mánadagur 3. juli 2017síða 6

Mánadagur 3. juli 2017 · Nr. 76 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 UNDIR FÝRA EYGUM Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Hvør er tín yndisbók? – Í løtuni lesa eg eina sera áhugaverda bók um Lars Emil Johansen og grønlendskan politikk, strembanina at fáa heimastýrið og sjálvstýrisskipanina. Bókin hevur heitið Den Utæmmelige og er Niels Ole Qvist rithøvundur. Hvat land ynskir tú at vitja? – Eg havi ferðast nokk. Eg havi verið í nógvum londum í Evropa, og havi einki serligt ynski at vitja nakað nýtt land. Hallur av Rana hallur@sosialurin.fo Neyvan munnu tað vera nógv­ir føroyingar, ið hava ver­ið á fyrstu røð til eins nógv­ar søguligar hendingar sum útvarpsmaðurin Jógvan Arge. Við síni eyðkendu rødd hev­ur hann verið fastur gest­ur í føroyskum heimum í eitt mannaminni, har hann hev­ur beinleiðis útvarpað frá nógvu av størstu hend­ ing­un­um í menningini av modernaða føroyska sam­fe­ lag­num. Alt hevur tó sín enda, og fríggja­d­ag­ur­in var sein­asti arb­eiðs­dag­urin hjá Jógv­ani Arge, ið hevur starvast sum út­varps­mað­ur í sam­full 47 ár. Hóast starvstíðin byrjaði í 1970, so var tað ikki eitt ókent arb­eiðs­pláss, ið Jógvan Arge kom til. Pápin, Niels Juel Arge, var í nógv ár stjóri í tá­ ver­andi Útvarp Føroya, og átti hann ein stóran leiklut í, at sonurin fekk áhuga fyri journ­al­ist­iska yrkinum. – Eg kom nógv í útvarpið sum hálvvaksin, og slapp at hjálpa til við ymiskum. Mær dámdi tað væl, og eg helt tað vera eitt spennandi arb­eiði. So tá eg var vorðin stud­ent í 1966, fór eg niður 1. janu­ar 1967 í læru hjá Ritzau tíð­inda­ stovuni í Keyp­manna­havn. Tað var óivað alt ávirk­að av tí tilknýtinum, ið eg hevði til útvarpið sum barn og hálv­ vaksin, sigur Jógvan Arge. Uppsagdur Fríggjadagin takkaði Jógvan Arge fyri seg eftir 47 ár í starvi í Útvarpinum, men yrk­is­leið­in kundi havt verið mun­andi styttri. Fyri tíggju ár­um síð­an bleiv kendi út­ varps­mað­ur­in nevni­liga upp­ sagd­ur av tá­ver­andi stjóra. – Í 2007 fór eg frá sum deildarleiðari, tá tá­ver­andi stjór­in segði allar deild­ar­ leið­ar­ar úr starvi. Eg søkti ikki starv­ið av nýggjum, men gjørdi eina avtalu um, at eg skuldi halda fram við at gera mínar send­ing­ar. Men so kom eitt spari­um­far, og eg bleiv spark­að­ur út, sigur Jógv­an Arge. Veteranurin í útvarpinum dyl­ur ikki fyri, at tað kendist tungt at verða upp­sagdur eft­ir at hava starv­ast har í so mong ár. – Tað var ikki hugnaligt, og kom eitt sindur illa við. Eg var um 60 ára gamal, hvat skuldi eg finna uppá, spyr Jógv­an Arge. Jógvan Arge fekk hálvt ára upp­sagn­ar­tíð, men dagin áðr­enn hon gekk út, komu boð um, at Menta­mála­ráðið ikki góðkendi upp­søgn­ina. So­statt slapp Jógvan Arge aft­ur til arbeiðis á stovn­in­ um, ið hann hevði hjálpt at bygt upp. – Tað var løgið at koma aft­ur til arbeiðis, men eg var væl móttikin, og havi trívist væl síðan, sigur Jógvan Arge. Umfatandi broytingar Tá Jógvan Arge hevði sín fyrsta starvsdag í Útvarp Før­oya helt stovnurin til á Bryggju­bakka har umleið átta fólk vóru í starvi. Tað var sostatt munandi øðrvísi um­støð­ur at framleiða út­ varp enn tað, ið vit kenna til í dag. Um hetta mundi var sendi­tíð­in eisini munandi meira av­markað. – Vit sendu ein tíma um morgunin, ein tíma á mid­ degi og ein til tveir tímar um kvøld­ið, og nærum alt snúði seg um at framleiða tíðindi. Tað var tað, ið vit megnaðu vit tí mann­ing, ið vit høvdu tá. Arbeitt varð við at víðka um virksemi og høl­is­við­ur­ skift­ini við millum annað inn­tøk­un­um frá V4, og við góð­ari undirtøku frá før­oy­ ing­um kundi Útvarp Føroya nøk­ur ár seinni flyta í nýggj høl­ir í Sortudíki. – Í 1981 fluttu vit úr Bryggju­bakka í spildurnýtt hús í Sortudíki. Vit vóru ikki nógv fleiri enn fimtan starvs­fólk, so tað var ikki meira enn so, at vit sóust aft­ ur har uppi. Endamálið var alla tíðina at gera eina betri skrá, so tá blivu eisini fleiri fólk sett í starv, og hevði tað við sær, at vit kundu senda meg­in­partin av degnum tá í fýrs­unum, minnist Jógvan Arge aftur á. Út um landoddarnar Eitt sum bleiv gjørt meira burt­ur­úr eftir, at Jógvan Arge kom í starv, var at senda journ­al­ist­ar út um land­odd­ar­nar at siga frá við­ ur­skift­um, ið høvdu áhuga fyri før­oy­ing­ar. Journ­a­list­ ar blivu regluliga send­ir til að­al­fund­ir­nar hjá Norð­ur­ landa­ráð­num, og tá føroy­ ing­ar skuldu taka støðu til við­ur­skifti við EF, varð ungi út­varps­mað­ur­in send­ur at fylgja gongd­ini. – Síðst í sjeytiárunum var tað tann stóri politiski spurn­ingurin í Føroyum. Tá Dan­mark søkti limaskap, skuldu føroyingar kanna hvørj­ar treytir vóru fyri før­ oysk­um limaskapi. Tað bleiv við­gjørt í Føroyum, Brússel og Keypmannahavn, sigur Jógv­an Arge. Fyri eitt føroyskt út­varp varð mett, at tað var týdn­ing­ ar­mikið at vera til stað­ar til hesar sam­ráð­ing­arnar, og so­ leið­is bar til, at Jógvan Arge í sjey­ti­árunum var fleiri ferðir í Brús­sel. – Eg var einar fýra, fimm ferð­ir í Brússel í 1971 meðan sam­ráð­ing­ar­nar vóru. Tað var mik­ið spenn­andi, og fólk lógu við oyr­un­um til útvarpið og lurt­aðu eft­ir hvat úr­slit­ið bleiv av sam­ ráð­ing­un­um. Tað end­aði fyri­bils við, at vit í 1971 fingu um­hugs­un­ar­tíð, men inn­an tvey ár sam­tykti løg­ting­ið, eftir upp­skoti frá lands­stýr­ in­um, at verða ver­andi utt­an­ fyri EF. Verður at hoyra aftur Hóast Jógvan Arge nú er far­ in úr føstum starvi, so merkir tað ikki, at hansara rødd tagn­ar í útvarpinum. Hann hev­ur nevniliga gjørt eina av­talu við Kringvarpið um at halda fram við Meg minnist send­ing­un­um. – Tað dámar mær væl, tí tað kann tykjast ógvusligt at gevast frá degi til dags. So nú royni eg hetta í eitt ár, har eg ikki skal møta til arbeiðis hvønn morgun, men fái løn fyri tær sendingar, ið eg fram­leiði. 47 ár er long tíð á einum arb­eiðs­plássi, men spurdur um hann ikki angrar, at hann aldr­in royndi nakað annað, er Jógv­an Arge skjótur at svara. – Nei, tað haldi eg ikki. Eg veit heldur ikki, um eg kundi brúkst nakra aðrastaðni. Eg havi hvørt fall aldrin av álv­ara hugsa um at arbeitt nakra aðrastaðni enn í út­ varp­in­um. KENDA RØDDIN HAVT SÍN SÍÐSTA ARBEIÐSDAG – Eg veit heldur ikki, um eg kundi brúkst nakra aðrastaðni. Eg havi hvørt fall aldrin av álvara hugsa um at arbeitt nakra aðrastaðni enn í útvarpinum. Tað sigur kendi útvarpsmaðurin Jógvan Arge, sum fríggjadagin hevði sín síðsta arbeiðsdag í Kringvarpinum