hósdagur 11. mai 2017síða 10

FRÍGGJADAGUR 12. MAI 2017 SOSIALURIN 55 10 Aftur um øksarálopið : Hetta er søgan um eitt ball, sum endaði við yvir 300 pentum í einum mannakroppi, í sárum, sum vórðu gjørd við øks, knívum og gággara. Ein søga, sum tíbetur ikki kostaði lív, men sum uttan iva gevur høvi til at hyggja eftir, hví hesi ungu, sum framdu álopið, eru endað í klørnum á ákæruvaldinum ferð eftir ferð eftir ferð. Ein søga, har eingin er vinnari, men øll eru taparar BARBARA HOLM L eygarnáttina fóru blaðung fólk við øks, gággara og knívum harðliga eftir einum manni, sum mundi doyð av álopinum. Leygardagin vórðu tveir unglingar framsettir til grundlógaravhoyringar í Før­ oya Rætti. Hesir vórðu varðhalds­ fongslaðir í fýra vikur. Sunnudagin vórðu tveir aðrir unglingar í grund­ lógaravhoyring, men hesir vórðu ikki varðhaldsfongslaðir. Teir eru allir skuldsettir fyri drápsroynd, og í øðrum lagi fyri ógvusligan harð­ skap. Sosialurin hevur tosað við fleiri góðar keldur fyri at finna fram til, hvat tað var, sum hendi hetta kvøldið, sum leiddi til ógvusliga øksa­álopið. Orsøkin er millum annað, at hesin harðskapur byrjaði við einari veitslu í einum vardum bústaðið í Havn undir Almannaverkinum, og at tey, sum nú helst kunnu síggja fram til eina langa fongsulsrevsing, hava verið í klørnum á løgregluni ferð eftir ferð seinastu árini. Men hví hendir tað? Hvørji eru hesi ungu, og hví finna tey upp á slíkt? Fleiri í hesari veitslu búgva í vardu bústøðunum á Ís­landsveg­ num og tey eru sostatt í hond­un­ um á al­manna­verk­in­um. Drong­ urin, sum eigur varda bústaðin, har harðskapurin byrjaði fekk sum smádrongur eina diagnosu. Ráðini vóru tá, at hann skuldi vera í hondunum á serfrøðingum á økinum, um hann skuldi fáa eitt ríkt lív. Fyri fáum árum síðani fekk hann greið boð frá Føroya rætti eftir eitt harðskapsmál – hann skuldi búgva í varda bústaðnum á Íslandsvegnum, har tað eru røktarfólk á staðnum døgnið runt. Hann skuldi búgva har, tí uttan eftirlit og ráðgeving er hann ein vandi fyri samfelagið. Við røttu viðgerðini og viðferðini er hann tó helst meira førur fyri at liva og virka í samfelagnum. Hesin drongurin, sum eisini hevur fingið vreiðisterapi áður, situr nú í Mjørkadali, har hann er varðhaldsfongslaður og skuld­ settur fyri drápsroynd. Vóru í ball í vardum bústaðið Dagurin, sum endaði vanlukkuligt, byrjaði fyri hesu ungu fólkini, tá ið tey fóru í veitslu í vardum bústaði á Íslandsvegnum, har fleiri teirra hava bústað. Tað var tíðliga á degnum, og tá ið álopið varð framt stutt eftir midnátt leygarmorgun, høvdu tey ballast í nógvar tímar. Bæði tey, sum eru skuldsett fyri drápsroynd, tann órættaði og nøkur onnur vóru í hesum ballinum. Júst hvat orsøkin var til at fýra fólk – sambært løgregluni – fóru harðaliga eftir tí órættaða, er óvist. Men vitni greiða frá, at álopið var sera ógvusligt. Tað varð rópt og geylað á gøtuni, og meðan øksin, gággarin og knívarnir fuku hvør um annað sá tað ógvusligt út. Og tað var tað so eisini, tí tann, sum tók í móti øllum sløgunum, er illa við­tikin og fyrstu løtuna stóð um lív. Ikki fyrstu ferð Tíbetur endaði hendan hendingin ikki so galin, sum hon kundi gjørt. Men tað gjørdi tað fyri nøkr­um árum síðani, tá ið ein maður misti lívið í Hvalba í 2014. Hóast trupulleikarnir, sum hesin brotsmaður hevði at dragast við, ikki eru líka sum teir, sum teir skuldsettu í harðskapsmálinum á Landavegnum hava, so er kortini í báðum førum talan um fólk, sum enda fleiri ferðir hjá dómsvaldinum innan stutta tíð. Drápsmaðurin hevði tá ver­ið í líknandi støðu nøkur ár framm­ an­undan, tá ið hann skeyt við byrsu og setti eld á gistingarhúsið í Øravík. Miðlarnir skrivaðu tá: “Vanliga er revsingin fyri eld­ áseting treytaleys, men av ser­ ligum orsøkum valdi dómarin at gera restina av dóminum treytað. Haraftrat hevur tann 21 ára gamli maðurin ongantíð áður brotið lógina, hann hevur familju og arbeiði at venda aftur til. Omaná alt tað var umdømið, sum bæði fangar og starvsfólk í varðhaldinum høvdu um mannin, avbera gott.” Hann fór í viðgerð fyri rúsdrekka og fekk hjálp frá sálarfrøðingum eftir hetta. Men tað var ikki nóg mikið. Ein veruleiki, sum hann sjálvur greiddi frá í Føroya rætti í 2014, eftir drápið í Hvalba. Brot úr frágreiðingini í Føroya rætti eftir morðið í Hvalba “Teir settu seg í køkin, sum er á stovuhædd í húsunum. Teir tosaðu um fótbólt og drukku Jolly og vodka, sum hann hevði tikið frá ballinum. Huglagið var gott. Teir vóru einsamallir í køkinum. So vildi B (triði maðurin í húsinum, tá drápið fór fram) vísa honum ein film. B segði ikki nakað um hvønn film. Hetta skuldi henda á fyrstu hædd. Hann fekk eina óbehagi­liga kenslu. Støðan minti TEMA Kriminalitetur AVDÚKING! HARÐSKAPURIN BYRJAÐI Í VARDUM BÚSTAÐI Á ÍSLANDSVEGNUM Ein av teimum, sum er skuldsettur fyri drápsroynd, hevur verið til umrøður alment áður. Tí foreldur hansara hava verið alment úti og biðið um hjálp til sonin, hvørs størsti trupulleiki er rúsevni og rúsdrekka. Tað er ein tíð síðani hetta neyðarrópi frá foreldrum, og í dag er hann skuldsettur fyri drápsroynd. Sostatt má staðfestast, at neyðarrópið frá foreldrum ikki hjálpti hesum unga dreingi. Edvard Heen, stjóri í Almannaverkinum sigur, at alsamt fleiri ung enda í teirra hondum, har rúsevnismisnýtsla er tann stóru trupulleikin, sum er torførur at fáa bilbugt við. Eisini tí, at tey í Almannaverkinum ikki eru ílatin til at viðgerða so ógvusliga misnýtslu hjá ungum, sum mangan er at síggja í skipanini. Foreldrur hava alment biðið um hjálp áður