hósdagur 11. mai 2017síða 28

FRÍGGJADAGUR 12. MAI 2017 SOSIALURIN 55 28 Óli Jacobsen Jonny Lamhauge: Siðsøga SIÐSØGA Óli Jacobsen 2. partur E g helt, at eg var fødd til hesa uppgávu at passa Valentinu, sum var av­ lam­in alt tað eg minn­ist. Eg kundi ikki í míni villastu fant­asi farið og sagt, at nú fari eg. Hetta var tað, sum skuldi vera mín upp­ gáva. Eg havi eisini havt eina góða heilsu. Tað er ikki komið fyri, at eg havi verið tarnað í hesum vegna sjúku. Kanska hevur eisini verið ein meining í tí. Børnini í húsinum minnast til, hvussu Valentina alla tíðina rópti: “Jonny, Jonny!” Eg kundi verða vakt allar tíðir á samdøgrinum. Hetta vardi í meira enn 40 ár. Annars var hetta eitt stuttligt og gott heim. Tað vóru so nógv fólk, sum komu inn á gólvið. Tað var altíð ein skemtiligur, lættur og eis­ini fólkaligur tóni innanveggja. Øll vandaðu sær um orðini. Menn gingu ofta hús úr húsi at hugna sær. Tá komu teir eisini inn hig­ar at fáa eitt prát. Søren Jacob var skemtingarsamur maður og tí stutt­ligur at vitja. Mamma gjørdist eisini sjúk Mamma var upprunaliga sera røsk, men giktfepurin hevði tikið henni fast. Mamma bleiv aftur sjúk, og nú var tað blóðið, sum tað var galið við. Hon fór í 1953 til Havn­ar á sjúkrahúsið, og tá var blóð­prosentið komið niður á 28. Dagin eftir fari eg til Havnar at vitja hana. Tá hevði hon fingið blóð um morgunin. Eg sá tá, at hon var nógv betri. Men eg mátti heim aftur, tí Signa skuldi eiga Petru, yngsta barnið. Hon kundi ikki lyfta Valentinu í teirri støðuni. Tá eg komi oman á Trónd, mjólk­ar­bát­inum, nú stendur mammu­beiggi, Garða Jákup, har, og ein kista stóð á dekkinum. Tá var tað Lisa, kona hansara, sum lá í kist­uni. Hann fortaldi tá, at hon fór suð­ur á Landssjúkrahúsið, tí hon hevði so lágt blóðprosent. Hon fekk blóð og toldi tað ikki. Eisini fekk hon nógvan fepur. Tað var tað sama sum, sum bagdi mammu, sum eisini hevði fing­ið blóð. Eg fór beint í tele­fon­ ina at vita, hvussu vorðið var við mammu. Tey søgdu, at hon hevði yvir 40 í fepri. Sagt var, at hetta var van­ligt. Hon ernaðist og kom heim aft­ur. Takkaði fyri sangin Tað komu sum sagt nógv fólk inn til okkara. Ein dagin kom ein maður inn at heilsa uppá Valen­ tinu. Hann biður hana: “Syng ein sang fyri mær”. Hon var kend fyri at hava gott mál. Tað hevði hon næstan til sín doyggj­andi dag, at hon kundi skera útí at syngja, eisini um náttina. Hon spyr, hvønn sang, hon skuldi syngja. Hann svarar: “Jesus, Jesus, Jesus sigter alt mit hjertes ønske til.” Hon sang sangin, og hann var fegin um at hoyra hann aft­ur. Eina aðru ferð kom ein annar mað­ur inn. Hann sat í køkinum, og eg var inni hjá Valentinu. Hann vildi so gjarna sleppa at heilsa uppá hana. Signa kemur inn í kamarið til okkara. “Veit tú hvat Jonny, hann vil sleppa at heilsa uppá Valentinu”. Tað var í lagi. Ørindini vóru, at hann vildi sleppa at takka henni fyri sangin í skúl­ anum, har lestur varð lisin, áðr­enn kirkjan kom. Tað var altíð Valen­ tina, sum byrjaði sangin á hesum sam­komum. Tað kundu vera sangir sum “Nær­mere min Gud til dig” ella “Jeg kunde min Jesus prise”. Hesar kundi hon syngja uttan himpr. Tá ið gudstænasta var í út­ varp­inum, sum kom í 1957, fekk hon sálmabók og kundi syngja við. Tá var hon so púra lammað og kundi ikki so frægt sum snara høvd­in­um. Børnini ríkaðu lívið Valentinu dámdi so sera væl børn. Hon elskaði at síggja tey renna um bein­ini á sær. Hon lærdi eisini tey eldru børn­ ini at rokna. Hóast hon ikki kundi siga nakað av týdningi, so fekk hon kortini givið til kennar, hvat hon helt. Hetta var alt strævið, men eg vil leggja afturat, at vit húsfólkini arb­eiddu saman alla tíðina við pass­ing­ini av Valentinu. Eg vil eisini siga, at tað vóru børn­ini í húsinum, sum ríkaðu lív­ið hjá mær. Eg metti tey mest sum sum míni egnu børn. Signa og Sør­en Jacob fingu fimm børn. Frá teim­um eru komin ein hópur av børn­um, barnabørnum og eisini lang­ommu- og –abbabørnum um­ framt teirra makar. So bara hjá teim­um er familjan heilt stór. Tey rokna meg øll fyri at vera gumma teirra. Mátti fáa sondu Eina ferð mátti Valentina fara á hospi­talið, tí tað fekst einki niður í hana. Alt fór rangt, og tá hostaði hon so illa. Hetta var eini 10 ár áðr­ enn hon doyði. Hetta var annars fyrstu og sein­ astu ferð hon kom á hospitalið aft­aná ta viðgerð, hon fekk, tá ið hon gjørdist sjúk. So heilsan var ann­ars góð. Tá fekk eg lært at geva henni mat gjøgnum sondu. Eg gjørdi mat­in til við hvirlu og mataði hana gjøgn­um sondina. Hetta kundi vera allur matur, enntá ræstur fisk­ur. Tað gagnaði henni at fáa sondu. Hetta styrkti hana so væl. Eg fekk eina skrá við tí, eg skuldi geva henni og hvussu nógv tað skuldi vera. Sondan var løgd gjøgnum slangu úr nøsina í magan. Hetta merkti, at hon ikki merkti nakran smakk. Men tey ráddu mær til at geva henni yoghurt uttan um sond­ina. Tá fekk hon smakkin eis­ini. Annars dámdi henni so væl at fáa lagkøku, tá ið tað var føð­ing­ ar­dagur í húsinum. Men tað bar ikki til nú. Nú varð skipað fyri, at Valentina fekk heimahjálp morgun og kvøld. Men eg mátti kortini vera inni og hjálpti til at lyfta hana úr og í songina. Tað kundi heimahjálpin ikki gera einsamøll. Eg svav inni hjá henni, so tá heima­hjálpin kom, so mátti eg upp úr song­ini . Eg haldi meg kunna siga, at hetta arbeiðið hjá mær var í døgn­ drift. Nógv binding og seyming Í køkinum sótu vit nógv og bundu. Valen­tina eygleiddi okkum í sín­ um stóli og taldi meskarnar alla tíð­ina. Eg tók eisini klæði inn at seyma fyri onnur. Hetta kundi Jonny hevur brúkt sítt lív at ansa síni fullkomiliga avlamnu systir. Hetta er ein einastandandi søga um kærleika og umsorgan Droymdi ikki um at loypa frá Jonny, sum nú er 90 ára gomul Jonny talar í gullbrúdleypinum hjá Jórun og Jóan Magnus, sonur Signu og Søren Jacob