hósdagur 30. mars 2017síða 20

FRÍGGJADAGUR 31. MARS 2017 SOSIALURIN 39 20 FLOKSTING – At selja fiskirættindi á uppboði er ikki ein fyrimunur fyri samfelagsbúskapin, tí vandin er, at vit fara at fáa nógvar smáar, »kjallarafyritøkur«. Men tað tænir ikki samfelagnum, tí tað, vit hava brúk fyri, eru nakrar fáar, men sterkar fyritøkur, heldur Bogi Jacobsen, stjóri á Varðanum Pelagic á Tvøroyri ÁKI BERTHOLDSEN T að verður ikki til frama fyri føroyska sam­fe­ lags­búskapin, at fiski­ rætt­indi verða seld á uppboði. Tað staðfesti Bogi Jacobsen, stjóri á Varðanum Pelagic, á flok­ stingi hjá Tjóðveldi. Hann var gestarøðari á floks­ tinginum og hann gjørdi greitt, at eftir hansara tykki er tað bara eitt, sum telur, og tað er, at vit fáa so nógv sum gjørligt burtur úr hvørjum einasta kilo av fiski, vit draga úr havinum. Og hann sigur, at einasti máti at fáa tað uppá, er, at vit hava nakrar fáar, men krútsterkar fyri­tøkur, sum hava ráð til at gera tær neyðugu íløgurnar í tey mest framkomnu skipini, tað mest framkomnu útgerðina, tað mest framkomnu arbeiðsgongdina og tað mest framkomnu hag­reið­ing­ ina á landi. Og hann sigur eisini, at tað eru bara tær sterku fyritøkurnar, sum hava mátt og megi til at taka kappingina upp á altjóða marknaðinum. Og hann staðfestir, at tað er nettupp á altjóða markn­ aðinum, at føroyingar skulu taka kappingina upp, heldur enn vit at kappast sínamillum, sum hann eisini vísir á í aðrari grein her á síðunum. Og hann sigur, at ein fyrimunur afturat við at hava fyritøkurnar eru stórar og sterkar, er, at so hava tær eisini ráð til at gera íløgur í arbeiðspláss á landi Hann sigur, at í løtuni arbeiða tey á Varðanum Pelagic við at gera eitt virki á Tvøroyri, sum skal gera surimi, ella fars úr svartkjafti. – Tað er ein langtíðaríløga, tí vit hava ikki roknað við avlopi á virkinum hesi næstu trý árini. Men einasta orsøk til at vit kortini kunnu fara undir eina íløgu sum hesa, hóast tað onki kastar av sær hesi fyrstu árini, er, at vit hava fíggjarligu styrkina til tað, sigur hann. Ikki peiling av tí Og Bogi Jacosen heldur ikki, at tað er rætta leiðin at selja fiskirættindi á uppboði. Endamálið við tí er, at so nógv sum gjørligt, skulu fáa høvi til at bjóða seg fram í fiskivinnuni. – Men hví er tað so avgerandi at øll skulu sleppa framat fiskivinnuni, spyr hann. Hann sigur, at avleiðingin av tí verður, at vit fara at fáa nógvar fyritøkur, sum ikki eru fíggjarliga sterkar, har tað, vit hava brúk fyri, er tvørtur ímóti, at vit hava nakrar fáar, sterkar fyritøkur, sum hava møguleika at kappast á altjóða marknaðinum. – Ongin skal trúgva tí, at ein uppboðssøla fer at trýsta prísin á fiskirættindum upp, sigur Bogi Jacobsen. Hann staðfestir at skulu vit fáa tað bestu góðskuna, krevur tað eisini, at vit hava tey bestu og mest framkomnu skipini og tey bestu virkini. Uppsjóvarfiskur er ikki egnaður at selja á uppboði, tí góðskan á fiskinum er alt avgerandi fyri prísin. Men vit hava ikki peiling av, hvussu góður fiskurin er, fyrrenn hann er fiskaður. Góðskan á fiskinum veldst sjálvandi fyri ein stóran part um árstíðina. Men tað eru eisini nógv viðurskifti, vit onga ávirkan hava á, eitt nú støddina, hvussu feitur hann er, hvussu treystur hann er, og annað. Øll hesi viðurskifti eru ógvuliga avgerandi fyri prísin, men hetta eru viðurskifti, vit einki kunnu vita um, fyrrenn fiskurin er fisk­ aður og kannaður. – Vit kunnu eisini koma í ta støðu, at vit koma í illveður á veg heim at avreiða, so at fiskurin fer í knús og so fæst ikki prísur fyri hann. Hann veit eitt ítøkiligt dømi um eitt norskt uppsjóvarskip, sum, var á veg inn við eini last, har tey høvdu avtalað ein prís upp á átta milliónir fyri lastina. Men á veg inn komu teir í ill­ veður og fiskurin fór í knús í í last­ini, so tá ið avtornaði fingu teir ikki meiri enn hálvaaðru millión fyri lastina. – Hvør kann bjóða ein rættvísan prís upp á eina vøru, hann púra onki veit um, spyr Bogi Jacobsen. – Hvussu nógv hevði Poul Michelsen bjóðað upp á ein platt av pylsum, har hann ikki hevði ánilsi av góðskuni, spurdi hann fyri at nevna eitt líknandi dømi, spurdi hann eisini fyri at nevna eitt dømi, hann heldur, kann líkjast eini uppboðssølu av fiskirættindum. Og tað hann sipar til, at umframt at vera landsstýrismaður, er Poul Michelsen eisini heilsølumaður. Stjórin á Varðanum Pelagic er vísur í, at av tí at sama, at støðan verður so óviss, fara nógv av teim­ um, sum kundu havt hug at roynt seg, ikki at fáa fígging til tey mest framkomnu skipini, sum eru dýr, men sum hinvegin eru alt­ avgerandi fyri góðskuna, og so­ statt fyri at fáa tann besta prísin. Hann stúrir fyri, at verður upp­ sjóvarfiskurin seldur á uppboði, verður avleiðingin, at vit fara at fáa fleiri smærri »kjallarafyritøkur« við skipum, sum ikki eru tey mest framkomnu og góðskan sostatt ikki verður tann besta. – Er tað hetta, sum er tað besta fyri føroyska samfelagið? spurdi Bogi Jacobsen tjóðveldisfólk á flokstinginum. Hann segði, at hann visti ítøki­ lig dømi um føroyskan yvirmann við útlendskum skipi, sum longu hevði fingið boð frá reiðaranum um, at fara føroyingar at selja fiskirættindi á uppboði, skal hann flyta heim til Føroya og fáa eitt skip frá reiðaranum, so at hann kann bjóða upp á eina føroyska kvotu. Mótstríðandi Bogi Jacobsen vísir eisini til ali­ vinn­una. – Hví er alivinnan øðrvísi enn fiskivinnan? Vit hava trý alivirki og øll tosað um, hesa fantastisku sólsøga, føroysk alivinna er Men tá ið tað kemur til fiski­ vinn­una, má tað undir ongum um­ støðum vera so, at vit skulu hava krútsterkar fyritøkur, tí í fiski­ vinnuna skal alt liðast sundur. »Ongin skal trúgva tí, at ein uppboðssøla fer at trýsta prísin á fiskirættindum upp« VIT SKULU HAVA OG STERK VIRKI Í