týsdagur 30. mai 2017síða 8

Mikudagur 31. mai 2017 · Nr. 63 8 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 VITJAN Vilmund Jacobsen Tað er mikudagur 17. mai, tjóð­ar­ dag­ur Noregs. Yvirav mær í stovuni hjá Amaliu Poulsen í Norðurrás 12 í Havn sita norsku hjúnini, Edel Risberg og Halvard Toften. Tey búgva við Toftenes í Øksnes komm­unu ella norðalaga í Lofoten. Saman við manni sínum er Edel kom­in til Føroya at halda sín sjey­ti ára føðingardag, sum var mána­dag­ in 15. mai. Seinast, hon og maðurin vitjaðu í Føroyum, var í 1977. Tá vóru tey gestir hjá Amaliu Poulsen og mann­ inum, Dánjali Jóhan Poulsen, sum í fleiri ár var stjóri á Føroya Sjó­ mans­skúla. Eisini á hesi ferðini í Føroyum – nú 40 ár seinni – eru tey gestir hjá Ama­liu og Dánjali Jóhan, tó at tey hesa­ferð hava valt at búgva á Hotel Før­oyum. Hugtikin av Føroyum Men, sambandið millum Edel og Amaliu røkkur longur aftur enn so. Tær gingu báðar á Føroya Lær­ara­ skúla. Amalia byrjaði á skúlanum í 1964 og Edel í 1966. Edel Risberg hevði lisið um Før­ oy­ar, og hon gjørdist forvitin eft­ir at uppliva Føroyar, men hon kendi ong­an her heima, tá hon gjørdi av at koma higar at ganga á lær­ara­ skúla. Táverandi rektarin, Martin Holm, spurdi Amaliu, sum tá hevði ging­ið á læraraskúla í tvey ár, um hon kundi taka sær av einari norsk­ ari gentu, sum var komin heim til Før­oya at lesa. Amalia kendi tá ikki gentuna, men hon kendi umhvørvið í Horna­ bø, har hon vaks upp. Tað endaði við, at Edel fekk eitt leigumál hjá Edvin Thomsen í Hornabø. Men, tíðin hjá norsku Edel Ris­ berg í Føroyum gjørdist stutt. Hon gavst nevniliga á læraraskúlanum longu til jólar sama ár, tí hon sum norsk ikki kundi fáa studning, eins og aðrir læraraskúlanæmingar fingu. – Føroyar vóru tað, eg hevði lis­ið og droymt um. Eg stórtreivst í Før­ oy­um, og mær dámdi væl í skúl­an­ um. Vit gjørdu ymiskar útferðir um heystið, og mær dámdi væl tey fólk, eg var saman við í Havn. Sjálv­andi var føroyska málið og før­oysku tekstirnir í skúlanum ein avbjóðing, men tað var í fyrsta lagi tann fíggjarligi parturin sum gjørdi, at eg kendi meg noydda at gev­ast til jólar og fara yvir aftur til Nor­egs. Í Noregi gjørdi hon sína út­búgv­ ing sum lærari lidna. Heilt síðan tær báðar – Edel og Amalia – komu at kennast fyri meira enn fimmti árum síðan, hev­ ur sam­band verið teirra millum. – Vit hava sent hondskrivað jóla­ kort, og vit hava sent jólagávur, og hvørt ár til jólar havi eg sent henni før­oysku dagbløðini og eitt nú Skúla­blaðið, sum Edel hevur verið glað fyri at fáa. Hóast hon ikki fekk stund­ir at læra seg føroyska mál­ ið til fulnar, fekk hon tó so mik­ið burt­ur úr tí hálva árinum í Før­oy­ um, at hon so nøkulunda kundi lesa og skilja føroyskar tekstir, sigur Ama­lia Poulsen. Edel kendi Nicodemus Nú SvF herfyri sendi sendingina “Ást fjalir lýti” um syrgiligu hend­ ing­ina í Havn í 1967, tá ungur lær­ ara­skúlanæmingur fyrst gjørdi av við fyrrverandi unnustu sína, 22 ára gomlu norsku Ann Alfredsen og síðan gjørdi av við seg sjálvan, kunnu vit nevna, at Edel Risberg og Nicodemus gingu í sama flokki á læraraskúlanum. Hóast báðar vóru norskar, kend­ ust Edel og Ann ikki, men Edel kom at kenna unga føroyingin sum ein still­an og friðarligan mann, bæði í skúl­anum og á ymiskum útferðum, sum læraraskúlaflokkurin gjørdi hetta heystið. Meðan vit sita í stovuni hjá Amaliu og skifta orð, sigur Edel, at hon ongantíð hesi fimmti árini hev­ ur hoyrt um tað, sum hendi í Havn henda feigdarmorgun. – Tað var ikki, fyrr enn eg kom heim til Føroya hesaferð, at eg skilti, at ungi læraraskúlanæmingurin frá 1966, sum eg gekk í flokki saman við, longu árið eftir doyði fyri egnari hond, eftir at hann fyrst hevði tik­ið lívið av fyrrverandi unnustu síni. Í gjárkvøldi untist mær eisini at síggja dokumentarsendingina – Ást fjalir lýti – og eg má siga, at eg gjørd­ist ógvuliga kedd og skakað av at hoyra um hesa syrgiligu hending. Edel Risberg vísir á, at tað, sum hendi í Havn henda morgun, má Í 1966 kom ein ung norsk genta heim til Føroya at ganga á læraraskúla, men hon noyddist at gevast longu til jólar, tí hon kundi ikki fáa studning. Ein av næmingunum í flokkinum var Nicodemus Debes av Oyri, men nú norska kvinnan á øðrum sinni vitjaði aftur í Føroyum, hevði hon ongantíð hoyrt um syrgiligu hendingina í Havn fyri fimmti árum síðan. Tað var dokumentarsendingin – Ást fjalir lýti – sum leiddi Edel Risberg aftur til tíðina, tá hon og Nicodemus gingu á læraraskúla saman FEKK EG STUDNINGIN HEVÐI EG IKKI FINGIÐ MANNIN Amalia Poulsen og Edel Risberg á Kongabrúnni