fríggjadagur 8. oktober 2004síða 6

10 Nr. 192 - 8. oktober 2004 Nr. 192 - 8. oktober 2004 11 Fíggjarlógin er nú til viðgerðar á løgtingi. Tað er tor- ført at meta um, hvørja lagnu hon fær við fyrstu við- gerð og í fíggjarnevndini. Landsstýrisflokkarnir eiga at hugsa seg væl um, tá ið teir nú fara at viðgera hesa ársins mest týdningarmiklu lóg. Sama er um and- støðuflokkarnar at siga.Vit hava áður á hesum teigi givið fíggjarlógaruppskotinum bæði rís og rós. Tað er tí eingin orsøk til at endurtaka tað, ið vit hava sagt. Men tá hetta er sagt meta vit tað sum okkara skylda at vísa á nøkur viðurskifti, sum tingmenn eiga at hava í huga, nú teir hava fingið bóltin. Sum nevnt hava vit her viðgjørt fíggjarlógaruppskotið út frá nøkrum yvirskipaðu heildarsjónarmiðum. Nú fara vit at nýta høvið at taka eitt stakmál fram tingmonn- um til umhugsingar. Hetta mál kann tykjast lítisvert, men hava tað ikki tess minni stóran týdning fyri stórar samfelagsbólkar. Í valstríði verða mangan lovað bæði líkt og ólíkt. Tað vil so vera. Nøkur vællyfti verða hildin. Tey flestu verða goymd og gloymd, tá val er av. Tað vil eisini so vera. Men nøkur vallyfti eru av einum slíkum slagi, at tey ikki eiga at verða gloymd ella rættari, at tey ikki skulu sleppa at verða gloymd. Hesi vallyfti, stór ella smá, eru av slíkum slagi, at tey eftir val ikki kunnu fara afur við borðinum. Eitt víðagitið vallyfti av hesum slagi er lyftið hjá Javnaðarflokkinum í 1958 um fólkapensiónina. Hvar hevði Javnaðar- flokkurin verið í dag, um hann ikki eftir valið helt sítt lyfti til Føroya fólk? Í atkvøðum hevði hann ligið eitt stað ímillum Sjálsvtýrisflokkin og Miðflokkin! Men flokkurin helt sítt lyfti og kemur flokkurin utt- an mun til, hvussu tað annars fer at gangast flokk- inum, at standa sum tann politiski flokkur sum flutti Føroyar inn tí eftirkrígstíðina - sum gjørdi Føroyar til eitt nútímans norðurlendskt vælferðarsamfelag. Javnaðarflokkurin gav í farna valstríði eitt há- tíðarligt lyfti um bíligari mjólk og heilsugóðan skúlamat til føroysk skúlabørn. Hetta tóktiskt mong- um eitt lítisvert vallyfti. Ikki var sørt, at gjøldur varð gjørt burtur úr hesum. Vit hildu tó tá og halda enn, at hetta var tað mest originala vallyftið, ið givið varð í einum kaotiskum valstríði. Eitt lyfti, sum sýndi okkum ein flokk, ið sum tann einasti tók ábyrgd av teimum allarveikastu í samfelagnum, samstundis sum hesi somu eru ímyndin av samfelagsins fram- tíð. Fíggjarlógin, sum nú er til viðgerðar á Føroya løgtingið, boðar frá, at samgongan ætlar, at her skal verða beint tvørturímóti. Mjólka- og matvøruprísir skulu hækka frá 1. januar 2005. Her hava tingmenn Javnaðarfloksins frá landsstýrinum fingið ein trupulleika, sum Føroya fólk roknar við, at hesir somu tingmenn loysa við góðari hjálp frá sam- gongu- so væl sum frá andstøðutinglimum. Teir hava møguleikan í fíggjarnevndini. Tingmenn hava bóltin. DAGSINS MEINING Sosialurin Tingmenn hava bóltin VIÐMERKINGAR Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Fíggjarleiðari: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Hjørdis Gregersen hjordis@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Solby Eliasen solby@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Páll Holm Johannesen pall@sosialurin.fo Heini í Skorini heini@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Eydna Skaale eydna@sosialurin.fo Hans Kárason Mikkelsen hans@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Terji Nielsen terji@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 220727 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo Sosialurin í Eysturoy: Postsmoga 143, Saltangará tel. 447820 fax 449520 tel. 228909 e-post: vilmund@sosialurin.fo Sosialurin í Vágum: 360 Sandavágur tel. 333820, 220507 fax 333720 e-post: edvard@sosialurin.fo e-post: vagar@sosialurin.fo Uppseting/prent: Uppseting: Hestprent Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blaðleiðsl- an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Innsent tilfar Av tí at vit fáa rættuliga nógv innsent tilfar sendandi – meira enn vit fáa í blaðið – hevur blaðleiðslan verið noydd at gjørt nakrar avmarkingar. Enn sum áður skal fult navn skal vera undir øllum innsendum greinum – annars verða tær ikki prentaðar. Harnæst tilskila vit okkum rætt til at ikki at taka við tilfar, sum eisini er sent øðrum bløðum ella hevur verið prentað aðrastaðni. Drúgvar greinar – greinar sum eru longri enn áleið 5.500 tekn, verða raðfestar lægri, og koma bert í blaðið, um pláss er fyri teimum. Tað er ein fyrimunur um vit fáa tilfarið umvegis teldupost ella á diskli. Hví ein kommuna í Suðuroy Suðringar, vónandi greiða tygur hesa! Tom Silvurdal Vágur tann 27.09.04. Ein myrkan vetrardag, fóru teir sjey útróðrarbátarnir Sumba, Vágur, Porkeri, Hov, Fámjin Tvøroyri og Hvalba, til útróðrar. Hesir vóru allir línubátar, og hóast tað var myrkt, var veðrið gott. Tað løgna við hesum degi, var, at henda dagin avgjørdi allir sjey skiparnir, hvør í sínum lagi og uttan at vita hvør av øðrum: At í dag mátti vera best at fara út á Tinganes, og seta lín- una har. Av tí at siglingar- tíðin var ymisk til Tinga- nesar, fyri hesar sjey út- róðrarbátar, komu teir út á miðið til ymsar tíðir. Kom- nir á Tinganes, gevur skip- arin boð um at seta, og so verður gjørt. Tá ið tað byrj- ar at lýsa fyri degi hava allir sjey skiparnir sett. Nú verð- ur so fari at sigla uppaftur, og tað verður gjørt klárt til at draga línuna inn. Men hvat hendir, á Tinga- nesi er alt ein stór fløkja. Tí at tað vísir seg , at allir sjey skiparnir. Hvør í sínum lagi, og uttan at vita hvør av øðr- um, hava sett tað annars væl engdu línuna, hvør omaná annan og í allar ættir. Við tí úrsliti at alt gjørdist ein stór fløkja. Ongin skipari fekk hylling á hvørja línu hann nú skuldi draga. Skiparin á Sumba fekk fatur í línuni hjá Tvøroyri, sum var føst í línuni hjá Hvalba, sum aftur var føst í línuni hjá Fámjin. Línan hjá skiparinum í Fámjin var føst í linuni hjá Hovi, sum aftur var føst í línuni hjá Porkeri, sum var fullkomuliga fløkt inní lín- una hjá Vági. Alt ein stór fløkja Nú vóru góð ráð dýr. Hvat skuldi nú gerast. Og hvør skuldi nú taka avgerina . Hvør avger skuldi nú tak- ast. Hvør mundi nú vera besta avgerin at taka, fyri hesu sjey smáu førini. Hvussu kundi tey nú bjarga sær fongin úr Tinganesi, heimaftur við henda dagin. Dúliga var kjakast millum hesar sjey skiparnar hesa løtuna. Teir flestu vóru so uppgevandi at teir høvdu besta hugin at kappa, so- leiðis at ongin fekk nakað aftur til hús - bæði reiðskapur og fongur vildi tí fari á havsins botn. Men mitt í øllum kjakin- um, tá ið tað sá allarmest svart út fyri at finna eina loysn-fingu teir allir sum ein, eyga á ein stóran línu- bát-SUÐUROY. SUÐUROY var á heimfer av fiskileið. Skiparin á Sumba gjørdi skjótt av, og skjeyt upp at allir skuldi heita á SUÐUROY, um at draga allar tær sjey línurnar inn. À henda hátt kundi bæði fongur og reiðskapur fáast til lands, frá hesum stóra fiskidegi í Tinganesi. Og so var gjørt, SUÐ- UROY dró allar sjey línur- nar hjá Sumba, Vági, Pork- eri, Hovi, Fámjin, Tvøroyri, Hvalba, sum settar vóru í Tinganesi, henda dagin. Tað vísti seg at vera stórur fongur henda dagin, væl var eisini egnt á øllum bátum. Síðan var silgt til lands, og skiparin á SUÐUROY, átók sær at at greiða fløkjuna, og at syrgja fyri at dagsins fon- gur úr Tinganesi, bleiv býtt- ur út til allar sjey bátarnar. Á henda hátt bjargaði SUÐUROY-øllum teimum sjey smáu útróðrarbátunum frá at koma aftur til lands ONGUL Ì REYV og uttan fiskireiðskap til dagin í morgin. Jógvan Philbrow Vegna starvsfólkið í Frí- tíðarskúlanum í Fuglafirði Mistøk kunnu koma fyri, meira enn so, men tá ið Hans Pauli Strøm blá- stemplar lógarbrot, uttan nakrar fylgjur, hvørki fyri hann ella kommununa, sum hevur framt lógarbrotið. Kann tað bert verða tekin um manglandi virðing fyri dagstovnaøki og dag- stovnalógina. Eitt krav má verða at hægsti myndugleikin í landinum, sum umsitur hetta øki, Hans Pauli Strøm virðir og roynir at seta seg inn í eitt mál áðrenn hann tekur avgerðina. Minsta krav má verða, sjálvt um hann møguliga heldur at "námsfrøðingar" eru óneyðugt fólkaslag í dagsins Føroyar, at hann virðir lógina. Við lóg skal land byggjast, og tá ið tær hægstu myndugleikarnir í landinum ikki virða lógir, hví skulu onnur? Framhaldandi spurning- urin er hvat tað er vit vilja bjóða børnum okkara. Er tað rætt og rímiligt, at tað bert er tíðin tá ið børnini ganga í skúla, sum hevur týdning? Eru barnaárini frá 0-7 ár uttan týdning. Ein tíð har tey bert skulu "ansast". Er tað rætt og rímiligt, at skúlabørnini sum hava tørv á ansing, eftir skúlatíð, verða stúgva inn í bygning- ar sum ikki hóska, hvørki hvat viðvíkur umstøðum ella faklig umsorgan. Ella heldur landsstýris- maðurin at tað er nøktandi at seta nøkur "fitt" fólk at ansað teimum og so einki meir. Landsstýrismaðurin hevur eftirlit við hesar stovnar, hvussu ber tað til at nógvir av stovnunum ikki lúka krøvini, sum standa í dagstovnalógina, hvørki hvat viðvíkur starvsetanir, normeringar ella hølisvið- urskiftum? Eg undrist. Kann tað verða rætt? VIÐMERKINGAR Betri og bíligari Út- og umbygdan skúla í Hoydølum Nýggjan Tekniska Skúla í Marknagili Kári Mortensen Tjak um miðnámsútbúgv- ingar og kanska serliga um bygningar hevur verið í Føroyum seinastu 30 árini. Nógvar ætlanir hava verið, okkurt ítøkiligt er spurt burturúr, men framvegis liggur nógv á láni. Í høv- uðsstaðarøkinum hava fleiri arkitektakappingar verið um studentaskúla, teknisk- an skúla/handilsskúla og skúladepil. Tað trýtur tí ikki við góðum og hugvekjandi uppskotum og modellum. Ein tilsvarandi "hugskots- banki" um ymiskar bygnað- ir er tíverri ikki til taks. Ógvusligur skúladepil Ætlanirnar um skúladepil í Marknagili hava verið loyniligar til fyri góðari viku síðani. Tekin hava í fleiri ár verið um, at arbeitt hevur verið við ætlanum um ein risa stóran miðnámsdepil. Úrslitið, sum nú verður lagt fram og sum er at síggja á heimasíðuni hjá Menta- málaráðnum, er ein ætlan, sum savnar øll á einum stað og sum leggur allar verandi miðnámsútbúgvingarnar saman í eina skipan. Stutt kann sigast, at depilin er ræðandi stórur, og at heilt nógv ivamál eru knýtt at honum. At royna eina ætlan, sum ongantíð fyrr hevur verið roynd í Føroyum í einum mátistokki á 1400 fólk og 300 til 500 milliónir kr. tykist beinleiðis óveruligt. Búskaparliga skilagott Í Hoydølum stendur eitt modell av nýggja skúlan- um, sum skuldi byggjast har í 1997. Fakfólk við inn- liti í málið hava mett um kostnaðin, um byggingin fer í gongd nú: Sum er, hevur skúlin rímu- liga gott pláss í teimum trimum verandi bygningun- um. Tørvurin er stórur at fáa skil á ferðslu og parker- ingsviðurskiftum og at fáa ventilatiónsskipan í allar skúlastovur. Um ein skipað ætlan skjótt verður gjørd, og um tann akutti tørvurin verður loystur beinanveg, kann sig- ast, at skúlin væl tolir eina raðfesting av byggistigun- um, sum hevur atlit at út- byggingina av hinum mið- námsskúlunum og atlit at fíggjar- og arbeiðsmarknað- arstøðuna í landinum sum heild. Sum í so mongum øðrum skúlabyggingum, ber eisini væl til at halda skúla í Hoy- dølum, meðan út- og um- byggingar fara fram. Tá ið øll 3 byggistigini verða liðug, er skúlin í Hoydølum sum nýggjur, tíðarhóskandi - bæði til skúlabrúk og til frítíðar- virksemi - og nóg stórur at nøkta tørvin langt fram í tíðina. Fleiri tekningar og mod- ell eru til skjals um mið- námsskúlar í Marknagili. Tað er átrokandi neyðugt at byggja nýggjan teknisk- an skúla. Hugsast kann, at bygg- ingin verður samskipað - kanska við nýggja projekt- inum um skúladepil í Marknagili sum hugskots- grundarlag, so endaliga úr- slitið blívur ein depil, sum húsar fleiri yrkis- og vinnu- miðnámsútbúgvingum, til dømis handilsskúla, tekn- iskum skúla, listaskúla, ferðavinnuskúla og fiski- vinnuskúla. Í hesi bygging er eisini neyðugt at fylgja eini skip- aðari ætlan, og eisini her kann tíðarætlanin toyggj- ast, so aktivitetsstigið kann lagast til samfelagið ann- ars. Sum sagt er ein høv- uðstreyt, at byggingin av Tekniska Skúla fer í gongd beinanveg. Verandi miðnámsskipan góð Við uppbýti av miðnámsút- búgvingunum í Havn í tveir stórar sjálvstøðugar stovnar fáa allar útbúgvingarnar best hugsandi karmar at virka undir. Næmingar fara framveg- is at hava møguleika at velja millum almennar gymnasialar útbúgvingar (studentaskúla, HF-skeið) og yrkis- og vinnumið- námsútbúgvingar. Stovnarnir verða passa- liga stórir. 600-700 næm- ingar og starvsfólk eru ein eind, sum ikki er ov stór, tá ið ræður um dagliga trivn- aðin og sum er nóg stór at tryggja eitt liðiligt og fjøl- broytt úrval av vallæru- greinum. Skúlarnir og býurin Skúlin í Hoydølum liggur væl fyri í býnum. So nær Gundadali, at ítróttahøll, svimjihøll og fótbóltsvøllir dagliga verða brúkt til und- irvísing. Ein út- og um- bygging fer at laga bygn- ingarnar betri til umhvørv- ið, og økið alt fer at verða ein góður karmur um tað dag- og kvøldvirksemi, sum er og fer at verða har. Útbygging í Marknagili, sum við tíðini eigur at umfata samkomuhøll og ymisk ítróttahøli, fer enn meira enn nú at gera hetta plássi í vesturbýnum til ein virksemis-og trivnaðar- miðdepil. Tveir skúlar heldur enn ein Omanfyri er roynd gjørd at vísa á, at stór virði eru knýtt at verandi miðnáms- skúlaskipan, og at tað við- víkjandi búskapi, skúla- skapi og trivnaði loysir seg at halda fast um uppbýtið í almennar gymnasialar út- búgvingar og yrkis- og vinnumiðnámsútbúgvingar. Viðhvørt kann tað vera neyðugt at taka avgerðir um kollveltandi broytingar. Men tað kann sanniliga eisini vera klókt at fara hóv- liga fram og tora at varð- veita og útbyggja stovnar og skipanir, sum byggja á holla grund, og sum hava allar møguleikar fyri broyting og nýhugsan í sær. 1. byggistig: Nýggjur skúli 1700 m2 Nýggj samkomuhøll/uppihaldsøki og samanbygging av verandi bygningum 1700 m2 Kostnaður: 60 mió kr. 2. byggistig Nýggj ítróttarhøll og uppihaldsøki 2200 m2 Kostnaður: 30 mió kr. Haraftrat Umvæling av verandi bygningum 4000 m2 Kostnaður: Smærri upphæddir í eitt áramál Páll Poulsen Í seinastuni hava vit hoyrt nøkur áhugaverd sjónarmið viðvíkjandi donskum og enskum máli. Mín uppfatan hevur altíð verið, at føroy- ingar fyrst og fremst skulu læra føroyskt væl og virði- liga. Tann sum dugir sítt móðurmál til lítar, kann altíð nýta somu amboð í øðrum málum. Tíanverri hava summi misskilt okkurt. T.d. skrivar Jákup Sverri Kass, at tað er ríkisrættarliga støðan, sum hevur ávirkan á tað, vit læra í skúlunum. Tað er ikki heilt rætt. Fyrstu ferð menn tóku seg saman at seta ein standard, var á jólafund- inum í 1888. Orsøkin til at vit læra danskt er, at fittur partur av etymologiska til- feinginum á føroyskum hevur parallellar við danskt mál (eins og onnur ger- mansk mál). Hammersha- imb visti, hvat hann gjørdi. Tískil ber illa til at skriva føroyskt uttan at hava grundarlagið við. Neyðlúkan í stavseting, eittnú ð- endingunum, hev- ur mangan verið at vita, um orðið endar við -d, - t ella - dt á donskum. At føroyskt hevur verið vart í fólkaskúlanum, kunnu vit takka nøkrum fáum lærarum fyri. Men ágangurin er stórur, tí vit fáa ongan standard, tá so lítið skil er í almennu fjøl- miðlunum. Svf sendir "Gæt og grimasser" og ymiskt danskt fjas, t.d. Robinson, sum einki hevur við okkum at gera. Á enskum snýr tað seg um at læra undantøkini beinanvegin, so kemur rest- in av sær sjálvum. Høvuðstrupulleikin í dag er, at skúlin ikki lærir børn- ini at analysera og konstru- era setningar, soleiðis at eingin ivi er um, hvat hann merkir. Ágangurin av sjón- varpsdonskum er so mikið stórur, at vit skjótt ikki kenna munin millum før- oyskt og danskt. Grammatikkin er lógin sum ásetur, hvat ið kann sig- ast á hvønn hátt á móður- málinum. Orsøkin til at so nógvir føroyingar ikki duga týskt, hóast grammatikkin er næstan identisk, eru tær kúgingarmekanismur, sum liggja í heimastýrisyvir- stættini, "The comprador class". Fólk siga, tað kann gera tað sama, tí vit eru í Føroyum. Eg sigi, at hatta ger munin millum vit og óvit, tí vit eru í Føroyum. Enskt og danskt Bøndur og Bóndafelagið taka frástøðu frá djórapínslu! Bóndafelag Føroya Tíðindaflutningurin hesa seinastu tíðina hevur verið merktur av einum sera óhepnum málið, har ein djóraeigari hevur ver- ið meldaður fyri djóra- pínslu. Í onkrum førum hevur verið havt á loftið, at slíkt er ikki óvanligt og onkur situr helst eftir við tí fatan, at slíkt er vanligt millum bøndur, men tað er als ikki veruleikin. Tað eru fakstu bøndur sum einans eru bøndur við tí fyri eygað at vinna pening. Orsøkin er í flestu førum tí hesi fólk hava serstakan tokka til djór, umhvørvi og tað lív sum hetta hevur við sær at vera bøndi. At vera bøndi er aloftast ein lívstílur sum mann annahvørt kann ella ikki kann liva við. Men landbúnaðurin er hóðast alt ein vinnuvegur mong liva av. Eins og í londunum rundan um okkum royna vit føroy- ingar at menna hesa vinnu sum ikki so langt síðani var tað føroyingar høvdu sum livibreyð. Struktur- urin í landbúnaðinum er nú tann, at vit hava bøndur sum einans liva av tí landbúnaðurin kastar av sær, meðan vit eisini hava parttíðarbøndur, traðar- menn osv. Sum menniskju eru vit ólík. Vit eru ólík í veru- máta og vit eru ólík tá tað snýr seg um ábyrgdar- kenslu. Summi ganga langt yvir "vanlig mørk" og handfara húsdjór sum tað var talan um menni- skju ella børn, summi hava djór sum vanlig keli- dýr meðan bøndur flest hava djórahald sum vinnuveg. Felags fyri okkum øll er at vit í flestu lutum eru undirløgd lógir, kunn- gerðir og reglur. Hesar eru góðar at hava, men okkara vit og skil er í flestu førum best at halda seg til. At vera bøndi og fáast við djór krevur sera nógv umhugsni og plan- legging eins og tað er eitt sera ábyrgdarfult starv. Tað er, tíverri ógjørligt at umganga, at slíkt fyri- kemur, men tá er gott at fólk siga frá soleiðis at tað kemur fyri ein dag og alt fyri eitt verður fyribyrgt. Djórapínslu tekur Bónda- felagið og bøndur sum heild, harliga frástøðu frá og til alla lukku er tað undantak, at tað kemur fyri. C M Y K 11 10