hósdagur 20. juli 2017síða 13

FRÍGGJADAGUR 21. JULI 2017 SOSIALURIN 84 13 Samkynt hjúnarband – Atkvøð eftir sannføring, um sannføringin er tann sama sum okkara Upprunaliga var ikki ætlanin, at málið skuldi verða eitt samgongumál, men tað bleiv tað til. Tað leikaði ofta hart á og meir enn einaferð var vandi fyri, at samgongan ikki stóð saman. Í einum máli, har øll hava frítt at atkvøða eftir sannføring, skuldi tað ikki verið ein trupulleiki, men tað tyktist skjótt greitt, at hetta málið hevði meir at siga enn so. Serliga vórðu spurnartekin sett við um Heðin Mortensen veruliga hevði hug at atkvøða fyri tí, men til endans kom atkvøðan hjá honum uppá pláss og málið bleiv koyrt ígjøgnum. Menningarætlan fyri Heilsuverkið – Manglar tað stóra takið Menningarætlanin er liðug og aðalorðaskiftið hevur verið í tinginum. Ítøkiliga hevur nógv verið tosa um tað eini leiðsluna fyri sjúkrahúsverkið, har ein stjóri er fyri øll trý sjúkrahúsini og ein stjóri er á hvørjum sjúkrahúsi. Tað tykist at verða semja um tann leistin, men hann er ikki settur í verk enn. Landsstýrið setti sær fyri, at lýsa hvat heilsu­ verkið er og hvussu tað skal skipast. Tað arbeiðið er ikki gjørt enn, eins nógv onnur økir, ið skuldu rað­festast hægri, ikki eru komin uppá pláss enn. Komm­unulæknatænastan er eitt dømi. Sumt er tó av­greitt. Økispsykiatriin er uppraðfest. Eisini er ein størri játtan fingin til vega, ið skal tryggja eina størri tilgongd av serlæknum. Eisini er ætlanin við fleiri heisludeplum farin í gongd, har eitt nú ein heilsudepil kemur í Vágum. Ferð á grøna orku – Vilja flúgva høgt SEV hevur stórar ætlanir um at øll orka á landi skal koma frá grønari orku í 2030. Um 10 ár skal í minsta lagið helvtin av øllum sethúsum og bygningum hitast við grønari orku. Harumframt skulu allir almennir bygningar hitast við grønari orku. Tað eru enn nógvir almennir bygningar, sum ikki hitast við grønari orku, men allir nýggr bygningar fáa varandi orku heldur enn olju. Tað er torført at meta um nú, hvørt málið við grønari orku verður nátt ella ikki, men landsstýrið hevur fleiri melda út, at tey vilja gera sítt til at málið verður rokkið. Nøkur átøk eru framd. Millum annað er tað frátikið mvg um ein fremur íløgur í grønar hitaskipanir. Haldførur og sjálvberandi búskapur – Ikki reiðiliga haldførur ella sjálvberandi enn Ríkidømið skal út á fleiri hendur og fleiri skulu fáa fíggjarliga orku at seta virksemi í gongd. Ríkis­veit­ ing­in skal fastfrystast og ein búskapargrunnur skal setast á stovn, sum skal virka sum barlast til tess at tryggja ein haldføran og sjálvberandi bú­skap. Bú­ skaparpolitikkurin skal javna sveiggini í búskap­in­ um og stimbra ein sjálvbjargnan og langtíðar­hald­ føran búskap. At ríkidømi skal út á fleiri hendur, hongur tætt saman við fiskivinnupolitikkinum hjá lands­stýr­ in­um, har ætlanin allatíðina hevur verið, at fáa fleiri aktørar inn í vinnuna, har tað eru pengar at for­vinna. Tann knúturin er ikki loystur enn. Ríkis­ veitingin bleiv fastfryst fram til 2019 og búskap­ar­ grunn­urin er settur á stovn. Tað er annars eitt sindur torført at meta um bú­skaparpolitikkin. Tað gongur ógvuliga væl í sam­felagnum í løtuni og nógvir pengar koma inn í kassan. Tað er eisini nógv, ið verður sett í gongd í hesum døgum. Tó hevur búskaparráðið fleiri ferðir sagt, at ferðin má setast niður, tí tað er vandi fyri ovur­hiting. Enn eru tey stóru búskaparligu átøkini ikki gjørd og tær stóru nýskipaninar eru ikki gjørdar, hóast Kristina Háfoss fleiri ferðir hevur sagt, at landsstýrið arbeiðir við at framtíðartryggja før­oyska búskapin. Pensjónsnýskipan – Vit bíða enn Tað eru eftirhondini fleiri ár síðan pensjóns­ný­ skipan bleiv sett skrá. Allir flokkar hava verið partur av arbeiðnum og hava tikið lut í við­ger­ ini av nýskipanini. Samgongan ætlaði at leggja upp­skotið um pensjónsnýskipan fyri tingið í seinasta lagið á heysti 2016, men tað bleiv ikki. Tað er eitt sindur torført at siga nógv um pen­ sjóns­nýskipanina, tí eingin veit reiðiliga hvussu stend­ur til við henni og sum skilst, so er tað langt síð­an at fundarinnkallingar vórðu at kjakast um pensjónina. Um hon verður gjøgnumførd undir hesi sam­ gongu ella ikki, er torført at siga. Tá ein hugsar um fiski­vinnunýskipanina og stjórnarskipanina, ið eisini kemur fyri skjót, so er torført at síggja, at tíð­in fer at strekkja til. AVRIKSLISTIN: Nýskipan í fiskivinnuni: Ikki avgreitt Stjórnarskipan og mál á føroyskar hendur: Partvíst avgreitt Lætti til lág- og miðallønt: Avgreitt Fólkatal og fólkasamansetingin: Partvíst avgreitt Haldførur og sjálvberandi búskapur: Partvíst avgreitt Pensjónsnýskipan: Ikki avgreitt Menningarætlan fyri heilsuverki: Partvíst avgreitt Ferð á grøna orku: Partvíst avgreitt Samkynt hjúnarband: Avgreitt Samanumtikið kann sigast, at samgongan setti sær ógvu­liga stór mál. Nógvar av av­bjóð­ing­ un­um eru ikki nýggjar, men eru heldur nakrar, sum hendan sam­gongan segði seg vilja gera nakað við. Fólkasamansetingin og pensjónsnýskipan eru tvey dømir. Tað er einki at taka seg aftur í, at fiskivinnunýskipanin hev­ur verið tað stóra takið og tað hev­ur ikki borið á mál enn. Um hon verður avgreidd í heyst, kann tað verða, at tað loysir upp fyri nógvum ørðum. Tó er langt eftir á mál. Somu trupul­leikar, ið forð­aðu fyri eini semju fyri tveim­um vikum síðan, tá tingið fór til hús, eru enn til staðar. Teir verða eisini til staðar tá tingið kemur sam­ an aftur á ólav­søku. Tí er fyrsta takið hjá sam­gonguni eftir ólav­søku at tryggja sær, at ein sam­gongu yvir­høvur er til. Næsta stóra takið verður stjórn­arskipanin, tí har er minst líka stór ósemja um tað málið, sum tað er um fiski­ vinnu­ný­skip­anina. At fólka­ atkvøðan verð­ur á komandi flaggdegi, gerst meira ósann­ líkst fyri hvønn dag, ið fer, tí tíðin fer ikki at verða nóg mik­in til at fáa málið avgreitt í ting­inum áðrenn 25. oktober.