hósdagur 11. mai 2017síða 9

Fríggjadagur 12. mai 2017 sosialurin 55 9 24. mai eru 90 ár liðin, síðani fyrsti Sosialurin kom út. Í hesari greinarøð leita vit aftur til gomul bløð og finna fram ymiskt áhugavert tilfar 1963: Jens Chr. Olsen farin »Mikukvøldið 20. november and­að­ist Jens á Regni á Toft­ um. Hann gjørdist ikki gamal mað­ur, sjúka hevur darvað hon­um í seinastu árunum, og nú megn­aði hann ikki meira. Jens Chr. var mong ár løg­ tings­maður fyri Sambands­ flokk­in í Eysturoynni, um­ framt mong onnur almenn álitis­størv hann hevði í sókn­ ar­stýri o. ø. Tað var álit í tí, sum Jens Chr. bar fram, sum tingmaður varð hann góður, visti hvat hann talaði um, og serliga í fiski­vinnu­mál­um var hann autori­tet­ur­in í flokki sínum. Hann hevur lagt frá sær, hans­ara sessur er nú tómur, men minni hansara verður stand­andi, álitismaður í bygd síni, sókn og landi. Jens Chr. var ikki gamal, nú hann fór, bert 62 ár og besta tek­in um hansara a­r­ beiðs­vilja og ágrýtni eru tey mongu álitis­størv­ini í al­ menn­ari tæn­astu, hann hevði til tað sein­asta og ikki at gloyma inn­an fyri Blá Kross fel­ag­ið, har hann nú sat sum for­mað­ur fyri landsfelagið. Tá rúsdrekkalóggávan hev­ur ver­ið fyri á tingi ella mál henni við­víkj­andi, hev­ur Jens Chr. verið íð­in tals­mað­ ur og verji fyri av­halds­sjón­ John F. Kennedy forseti myrdur í gjárkvøldið SOSIALURIN 1963 1963: Konan sat undir lið forsetans, tá trý skot smullu og vóru forsetanum at bana M ong mundu ógvast, tá tey fingu Sosialin í hond­ina leyg­ar­morg­ un­in 23. november í 1963. Tí valla vóru tíðindi um morðið á John F. Kennedy borin kring heimin, tá blað­ið við fesku tíðindunum kom við postinum hendan morgunin. Sosi­al­ur­in skrivaði soleiðis leyg­ar­ dag­in 23. november í 1963: »Forsetin í USA, John F. Kennedy, doyði í gjárkvøldið, myrdur av einum ó­kend­um, og varaforsetin, Lyndon John­son, er nú forseti í USA. Saman við Kennedy forseta var kona hansara og guvernørurin í Texas, ið eisini var raktur av rifl­u­ skoti ókunnugmanna og er álvara­ sama særdur. Eftir tí ein, ið sá tilburðin veit at siga frá, fullu trý skot frá einum heyggi nærhendis, har forset­i og fylgi komu koyrandi í bilinum gjøgn­um eina viadukt. Presidenturin varð raktur í høvd­ ið av einari riflukúlu og guv­er­nør­ur­ in í bringuna. Hoknaði undir liðini á konuni Kennedy hoknaði niður í bilin, tá skot­ ini raktu hann, meðan konan rópti og royndi at halda honum uppi, og tá hon ikki maktaði hetta, datt hann nið­ur í bilin; hann royndi tó at halda sær uppi, meðan bilarnir beinanvegin koyrdu til Parkland hospitalið í Dallas, har báð­ir í skundi vórðu førd­ir á skurð­stovu. Seinasta sakramentið Kennedy fekk beinanvegin eina blóð­ transfusjón, og tveir katólskir prest­ar vórðu í skundi boðsendir. Tá prest­ arnir komu út aftur, søgdu teir, at teir høvdu givið forsetanum tað síðsta sakra­ment­ið og at hann var deyður. Kona vara­forsetan, Lyndon Johnson, kom sam­stund­is til hospitalið og fór inn á skurðstovuna, har Kennedy lá. Stutt aftaná kom hon útaftur og segði, at tað ikki var, sum tíðindini vildu vera við, nakað í tí, at varaforsetin Lyndon Johnson eisini varð raktur. Til Texas á vitjunarferð Kennedy hevði leingið ætlað sær at fara til Texas, tí politikkur hansara um javn­rætt millum svørt og hvít hevði ikki vunnið fyri sær har. Tað var við hesum í huga, at hann hevði lagt leiðina hagar, fyri at vinna sær betri stuðul til forsetavalið, sum verður um eitt ár. Kennedy var fyrst í Port Wirth, har hann hevði talað og var nú á veg til Dallas, har hann var myrdur. Hann livdi 25 minuttir aftan á at skot­ið hevði rakt hann. Í sam­band við leitingina eftir bana­manni Kenn­e­dy's verður sagt úr Dallas, at ein lim­ur av tí amerikonsku eftir­kann­ing­ar­tæn­ast­ uni og ein politistur úr Dallas vórðu skotn­ir nakað frammanundan, har um­leiðir forsetin varð myrdur. Annar forseti í USA, ið er myrdur« Tað hevur fyr hent seg, at ein am­er­ i­kansk­ur forseti er myrdur. Tað var fyri 98 árum síðani, tá ið Abraham Lin­coln varð myrdur av einum suð­ ur­stats­fan­atikara, meðan hann sat í sjónleikarhúsinu í Washington. Abraham Lincoln var eins og Kenn­edy fortalari fyri javna millum all­ar amerikanska borgarar. Hann tal­ aði ímóti trældómi negaranna. Um allan heimin man deyði Kenne­dy's verða monnnum dátt við. Hann var maðurin, sum álitið varð sett til, og sørt var ikki, at hann makt­ aði upp­gávuna t. d. undir Kuba-krepp­ uni, tá stóð millum stórveldini bæði, USA og Sovjett, Kennedy var føddur í 1917 – og so­ statt bert 46 ára gamal. Tá boðini spurdust steðgaðu ú­t­ varp­ini víða hvar í heiminum send­ ingar sínar og høvdu eyka­tíð­indi u dráðið, sam­stund­is vóru allar aðrar send­ingar avlýstar og var ístaðin harma- og sorg­ar­ljóm­ur sendur ú. Ein mætur maður er fall­in. Mannskaði mundi verið á Áarvegnum Mánadagin stutt eftir middags var sum hár gjørt, at ikki mannskaði hendi á Áarvegnum. Úr ovastu hædd á Hotel Hafnia datt ein vindeygaramma niður Á hetta mundið eftir Áarvegnum. Men so væl vildi til,at eingin varð raktur, hóast vindeygað splintraðist og splintrini fuku um geilar. Ein kona kom gangandi, men tað vild so væl til,a t hon var ikki rakt, men tað var heldu rikki meira enn 1963: Vindeyga fall av fimtu hædd »Tað vóru tveir limir, sum fóru úr nevnd, nevnliga Sverri Trónd Hansen, Havn, og Per Han­sen, Glyvrar, og í teirra stað vórðu valdir John Reid Bjart­a­ líð, Klaksvík, og Sverre Midjord, Tvør­oyri. Nevndin hevur skipað seg Ó manni og Petur S. Ras­mus­sen sum skrivara. Kassa­meist­ari er Heri Jensen (ikki nevnd­ar­ lim­ur) Í nevndini sita annars Jógv­ an A. Joensen, Havn, Niels Mar­ius Petersen, Sandvági og Er­hard Næs, Havn.« Aðalfundur Í. S. F.'s Í hesum mánaðinum eru liðin 100 ár síðani, at John F: Kennedy varð føddur – tann 29. maj 1917. Hann varð myrdur í Dallas í Texas tann 22. november í 1963 Tað var ikki vanligt, at føroysku bløðini kundu borðreiða við stórhendingum uttan úr heimi. Men tað kundi Sosialurin sum einasta blaði í Føroyum hendan leygardagin 23. november í 1963