hósdagur 2. februar 2017síða 13

FRÍGGJADAGUR 3. FEBRUAR 2017 SOSIALURIN 15 13 tung fyrisiting til so lítið samfelag og ein stýrisskipanarlóg, ið yvirtók valdsbýtistankar o.a. frá eini meira enn 150 ára gamlari europeiskari grundlóg, ið upprunaliga varð skrivað til eina skipan, har kongur enn hevði reelt vald í eini togtogan við ríkisdagin. Bárður Larsen vísir eisini á, at ikki einans fyrisitinginin er óneyð­uga skipað eftir danskari fyrimynd. Tað sama er galdandi alt okkara lógarverk, alt okkara lóggávuparadigmi. – Vit taka fyri givið, at Løgtingið hevur somu lóggávuorku sum Fólkatingið. Vit eru læst í tí, at lóg­ gávan má vera líka sum í Danmark. Tìskil fara vit eftir somu loysnum sum danir, men tá vit ikki orka tað, so gerst endin oftast, at vit gera onki. Øll kenna mongu royndirnar at endurskoða forsorgarlógina undir einum, sum eru strandaðar higartil hvørja ferð. Landsbyggireglurgerðin, sum nýliga er komin, fyllir 150 A 4 síður. Prosjektið strandaði ferð eftir ferð aftaná fyrstu royndina í 1972. Kortini var man so læstur í, at tað skuldi vera sum í Danmark, at ongin hevur hugsað, um vit fara at hava orku til at viðlíkahalda hetta alt ov umfatandi regluverkið, sigur Bárður Larsen. Bárður Larsen sigur víðari, at tað er helst ov radikalt at ímynda sær, at eitt samfelag so lítið sum okkara fer at menna sítt heilt egna lóggávumodell, ið er grundleggjandi ymiskt frá tí danska og teimum norðurlendsku. Men ein tilvitan um tað minni lóggávuorkuna, ið støddin hevur við sær, hevði í hvussu er verið ein hjálp. Um ikki annað hevði borið til við landsbyggireglugerð og øðrum serliga umfatandi pro­ sjekt­um at pettað tey sundur og viðtikið í smáum, ella kanska lækka ambitiónsniveaið og roynt at satsað uppá teir partar, ið vóru mest týðandi, og síðan latið restina ligið. SOLVIT@SOSIALURIN.FO Nakað líknandi sæst við teimum yvirtøkunum, sum eru framdar seinastu árini. Føroyingar síggja helst uppá sjálvstýri sum einans eitt kvantitativt fyribrigdi. Fult sjálvstýri er fingið til vega, tá glasið er fult – tá alt av málsøkjum er yvirtikið frá dønum. Sjálvt ikki ein formliga fult sjálv­støð­ ugur føroyskur stat­ur, um tað nakrantíð verður, kann hugsa soleiðis. Ein smá­statur kann ikki hava full­veldi uppá somu pre­missur sum ein stórur statur. Tað vil vera upplagt, at nakrir um­sitingar­tungir, men politiskt minni týðandi, partar av lógar­ verkinum, halda fram at vera felagsmál við tað ríki, sum man hevði tættast samstarv við. Vit taka longu í heimastýris­ støð­uni fyri givið, at Løgtingið hev­ur somu lóggávuorku sum Fólka­tingið. Tí síggja vit, at slík sera tung, men sam­ stund­is politiskt minni týð­ andi, lógarverk sum máls­øk­ini formúurætturin og revsi­rætturin eru yvirtikin í 2010. Bæði eru sera umfatandi, og serliga tað fyrra fevnir yvir nógvar ymiskar lógir. Lógar­verk av hesum slagi kalla eing­ilskmenn fyri “lawyers law”. Talan er um lóggávu, ið broytist og mennist sera seint, og sum vanliga parlamentariska valdið ikki hevur stórvegis ávirkan á, hóast hesi rættarøki formliga vera samtykt á tingi um okkara leiðir. Ti kann undra, at tað er so týðandi fyri okkara politikarar at yvirtaka hesar lógir. – Hóast mong ár eru gingin síðan hesar yvirtøkur, so eru ongi initiativ at síggja til at seta føroysk politisk fingramerki á hesi lógarøki; enn ikki er nøkur ætlan um at flyta lógirnar yvir í føroyskt mál, sigur Bárður Larsen. Bárður Larsen heldur at enda, at vit skuldu heldur lagt okkum meira eftir at gjørt skipanir, ið eru egnaðar til viðurskiftini hjá okkum, sum búgva í Føroyum. Fortreytin fyri hesum er kortini, at vit meira enn tað sama raðfesta at fara undir at menna eina serstaka føroyska fakliga og akademisk traditión Mangla politiskt initiativ Vit taka fyri givið, at Løgtingið hevur somu lóggávuorku sum Fólkatingið. Vit eru læst í tí, at lóggávan má vera líka sum í Danmark. Tìskil fara vit eftir somu loysnum sum danir, men tá vit ikki orka tað, so gerst endin oftast, at vit gera onki Bárður Larsen