hósdagur 3. august 2017síða 14

FRÍGGJADAGUR 4. AUGUST 2017 SOSIALURIN 89 14 TEMA: Fróðskaparsetrið DANJAL AV RANA K vinnurnar hava yv­ir­ tik­ið Fróð­skaparsetrið – í øllum førum sum les­andi. Av teimum 244, sum hava fingið bjóðað lestr­ar­ pláss á Fróðskaparsetrið Føroya kom­andi lestrarár, eru 69 prosent kvinn­ur og 31 prosent menn. Tað vil siga at fleiri enn tvey av trimum les­andi á Setrinum eru konufólk. Í ár er tað bara ein maður, sum hevur fingið í boðið at lesa sjúkra­ røkt­arfrøði. Tað sleppur hann at gera saman við 29 kvinnum. Fýra mans eru slopnir at lesa námsfrøði, sam­an við 31 kvinnum, og átta sleppa at lesa til lærara saman við 27 kvinnum. Í onkrum greinum eru menninir tó í yvirtali. 9 av 15, sum hava fingið pláss at lesa søgu eru mannfólk, og 9 av 15, sum hava fingið tilboð um at lesa orkuverkfrøði eru mannfólk. Ein­ans ein kvinna er millum tey sjey, sum eru sloppin inn at lesa orku­vísindi og støddfrøði, meðan tveir mans eru teir einastu, sum hava fingið pláss á orkuvísindi. Mannfólk velja ikki kvinnuyrki Partur av frágreiðingini er, at tvær av stóru útbúgvingunum, sjúkra­røkt­ar­frøði og námsfrøði, van­liga hava verið mettar at vera kvinnu­yrki. Men sjálvt um tær verða tiknar úr hagtølunum, so eru fram­vegis 61% av teimum lesandi kvinn­ur. Fara vit nøkur ártíggju aftur í tíð­ina, so vóru flestu lærarar menn, men seinastu mongu árini hava kvinn­ur­nar eisini verið í meiriluta á lær­araskúlanum. – Hetta er ein gongd, sum hevur ver­ið áleiðis leingi. Rákið byrjaði í 80’unum og nú eru longu 60 % av lær­ar­unum í føroysku skúlunum kvinn­ur, sigur Herálvur Jacobsen, for­maður í Føroya Lærarafelag. Hann metir hetta vera sera óhepp­ið, tí sjálvandi er ynski, at kyns­býtið í skúlanum skal end­ur­ spegla kynsbýtið í sam­fe­lagnum ann­ars. – Børnini fáa eina skeiva mynd av veruleikanum, um tey bara síggja konufólkum rundan um seg. Tí eigur lærarayrkið at endurspegla kyns­býtið í samfelagnum annars. Tað er eisini reint praktiskt neyð­ ugt at hava eitt ávíst tal av mann­ fólk­um í skúlanum. Í ávísum læru­ grein­um, til dømis svimjing og ítr­ótti, mugu mannfólk jú vera til stað­ar, sigur hann. Arbeiðsplássunum tørvar bæði kynini Jógvan Philbrow, formaður í Før­ oya Pedagogfelag, er samdur við Her­álvi Jacobsen. – Tað er heilt víst ein trupulleiki, tá eitt yrki verður dominerað av øðr­um kyninum. Tá fært tú ikki tað fjølbroytni í fakið, sum tú burdi fingið. Tað, at so fá mannfólk lesa náms­frøði, førir seinni við sær, at enn færri menn fara at starv­ast sum námfrøðingar í dag­stovn­un­ um. Tað er tó bæði ynskiligt og neyð­ugt, sigur hann. Hann vísir á, at í barnaansing verð­ur dentur lagdur á, at børnini hava gott av, at fólk av báðum kyn­ um eru um tey. – Mannfólk og konufólk gera ikki ting á sama hátt. Tey kunnu gott gera tað sama, men á hvør sín máta. Tey spæla við ymiskt, leggja dent á ymiskt og sigur Jógvan Phil­ brow. Hann greiðir eisini frá, at gransk­ing vísir, at arbeiðspláss við 14 Besti hátturin at lokka fleiri menn á Fróðskaparsetur Føroya er at seta lønina hjá lærarum, námsfrøðingum og sjúkrarøktarfrøðingum upp, halda fakfelagsformenninir MANGLA MENN Á SETRINUM KVINNUR MENN TILSAMANS LÆRARAR NÁMSFRØÐI SJÚKRARØKTARFRØÐI 96,7% 77,1% 88,6% 69,3% 30,7% 22,9% 11,4% 3,3%