgmansbø kann verða líkasælur. Hann forvinnur pen­ing at vankunna um Føroyar. Sosi­al­urin hevur roynt at fingið eina samrøða við Ova Løgmansbø, men hann ber seg undan. Í stuttari skriv­lig­ari viðmerking vísti hann á, at hansara skaldskapur fer at geva Før­oy­um nógv pólsk ferðafólk í fram­tíð­ini. HUGLEIÐING