hósdagur 4. mai 2017síða 12

FRÍGGJADAGUR 5. MAI 2017 SOSIALURIN 52 12 TEMA Djóravernd ANNIKA KUNOY IM Í Føroyska samfelagnum síggja vit nú so líðandi eina hugburðsbroyting, og fólk verða meir varug við og áhugað í djóravælferð. Fólk eru farin frá at hugsa um djór, sum bert arbeiðs- og brúksdjór. Samanumtikið tykjast fólk, at fáa størri áhuga í og eru meir kunnaði um tørvin hjá djórunum og í hvat krevst fyri, at djórini liva eitt gott lív. Hóast fólk tykjast alsamt meir kunnaði, so eru enn heilt nógv, sum ikki fara væl við djórum sín­ um. – Tað sær út at flyta seg rættan veg, og at fólk taka sær betur av djórum sínum. Hóast líðandi hug­burðsbroytingina, so eru enn nógv tilfeldi og dømi um misrøkt í føroyska samfelagnum, sigur Rannvá H. Tórgarð, nevndarlimur í djóraverndarfelagnum. Ofta er tað fávitska Djóraverndarfelagið tekur sær mill­um annað av misrøkt av djór­ um, og hetta er djór sum á ein ella annan hátt líða. Rannvá H. Tór­garð greiðir frá, at tað eisini er munur á misrøkt, tí oftast er talan um, at fólk ikki vita, hvat krevst fyri, at djórini skulu hava tað gott. Tað er tí fávitska, sum elvir til størsta partin av misrøkt í Føroyum í dag. – Ofta hava fólk fingið vánaliga vegleiðing, ella duga tey rætt og slætt ikki at taka sær av djórum sínum. Til tíðir er orsøkin eisini hon, at fólk mangla upplýsing ella ikki leita sær ta upplýsingina, sum teimum tørvar. Ofta gera djóraeigarar soleiðis, sum teir eru vanir at gera ella síggja hini gera. Tí eru kaninir javnan í ov smáum búrum og hundar fáa ofta ikki tað, sum teimum tørvar at trívast. Tá vegleiða vit, og hjálpa til at betra um umstøðurnar, sigur Rannvá H. Tórgarð, og leggur afturat, at ivast fólk í, hvussu tey skulu ansa djórum sínum, so eru tey væl­ komin at ringja til djóra­verndar­ felagið. Tó, so eru tað eisini tey, sum onki leggja í djór síni og ongan áhuga hava í vælveru teirra, og síðani eisni tey fáu, sum eru bein­ leiðis órein og við vilja elva til, at djórini mistrívast, ella sláa og banka djór síni, greiðir hon frá. Sum dømi nevnir hon ein hund, sum dag inn og dag út stendur inngirðaður í lítlum øki. – Hundurin er illa fyri sálarliga og gongur í ring. Málið varð meldað til løgregluna, og djóralækni kom á staðið. Tað bleiv gjørt til eitt mál, og fór allan vegin í skipanini. Tó, so var avgerðin hon, at hundurin bleiv standandi, tí honum onki bilaði kropsliga, sigur hon. Tað er ofta at atlit ikki verða tikin fyri sálarligu heilsuna hjá djórunum, sum eru pínd og Rann­vá H. Tórgarð leggur aftur­ at, at djóraverndarfelagið veit um aðrar hundar, sum standa í neyðarsligum umstøðum og har bæði løgregla og djóralækni hava verið blandaði í málið, men onki verður gjørt, tí hundarnir kropsliga eru væl fyri. Djóraverndarfelagið vegleiðir Telefonin hjá djóraverndar­fe­ lagnum ringir at kalla hvønn dag. Tey taka javnan í móti frá­ boðanum um djóramisrøkt, og um at djór eru illa viðfarin ella illa fyri – bæði gjøgnum telefon og á face­book síðu teirra. Tey sjey, sum sita í nevndini royna, saman við hjálparfólki, at finna eigararnar hjá funnum djórum, finna djór sum eru burturblivin, lata djór til til fólk, sum ynskja at taka í móti teimum, finna nýtt heim til djór og at koma við svarum til møguligar spurningar viðvíkjandi djórum. Djóraverndarfelagið í Føroyum var sett á stovn í 1975 og hevur sjey limir og eini 10-15 hjálparfólk. Áhugin at vera við í felagnum er ikki ovurhondsstórur, hóast samfelagstørvurin er stórur og hugburðsbroyting er farin fram í samfelagnum seinastu árini, greiðir Rannvá H. Tórgarð, frá. – Tað er tó eitt stórt net­verk rundan um felagið við ansingar­ familjum, sum taka djór inn til ansing og fólki sum geva felagnum fóður til djórini av og á, sigur hon. – Í høvuðsheitunum taka vit mest í móti fráboðanum um mis­røkt, men nógvar av teim­ um bera vit víðari til mill­um annað løgregluna ella ser­frøð­ ing­ar á ymisku økjunum. Tá vit í djóraverndarfelagnum fáa frá­boðanir ella fyrispurnigar, ringa vit ofta til serfrøðingar og spyrja okkum fyri, um okkurt er, sum vit ivast í. Til dømis seta vit okkum javnan í samband við hundavenjarar, rossafeløgini og Heilsufrøðiligu Starvsstovuna. Vit eru bert vanlig fólk, sum ikki hava serligar útbúgvingar á hes­ um økinum, men vit brúka tær royndirnar, sum vit fáa við starv­ inum, og spyrja okkum fyri, tá vit ivast, sigur Rannvá H. Tórgarð. Tað eru góð og ring øki Spurd um munur er á livikorunum hjá arbeiðs- og kelidjórum, sigur Rannvá H. Tórsgarð, at tað eru dømi um góðar og ringar umstøður hjá bæði arbeiðs- og kelidjórum í Føroyum. Hon greiðir frá, at nógvir bónd­ ir fara sera væl við djórum sínum, tí hugsað eisini verður um góðsk­ una av kjøtinum, tá djórið verður dripið. – Støðan er hin sama við keli­ djórunum. Summi hava eitt fantastiskt lív, í meðan summi ikki hava tað gott, sigur hon. Ynskja at fólk verða upplýst Hugburðsbroyting sum farin er Djóraverndarfelagið fær javnan fráboðanir um misrøkt av djórum, og tey vegleiða fegin, tá fólk venda sær til teirra við fráboðanum og upplýsingum. Tørvurin á lógarbroyting á økinum er stórur í Føroyum, og djóraverndarfelagið vónar, at skundur kemur á politiska arbeiðið, sigur nevndarlimur í djóraverndarfelagnum, Rannvá H. Tórgarð MISRØKT KEMST OFTAST AV FÁVITSKU Djóraverndarfelagið: Ofta hava fólk fingið vánaliga vegleiðing, ella duga tey rætt og slætt ikki at taka sær av djórum sínum