mánadagur 13. februar 2017síða 8

Mánadagur 13. februar 2017 · Nr. 19 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 – Eg gjørdist stúrin yvir, at eg bleiv settur í sama bás sum ein IS-viðhaldsmaður. Tað var ein týðiligur munur at koma úr Hvannasundi um morgunin, og so enda í kliva saman við einum úr IS. Tað sigur Silas Olofson, føroyskur presturin, ið varð útsettur fyri tortur av turkiskum myndugleikum Hallur av Rana Líka síðan Silas Olofson fyrstu ferð fór til Turkalands í 2008 hava landið og fólkið átt eitt serligt pláss í hjarta hans­ara. Túrurin í 2008 gjørd­ist tann fyrsti av mong­ um, og á sumri í 2012 flutti føroyski presturin við familj­ uni til høvuðsstaðin í Ank­ ara, har hann hevur virk­að sum prestur í einari kirkju, meðan hann hjálpti flótta­ fólkum í landinum. Hóast kristindómur ikki hevur havt tey bestu kor­ini í landinum, so hevur familj­ an trivist, men eftir kvett­ royndina á sumri í 2016 metti familjan, at best var at fara úr landinum eina tíð, meðan ruðuleiki valdaði í landinum. Kærleikin til landið og fólkið var tó so sterkur, at ætl­anin var altíð at fara aft­ ur, men tað fekk ein bráan enda í síðstu viku, tá Silas Olofson varð steðgaður á flog­vøllinum, avhoyrdur og út­settur fyri tortur, fyri síðan at verða noktaður at­ gongd til Turkalands við grundgevingini, at hann er ein hóttan móti almennu trygd­ini í landinum. Ongan illgruna Síðan kvettroyndina í 2016 hevur turkiski forsetin Recep Tayyip Erdogan slig­ið hart niður á fleiri sam­felags­ bólkar í landinum, ið hann hevur skýrt sum fíggindar av statinum, í eini roynd at tvíhalda um maktina í land­ inum. Millum teir bólkarnir er tann kristni minnilutin í landinum, umleið 0,3 pro­ sent, ið síðan fyrsta ver­ aldar­bardaga hevur verið ein lítil dámdur minniluti í landinum. Tað hevur økt um for­ fylg­ingina av kristnum í land­inum, men hóast hetta, so hevði Silas Olofson ong­ an illgruna um hvat fór at henda, tá hann síðsta mána­ dag segði farvæl við familj­ una í Hvannasundi og setti kós móti Turkaland. Eftir at hava verið heima síðsta hálva árið, ætlaði øll familjan sær aftur til turkiska høv­ uðs­staðin, og fór Silas Olof­ son undan restini fyri at gera klárt. – Ferðin gekk sum ætlað, og eg kom trygt fram til flogvøllin í Istanbul. Eg helt tó, at tað var løgið, at eg fekk sess fremst í flogfarinum, og komin til Turkalands stóð ein maður fyri mær, og upplýsti, at hann var løgreglumaður og ynskti at tosa við meg, greið­ir Silas Olofson frá. Afturhildin Á flogvøllinum varð føroyski presturin førdur inn í eini høli, og varð har biðin um at seta seg niður. – Síðan byrjaði avhoyr­ing­ in. Hann var fittur og frynt­ ligur, men seinni kom so ein annar, ið var ágangandi og ófólkaligur. Ein leiðari var eisini til staðar, men hann bara lurtaði eftir tí, ið bleiv sagt, sigur Silas Olofson. Undir avhoyringunum gjørd­ist greitt, at turkiskir myndugleikar høvdu hollan vitan um Silas Olofson, hans­ ara lív og virki í Turkalandi og hansara tilknýti til uni­ versi­tetið. – Teir vistu hvør eg var, og kendu til mítt virki í kirkjuni og millum flóttafólk. Í viðførinum hjá mær funnu teir mína bíbliu og aðrar kristnar bøkur, og vildu vita hvørjum eg arbeiddi fyri, og hvør stuðlaði mær fíggjar­ liga, sigur Silas Olofson. Klivin Eftir at hava verið avhoyrdur í umleið tríggjar tímar varð Silas Olofson koyrdur í ein kliva at bíða. – Tað var eitt hvítt rúm við einum sterkum ljósi inni. Tá høvdu teir tikið mína far­telefon, so eg fekk ikki sagt nøkrum hvar eg var, og tá einki ur ella vindeyga var í rúminum, so hevði eg ongan møguleika at vita, hvat klokkan var. Tað var ein ræð­andi støða, sigur Silas Olofson. Føroyski presturin var ikki einsamallur í klivanum. Frammanundan var ein eysturevropeari har, ið var komin til Turkalands í heilt øðrum ørindum. – Har var einki annað at gera, so vit prátaðu nógv sam­an. Hann reypaði av, at honum dámdi so væl Is­ lamska Statin, og var á veg til Mosul, tá hann varð steðg­ aður. Hóast hann aldrin segði tað, so fekk eg varhugan av, at hann ynskti at berjast fyri teir, sigur Silas Olofson, og leggur afturat. – Eg gjørdist stúrin yvir, at eg bleiv settur í sama bás sum ein IS-viðhaldsmaður. Tað var ein týðiligur munur at koma úr Hvannasundi um morgunin, og so enda í kliva saman við einum úr IS. Sendur retur At turkiskir myndugleikar sostatt settu hann í sama bás sum viðhaldsfólk hjá IS, var bara enn ein staðfesting um, at alt ikki var sum tað átti, og umstøðurnar í klivanum vóru heldur ikki av teimum bestu. – Eg var farin heimanífrá tíðliga á morgin, og sat nú í hesum klivanum við sterka ljósinum, og fekk ikki sovið. Til endans hevði eg verið vakin í eini 30 tímar, og var vorðin illa fyri av væntandi svøvni, greiðir Silas Olofson frá. Eftir at hava verið aft­ ur­hildin í umleið eitt døgn, harav í klivanum í umleið sekstan tímar, uttan at hava fingið nakra kunning um hvat fór at henda, varð før­ oyski presturin sendur heim­ aftur. – Teir komu inn í klivan og leiddu meg umborð á eitt flogfar aftur til Danmarkar. Starvsfólkini á flogfarinum fingu passið, fartelefonina og annað, meðan eg fekk eina heila røð av setrum til mín sjálvs aftast í flogfarinum, greiðir Silas Olofson frá. Ein hóttan Komin til Danmarkar tók danska løgreglan móti før­ oyska prestinum, men skjótt gjørdist teimum greitt, at okkurt serligt var áfatt. – Tey søgdu, at tey aldr­ in høvdu sæð slíkt áður. Tey vistu ikki hví eg varð víst­ur av landinum, men skjøl­ini staðfestu, at eg var ein hóttan móti almenna trygdini. Tey ringdu til ein serfrøðing, ið eisini gjørdist ovfarin, og vísti á, at vanliga var slík grundgeving givin, um myndugleikarnir mettu, at ein persónur var á veg til Sýria at berjast fyri IS, sigur føroyski presturin. Eftir ein hálvan tíma av­ gjørdi danska løgreglan at lata Silas Olofson sleppa leys­an og góvu honum hans­ ara telefon, pass og viðføri aftur. Endiliga var hann fræls­ur aftur. Onga kunning Av tí, at telefonin varð tikin frá føroyska prestinum, so hevði hann ikki nakran møgu­leika at kunna um­ heimin um hvat hendi. So eftir nakrar tímar gjørdu fólk í Istanbul vart við, at føroyski presturin ikki var komin til Turkalands, og gjørdist tað byrjanin til eitt langt døgn hjá familjuni. – Konan fekk einki sovið tað náttina, og familjan hjá henni kom norð at vera hjá henni, meðan tey royndu at fáa greiðu á støðina. Hóast tey ringdu til flogfelagið, so hildu tey uppá, at eg aldrin var møttur til flog­farið í Kastrup. Danskir mynd­ug­ leikar upplýstu tó, at tey vóru nærum 100 prosent vís í, at eg var farin við flog­ farinum, greiðir Silas Olof­ son frá. Tað var ikki fyrr enn dagin eftir, tá pápin fyri fjórðu ferð ringdi til flogfelagið at spyrja eftir viðførinum, at hann fekk at vita, at sonurin var í Istanbul, og hevði fingið ein ferðaseðil til næsta flogfarið til Keypmannahavnar. – So tá eg ringdi til pápa, fortaldi hann mær, at hann, beiggi mín og onnur stóðu uttanfyri og bíðaðu eftir mær. Eg havi aldrin verið so glaður, sum tá eg kom gang­ andi úr Kastrup, og sá tey, ið tóku móti mær har, sigur Silas Olofson. Stuttur steðgur Steðgurin í Danmark gjørd­ ist ikki serliga drúgvur, tí før­ oyski presturin hevði bestan hug at sleppa heimaftur til konuna og børnini í Før­oy­ um, ið eins væl høvdu kunna verið við honum á óhugna­ ligu ferðini. – Í allari mótstøðuni var tað ein uggi, at tey ikki vóru við. Ætlanin var annars, at konan skuldi koma við, og so komu børnini seinni, men tíbetur bleiv tað ikki so. Tað hevði verið ræðuligt, um tey vóru við, og afturhildin. Eg veit ikki hvussu tey høvdu klárað tað, og eri eg takk­sam­ ur fyri, at tey vórðu spard, sigur Silas Olofson. Eitt tað fyrsta Silas Olof­ son gjørdi, tá hann kom VÍSTUR ÚR TURKALANDI Silas Olofson Eg havi aldrin verið í eini so pressaði støðu fyrr, so at koma heim og síggja, at øll høvdu tað gott, var heilt fantastiskt SETTUR Í BÁS ISLAMSKA STA