hósdagur 9. mars 2017síða 5

FRÍGGJADAGUR 10. MARS 2017 SOSIALURIN 30 5 Sjálv undrast hon á, at tað skal vera so torført at finna eitt arbeiði, tá føroyingar í heilum senda boð eftir serfrøðingum úr Danmark innan sama øki. – Almennar og privatar fyri­ tøkur rinda dýrt fyri útlendskar serfrøðingar, ið koma til landið, halda onkrar fyrilestrar ella veita ráðgeving, og fara so avstað aftur við allari vitanini. Tí skilji eg ikki hví tað skal vera so torført at finna eitt arbeiði, tá eg eri í Føroyum, sigur Orit Galperin. Um so er, at Orit Galperin ikki finnur eitt arbeiði innan hennara fakøki, so verður endin helst tann, at familjan flytur av landinum aftur. – Vit hava ikki sett eina tíðar­ freist á, men um tað ganga fleiri mánaðir uttan, at Orit fær eitt nýtt starv, so mugu vit flyta av landinum aftur, tí tað gongur bara ikki, at hon er arbeiðsleys, sigur maðurin. Hava tikið landið til sín Tað verður tó ikki ein lætt av­ gerð hjá familjuni at taka, tí hóast føroyska mentanin er grund­ leggjandi øðrvísi frá tí, ið Orit og Omri Galperin kenna frá sínum heimlandi í Miðeystri, so føla tey og børnini seg heima í Føroyum. – Hóast børnini ikki dugdu før­ oyskt, tá vit fluttu til Føroya, so ganga bæði í fólkaskúla í dag, og hava lært seg málið. Tey trívast her, og vit trívast her. Føroyingar hava eisini tikið væl móti okkum og okkara børnum, siga Orit og Omri Galperin. Sjálv hava Orit og Omri Galperin eisini roynt at geva sítt íkast til før­ oyska samfelagið, ið tey eru vorðin góð við. – Eg havi undirvíst hebraiskt í kvøldskúlanum. So nú eru tað eini tólv føroyingar, ið hava fingið eina grundleggjandi undirvísing í hebraiskum. Harumframt eru í løtuni í holt við at skriva eina bók við útgangsstøði í Føroyum, greiðir Orit Galperin frá, og leggur afturat. – Bókin snýr seg um eina familju á Kalsoynni fyri hundrað árum síðan, og hvussu tey fingu endarnar at røkka saman tá. Eg havi gjørt nógv kanningararbeiði í samband við bókina, ið eg ætli at geva út í Ísrael. Tað hevði sjálvandi verið stuttligt, um onkur hevði kunna týtt bókina til føroyskt, so føroyingar eisini fáa høvi at lesa bókina, sigur Orit Galperin. – Tað er ein trupulleiki Tað er ikki óvanligt, at tilflytarar hava trupulleikar við at fáa yrkislærd størv í Føroyum. Avbjóðingarnar eru tvinnar, sigur David Im, integratiónssamskipari í Útlendingastovuni HALLUR AV RANA Tað er ikki ókendur trupulleiki, ið Orit Galperin stríðist við, tá hon upplivir, at tað sum til­ flytari er trupult at finna eitt arbeiði í Føroyum, ið samsvarar við hennara útbúgving. Tvørtur­ ímóti er tað ein trupulleiki, ið Útlendingastovan arbeiðir við í løtuni, greiðir David Im, integratiónssamskipari hjá Útlendingastovuni frá. – Tað er ein trupulleiki hjá nógvum innflytarum at finna yrkislærd størv, ið samsvara við teirra førleikum. Tá er tað relativt lættari at fáa eitt ófak­ lært starv á einum flaka­virki ella sum vaskikona, sigur David Im. Tað eru serliga tvær orsøkir, ið spæla inn, tá ein arbeiðsgevari heldur velur at seta ein føroying enn ein tilflytara í starv. – Málið er høvuðsorsøkin til, at tað kann vera trupult at fáa starv. Arbeiðsgevarar ynskja, at arbeiðsfólkið megnar at sam­skifta eitt sindur á før­ oyskum, serliga um talan er um eitt starv, ið inniber nógv samskifti. Tað áhugaverda er tó, at nakrir at tilflytarunum, ið søkja yrkislærd størv, duga væl føroyskt, men fáa kortini ikki størvini við grundgevingini, at tey ikki duga nóg væl føroyskt, sigur David Im, ið metir tað er órógvandi. – Tí nær dugir tú føroyskt so væl, at tú kanst fáa eitt starv? Hvar er markið, spyr David Im. Hin avbjóðingin er, at ar­ beiðs­gevarar ikki kenna út­ búgv­ingarstovnarnar ella út­búgv­ingarskipanirnar har um­søkjarin hevur lisið, og tí krevja øll møgulig skjøl sum prógv fyri at tryggja, at góðskan á útbúgvingini samsvarar við danskar og føroyskar út­búgv­ ingar. – Tað kann vera strævið arbeiði at fáa øll skjølini til høldar. At fáa útbúgvingarnar góðkendar í Danmark kann vera ein drúgv tilgongd, ið kann millum annað innibera, at tey skula seta seg í samband við ein lærara ella lærustovn, og spyrja um fimm ella tíggju ára gamlar góðkenningar og bókalistar. Tað er ein øgiliga stór arbeiðsbyrða, tá man søkir eitt arbeiði, greiðir David Im frá. HALLUR@SOSIALURIN.FO VERANDI – Lívið her er nógv meira róligt enn har vit koma frá. Tað er ikki líka intenst sum í Ísrael. Fólk geva sær betri tíð at vera saman og hjálpa hvørjum øðrum. Føroyingar eru veruliga nakað serstakt, siga tey bæði – Tað er ein trupulleiki hjá nógvum innflytarum at finna yrkislærd størv, ið samsvara við teirra førleikum