hósdagur 9. februar 2017síða 29

FRÍGGJADAGUR 10. FEBRUAR 2017 SOSIALURIN 18 29 Komandi partur Komandi partur verður um ein norðmann sum kom higar undir krígnum og fekk føroyska konu. var blind og sinnisveik. Teir fóru inn í eitt lítið kamar, har maðurin stoytti genever til teir í stórar kopp­ar. Maðurin lænti teimum eina lykt, og við henni í hondini fóru teir til gongu til Kirkju. Á veg­num møttu teir einum manni, sum bað teir ansa væl eftir, um tað kom mjørki. Teir gingu seg eisini beint í tokuna. Hetta mundi eisini enda galið, tá ið teir varnaðust, at teir vóru farnir av gøtuni og tað var steyrrætt niðurfyri, men teir komu tó aftur á beint og kom í øll­ um góðum til Kirkju. “Vi hilste paa vor vært Gullak Matras, en tæt og kraftig Mand med et sørgmodigt og klogt An­ sigt. [Gullak var keypmaður á Kirkju. Hann var virkin á ymiskum økj­um. Var við til at innkalla til fólka­fund­ir sam­an við øðrum sjálv­stýr­is­monn­um. Eisini var hann ein teirra, sum í 1916 tók stig til at stovna Skipa­felagið Før­oy­ ar. Hann var gift­ur við Karo­linu, dótt­ir Símun Michael Zach­ari­as­ sen. Hon var lærarinna í Fugloy frá 1921.] Mens vi sad i Køkkenet ved Il­den og skiftede Strømper, kom flere Mænd ind, blandt an­det Louis Zachariassen Fader, en ge­ myt­lig og overordentlig sym­pa­tisk Mand. [Hetta var Simon Michael Zach­ari­as­sen, sum hevði ver­ið lær­ ari í Svín­oy og Fugl­oy. Eis­ini var hann kirkju­verji. Hann var ein eldsál í menn­ing­ini av tí før­oyska skrift­mál­in­um, og yrkti tjóð­skap­ ar­sang­ir og sálmar. Hann lærdi seg stav­setingina hjá V.U. Hamm­ers­ haimb og skrivaði fleiri grein­ar á føroyskum í tíðarritið Før­inga­tíð­ indi, frá tí at blaðið kom út í 1890, og hann luttók í mál­spurn­ing­inum og í kjakinum um há­skúla.] Carli opgav sin Plan om at ro til Svinø om Natten, vi fik et Lofts­væ­ rel­se anvist, i de rene Senge var det en Nydelse at sove ind. Næste Morgen vaagnede jeg ved, at Carli stod og betragtede Vej­ret med Kendermine. Vi laaner os en Baad, og ror over. Uvejret er ikke kommen endnu. Jeg saa ud af Vinduet: Et stykke Mark, nogle Hustage, og saa det strøm­mende oprørte Sund, der vred og bugtede sig i en dæmonisk Lang­somhed, Saa snart jeg havde faa­et Tøjet paa, kom Carli ind og hen­te­de mig afsted, jeg fik kun Tid til at drikke en halv Kop Te. Det var begyndt at blæse op, i Nord­ vest var Himlen stygt sort. Da jeg kom ned til Baaden, sad der – unæg­te­ligt til stor Overraskelse og Glæ­de for mig seks tapre olje­ klæd­te Fuglinger ved Aarerne. Tu­ren over til Svinø gik hurtigt og sikkert gennem den høje Sø, det var et pragtfuldt Udvalg af Fug­lin­ ger, der førte os derover, muntre og livlige Mænd. Vi stod og saa dem Manøvrere ud igen i den oprørte Sø, bag hvis Bøl­ger Baaden nu og da forsvandt.” Í Svínoy vóru teir inni hjá hand­ ils­manninum Óla Hans Hans Pet­ ersen. Hansara børn fingu navnið Gaard. Har inni fingu teir “al den gode Mad vi kunde proppe i os, og Kog­ nac til. Mage til elskværdig Mand skal man lede længe efter. Des­ uden er han fuld af godt humør og barnlig Drillesyge. Mangt var det puds, han og Carli spillede hin­an­den.” Ferðin úr Svínoy Teir hava nú verið í øllum bygd­ um í Norðoyggjum. Nú var at fara aftur til Klaksvíkar. “Vi skulde ro alene til Hvanne­ sund, hvilket i og for sig ikke var sær­ligt svært, da Vejret var for­ holds­vis godt. Men det var van­ ske­lig at komme i Søen, da der var be­tyde­lige Dønninger og derfor Bræn­ding ved Ejdet, hvorfra det skulde foregaa. En Baad blev halet ned til Sten­ kan­ten og vi anbragt i Baaden, og naar der kom en passelig Bølge, skul­de vi skydes ud i Brændingen. Der kom mange Bølger, men ingen var pas­se­lige, enten var de for store eller for smaa. Endelig kom der dog en, og med en kildrende For­nem­mel­se i Ryggen blev vi skub­bet ud. “Du skal tænke paa Vand­ruche­banen i Tivoli!”, sagde Carli. Teir komu til Hvannasund í øll­ um góðum. Men Carl Johan gjørdi síni ørindi í bygdini, sat William í bát­inum og eygleiddi bygdalívið. “Folk færdedes langsomt paa Ve­jen i Kvannesund og havde god Tid, alt var Ro, Solskin og Stilleben. Da Carli kom tilbage, roede vi over det rivende Sund, hvis Strøm he­le Tiden forsøgte at vende Baa­ den i en forkert retning”. Síðani komu teir til Norðdepil, Dep­il og Norðtoftir. Teir komu so til Árnafjarðar,sum “er et mørkt og dybt Sted ved en dyb Fjord, men det ser velhavende ud og er idyllisk. Fra Arnefjord steg vi igen over et Pas og kom ned paa Klaks­vig­ siden. Det var mørkt og vi kendte ikke Vejen, men vi havde en Lygte. Vi kom ofte igennem nyligt sted­fundne Skred, af hvilke der for­øv­rigt er mange overalt paa de stej­le Norderøer. Vi vadede i Mud­ der til Knæene, skyllede Snavset af ved Ánirnar og naaede sent om Af­te­nen Klaksvig. Aftur búðu teir á Hotel British, og aftur var veðrið so vánaligt, at teir ikki sluppu víðari beinanvegin. Pet­ur í Rættará var framvegis á hot­ell­inum, so teir hugnaðu sær aft­ur við tónleiki. Men dagin eftir var veðrið av tí besta. “Der laa en norsk Damper paa Rheden og lastede Klipfisk. Jeg slentrede omkring langs Fjor­den og besaa de Forskellige Køb­mands­ for­ret­nin­ger og Han­dels­kom­plek­ ser, der alle har et trawleragtigt eller indremissions Præg. Et stort Pak­hus, der var malerisk opført ude i Vandet og mindede mig om Pak­husene i Bergen, skæmmedes af en Plakat, hvor der stod: Ikke bande. [Hetta var hjá Kjølbro á Varp­inum.] Hen paa Formiddagen blev den nor­ske Damper, Storesund, færdig med ladningen. Turen var forbi, Pjø­sen satte os i Land. Nógvar aðrar ferðir Carl Johan Bech gjørdi sjálvandi nógv­ar aðrar ferðir. Seinni fekk hann sær maskinbátin Tusk. Tað kundi ofta standa nógv á, men í vanda var hann ongantíð. Tað var sjáld­an, at hann ikki var vátur ígjøgnum á hesum ferðum, men tað vóru altíð turr klæði at skifta við. Hann greiddi eisini frá, at hann ofta hevði ein løgg við sær. Tað var ikki gjørt nógv tí váta slagnum, men kundi koma væl við, tá ið tað bleiv serliga strævið. Fólk vóru altíð blíð. Men í støð­ um vóru sengurnar í so stuttar og dýn­urnar tungar, men tað bilaði van­liga ikki. Janus, tann gamli bóndin í Dím­ un, greiddi frá í hesi røð í 2012, at ein fastur gestur, sum kom á hvørj­ um ári var Carl Johan Bech, djóra­ lækni. Tað var kanska eins nógv av hugi enn sum djóralækni, hann kom. Men vóru tá nakrir »sjúkl­ing­ ar«, so tók hann sær sjálvandi av teim­um. Kunnigur sum Carl Johan var við sigling og streym, var hann eis­ ini ráðgevi, tá ið systkinabarnið, Jør­gen Frantz Jacobsen, greiddi frá sjótúrum í bók síni bók, Bar­ bara. Carl Johan var djóralækni fram til 1961, tá ið hann varð avloystur av Dánjal J. Bærentsen. Tá hevði Carl Johan verið djórlækni í 44 ár. Ein teirra var Símun Michael Zachariassen Í Kirkju hittu teir kendar mentamenn Teir settust upp í Múla Tað var ikki bara sum at siga tað at sleppa av Eiðinum í Svínoy