mánadagur 10. apríl 2017síða 10

Mánadagur 10. apríl 2017 · Nr. 43 10 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 24. mai eru 90 ár liðin, síðani fyrsti Sosialurin kom út. Í hesari greinarøð leita vit aftur til gomul bløð og finna fram ymiskt áhugavert tilfar 1962: Var elsta fólk í Før oyum Í 1962 doyði elsta fólk í Føroyum, 99 ára gamla Jóhanna Nielsen úr Funningsfirði: »Elsta fólk í Føroyum doyði mána dagin, 99 ára gomul. Johanna Nielsen úr Funn­ ings firði, sum seinastu árini hev ur ligið á Klaksvíkar sjúkra húsi, vildi verið 100 ár 16. november í ár. Hon var triðja lið eftir frysta mann­ inum, sum setti búgv í Funn­ ings firði, nevnliga Niels Niel­ sen, ið setti seg niður í 1834. Jóhanna búði í teim gomlu húsu num, til hon varð flutt til Klakks víkar sjúkrahús. Før­ oya Banki hevur ekypt hús­ ini, og sostatt varðveitt hend­ an gamla bygning, sum nú verð ur nýttur til feriuheim hjá bankans starvsfólki. Gravarferðin verðu í dag í Elduvík« Kappróður Hóast okkurt ælið var veðr ið á ólavsøku reiðiliga hamp u­ ligt, og nógv fólkið komið til Havnar. Í kappróðrinum vunnu hesir bátar: 10­mannafør: Suðuroyingur, Tvøroyari, 8­mannafør: Ørvur, Tórshavn 6­mannafør: Greivin, Signabø Dreingjabátar (nýggj.) Tjaldur, Nes sólkn Dreingjabátar (gamlir): Grani, Skála Gentubátar: Skurin, Gøtu Ein stór ábyrgd skal brúkast rætt SOSIALURIN 1998 Tá Høgni Hoydal, størsti atkvøðuslúkin á valinum, vaknaði morgunin eftir eina drúgva og strævna valnátt, var hann ótolin at sleppa til verka S osialurin skrivaði soleiðis 2. mai í 1998 – beint eftir løgtingsvalið 30. apríl í 1998: »Tá Høgni Hoydal, størsti at kvøðu­ slúk in á valinum, vaknaði morg­ unin eftir eina drúgva og strævna valnátt, var hann ótolin at sleppa til verka. – Eg leyp út í hetta, og eg eri ikki bang in fyri at taka ábygd. Meta vit eftir, hvussu fólk hava valt, so er val ið týðiligt tekin um, at fólk ynskja broyt ingar í við ur skiftunum við dan ir, sigur Høgni Hoydal. Hann fekk 1.358 atkvøður á vali­ num, sum tvey fald aði Tjóð veld is­ flokk in og setti átta umboð í tingið, harav trý eru nývald. – Hetta tulki eg sum tekin um, at nýtt fólk skal til, sigur nýggi ting­ mað ur in. Ert tú ikki bangin fyri at so stór fram gongd fyri flokkin og teg per­ són liga, fer at skapa trupulleikar inn an hýs is? – Nei, tað haldi eg ikki. Vónandi kunnu vit sameina royndirnar hjá teim um tilkomnu, og samstundis geva í flokki num nýggja megi við teim um ungu umboðunum, sigur Høgni Hoydal. – Skal eg brúka valúrslitið til nak að muna gott, so er neyðugt at gera tað. Hetta er ikki eitt fagn að­ ar val fyri meg, og einki meir, men eitt val sum hevur givið mær stóra ábyrgd. – Hóast eg framvegis eri ov far­ in av stóru undirtøkuni, so eri eg sann førdur um, at hetta skal brúk­ ast til nak að veru ligt, sigur Høgni Hoydal. Hann heldur, at einasta rætta hjá Ed mundi Joensen løgmanni, hevði verið at lagt frá sær longu valnáttina, og viðmerkir sam stund­ is, at stýrisskipanarlógin ikki er bet­ ur enn tær siðvenjur, sum løg mað­ ur her leggur fyri dagin. Taka veljararnar í álvara Nú mugu veljararnar takast í álv­ ara. Tí eigur løgmaður og Sam­ bands flokk ur in, sum fór 5,4 pst. aft ur, góð taka valúrslitið og leggja frá sær. Úrs litið prógvar týðuliga, at fólk ynskja broytingar, sigur Høgni Hoy dal. Hann hevur gjørt sær sínar tank ar um nýggja samgongu, men held ur, at tað verður trupult. Møguligar samgongur Ein møguleiki er at borgarliga sam­ gong an heldur fram, men tað er burt ur við, tí hon dumpaði. Annar møguleiki er at skipa sjálv stýr is lands stýri, við Tjóð veld­ is flokk i num, Fólka flokkinum og Sjálv stýr is flokk inum. Triði møguleikin er ein vinstra­ sam gong a við Javnaðarflokkinum, Tjóð veld is flokkinum og Sjálv stýr­ is flokk i num. Henda samgonga er ikki so á lít­ andi, av tí at hon helst vil gera pol­ it isk ar karmar um sambandið til Dan mark. – Fjórði møguleikin er møg u­ liga tann besti. Tað er at skapa eina breiða samgongu, við Tjóð veld is­ flokk i num, Javnað ar flokk i num, Fólka flokki num og Sjálv stýr is­ flokk i num. – Tann møguleikin skal roynast, og per sónliga haldi eg tað vera besta loys n in, sigur nýggi tingmaðurin. Vit skulu hava ítøkiligar broyt­ ing ar, og tað merkir, at vit skulu fara undir at skapa Føroyum full­ veldi. Skulu vit fáa nakað munagott burt ur úr, er neyðugt at samgongan er so stór og breið sum til ber. Tjóðveldið legði undir val stríð­ num upp til, at nýggja Løgtingið skal velja eina grundlógarnevnd, sum skal fáa samgonguna at fremja eina uppgerð við Danmark, bæði bú skap arliga og á annan hátt. Spurningur um Javnaðarflokkurin – Føroyska samfelagið er ikki komið úr krepp uni, og tí verður neyðugt at fremja stórar broytingar, fyri at end urreisa samfelagið. Eitt nú inn­ an almanna­ og heilsumál, eins og komm un u skip anina skal end ur­ skoð ast. Við hesum vil eg vísa á, at vit mugu fáa eina raðfesting í møg­ u ligt samgonguskjal. – Tað veldst kortini um, hvussu langt Javn að ar flokk ur in vil fara í loys ing ar spurn ing i num, eins og hvussu vit kunnu draga Fólka flokk­ in inn móti miðj uni í før oysk um pol itikki, sigur Høgni Hoydal. Ert tú ikki bangin fyri at upp­ gávan hjá tær, sum er óroyndur í poli tikki, verður ov stór? – Nei, als ikki. Tá eg hevði tikið av gerð um at stilla upp, fór óttin burt ur. Eg óttist meira, hvat var hent, um eg ikki stillaði upp. – Veljarin hevur víst týðuligt tek in um, at vit skulu byggja landið upp aftur. Tað verður trupult og hart ar beiði, men eg eri ikki so góð­ var in at eg haldi eitt gott val er nóg mik ið. Nú skulu vit fara undir at reka realpolitikk. – Grundarlag er fingið at arbeiða út frá, og eg eri ikki bangin fyri at fara til verka, heldur hinvegin ­ eg gleði meg til at sleppa til arbeiðis, sig ur Høgni Hoydal.« Nýggjur prestur skal setast í Hvalba 1. februar ár 2000. Tríggir um søkj arar eru til starvið, og í gjár­ kvøld ið var innstillingarfundur í Hval ba, har kjósast skuldi, hvør helst verður tann nýggi presturin. Hóast fundurin ikki var fyrr enn blað ið varð prentað, skilir Sosi­ al ur in, at ætlanin er at instilla Ólav Ras mus sen, sum í løtuni starvast sum tíð ind amaður hjá SvF, til starv ið. Hann hevur guðføðiligt em bæt is prógv frá Háskóla íslands. Einans tríggir umsøkjarar eru til presta starvið í Hvalba. Einasti før oyski umsøkjarin var Ólavur Ras mussen. Hinir eru báðir úr Dan mark, og sum Sosialurin skilir er ann ar um 60 ára aldur, meðan hin, sum er yngri, ikki hevur starv­ ast sum prestur í langa tíð. Hvalba hevur ligið í prestaloysi síð ani í heyst, tá Andreas Andre as­ sen segði seg úr starvi. 1999: Hvalbiarprestur kosin – Veljarin hevur týðuliga víst tekinum, at vit skulu byggja landið uppaftur. Tað verður trupult og hart arbeiði, men eg eri ikki so góðvarin, at eg haldi eitt gott val er nóg mikið. Nú skulu vit fara undir at reka realpolitikki, sigur Høgni Hoydal